Chuyên đề Một số biện pháp nhằm phát huy năng lực, phẩm chất cho học sinh lớp 1 thông qua chủ đề: Ứng xử trong gia đình Năm học 2023-2024 - Trường Tiểu học Phạm Công Bình

Nội dung tài liệu: Chuyên đề Một số biện pháp nhằm phát huy năng lực, phẩm chất cho học sinh lớp 1 thông qua chủ đề: Ứng xử trong gia đình Năm học 2023-2024 - Trường Tiểu học Phạm Công Bình

1. 1 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN LẠC TRƯỜNG TIỂU HỌC PHẠM CÔNG BÌNH BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ “MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM PHÁT HUY NĂNG LỰC, PHẨM CHẤT CHO HỌC SINH LỚP 1 THÔNG QUA MÔN : HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM (TC)- GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG CHỦ ĐỀ: ỨNG XỬ TRONG GIA ĐÌNH” Người thực hiện: Giáo viên tổ 1 Đơn vị: Trường Tiểu học Phạm Công Bình Đồng Văn, ngày 23/11/2023 Trường Tiểu học Phạm Công Bình Chuyên đề Hoạt động trải nghiệm lớp 1
2. 2 BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ “Một số biện pháp nhằm phát huy năng lực, phẩm chất cho học sinh lớp 1 thông qua chủ đề: Ứng xử trong gia đình.” A. ĐẶT VẤN ĐỀ Như chúng ta đã biết, trong sự nghiệp giáo dục thì giáo dục Tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân góp phần quan trọng trong việc đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển toàn diện nhân cách con người Việt Nam trong tương lai. Mỗi môn học ở Tiểu học đều góp phần quan trọng cho sự hình thành và phát triển nhân cách con người. Song song với việc cung cấp kiến thức về các môn học văn hóa như Toán, Tiếng Việt, Tự nhiên và Xã hội, nhằm hình thành và phát triển hệ thống tri thức khoa học, năng lực nhận thức và hành động của học sinh thì việc hình thành và phát triển những phẩm chất, tư tưởng, ý chí, tình cảm, giá trị, kỹ năng sống và những năng lực chung cùng với năng lực đặc thù cần có ở con người trong xã hội hiện đại là vô cùng quan trọng và cần thiết. Nó được hình thành thông qua các hoạt động giáo dục học sinh trong nhà trường trong đó có hoạt động trải nghiệm. Mục tiêu của hoạt động trải nghiệm cấp Tiểu học là hình thành cho học sinh thói quen tích cực trong cuộc sống hằng ngày, chăm chỉ lao động; thực hiện trách nhiệm của người học sinh ở nhà, ở trường và địa phương; biết tự đánh giá và tự điều chỉnh bản thân; hình thành những hành vi giao tiếp, ứng xử có văn hoá; có ý thức hợp tác nhóm và hình thành được năng lực giải quyết vấn đề. Chương trình phổ thông 2018 hướng tới phát triển 3 nhóm năng lực: Năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế với các tổ chức hoạt động; năng lực định hướng nghề nghiệp. Môn Hoạt động trải nghiệm lớp 1 là môn học mới, bắt buộc trong tiết học chính khóa, có thời lượng 105 tiết/năm của chương trình phổ thông 2018. Điều này, khẳng định vai trò quan trọng của hoạt động giáo dục trải nghiệm trong chương trình giáo dục phổ thông mới đối với mục tiêu phát triển phẩm chất năng lực ở người học. Giáo dục địa phương là một phần trong môn Hoạt động trải nghiệm. Thực tiễn triển khai các hoạt động trải nghiệm Giáo dục địa phương cho thấy: Học sinh lớp 1 còn rất nhỏ, chưa đọc được hết các chữ, sách giáo khoa chủ yếu là kênh hình. Là môn học được tổ chức thiết kế dạy học theo phương pháp và hình thức mới nên giáo viên và học sinh còn gặp rất nhiều khó khăn. Thực tế hiện nay, Hoạt động trải nghiệm- giáo dục địa phương là một hoạt động còn khá mới mẻ đối với cả giáo viên và học sinh. - Nội dung giáo dục địa phương được xây dựng nhằm trang bị cho học sinh những hiểu biết cơ bản về văn hóa, lịch sử, địa lý, kinh tế, xã hội, môi Trường Tiểu học Phạm Công Bình Chuyên đề Hoạt động trải nghiệm lớp 1
3. 3 trường, hướng nghiệp, của tỉnh. Từ đó, bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương, ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã học để góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa của cộng đồng dân cư các dân tộc, xây dựng văn hóa, phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. - Giáo dục địa phương góp phần hình thành các năng lực, phẩm chất học sinh được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông: Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; các phẩm chất yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm. Bên cạnh đó, phát triển cho học sinh năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp; năng lực tìm hiểu tự nhiên và xã hội; vận dụng kiến thức (tự nhiên, văn hóa, xã hội) vào thực tiễn, ứng xử với tự nhiên phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. - Giáo dục địa phương được xây dựng theo hướng phát triển năng lực, thông qua những kiến thức cơ bản, thiết thực, thực tế của địa phương và các phương pháp tích cực hóa hoạt động của người học; nội dung giáo dục địa phương được xây dựng trên cơ sở kết nối với các môn học và hoạt động giáo dục khác. - Nhà trường lựa chọn chủ đề thiết thực đối với việc hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh thông qua phương pháp tổ chức các hoạt động học tập, hoạt động giáo dục trải nghiệm, dự án học tập tích cực; gắn với tình hình kinh tế, chính trị, lao động, sản xuất, văn hoá địa phương để đáp ứng mục tiêu xây dựng, phát triển của tỉnh.Vì vậy hiệu quả trong hoạt động học tập của học sinh không cao. Vậy để tổ chức tốt môn học này nhằm phát huy năng lực, phẩm chất học sinh, chúng tôi đã chọn chuyên đề: “Một số biện pháp phát huy năng lực, phẩm chất cho học sinh lớp 1 thông qua chủ đề: Ứng xử trong gia đình.” B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH VÀ YÊU CẦU CẦN ĐẠT 1. Nội dung chương trình môn hoạt động trải nghiệm lớp 1 Lớp 1 thực hiện theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 có 8 chủ đề/ năm học. Cụ thể: Chủ đề 1. Nơi em ở Chủ đề 2. Lễ hội Kéo song Chủ đề 3. Tả tướng quốc Trần Nguyên Hãn Chủ đề 4. Ứng xử trong gia đình Chủ đề 5. Vị trí địa lí tỉnh Vĩnh Phúc Chủ đề 6. Núi Sáng Chủ đề 7. Nghề mây tre đan ở Triệu Xá Chủ đề 8. Thực hiện tốt Năm điều Bác Hồ dạy. Trường Tiểu học Phạm Công Bình Chuyên đề Hoạt động trải nghiệm lớp 1
4. 4 2. Nội dung cụ thể và yêu cầu cần đạt ở lớp 1 Nội dung Yêu cầu cần đạt hoạt động Chủ đề 1 – Giới thiệu được các thành viên trong gia đình. – Nêu được số nhà và tên thôn/bản/làng hoặc phố/đường/tổ dân phố, xã/phường/thị trấn, huyện/thành phố nơi mình sinh sống. – Mô tả được một số đặc điểm của nơi em ở. Chủ đề 2 – Thông qua việc tìm hiểu về Lễ hội Kéo song ở tỉnh Vĩnh Phúc, HS được làm quen với tên gọi và biết cách mô tả đơn giản cảnh vật, hoạt động trong một lễ hội. – HS biết quan sát, mô tả một số hoạt động trong lễ hội truyền thống tại địa phương mình với thầy cô, bạn bè và người thân trong gia đình. Chủ đề 3 – Thông qua việc tìm hiểu về Tả Tướng quốc Trần Nguyên Hãn, làm quen với tên gọi và biết cách tìm hiểu, giới thiệu về một nhân vật lịch sử ở địa phương nơi em sinh sống. Chủ đề 4 – Nhận biết được các hành vi ứng xử phù hợp trong gia đình. – Biết cách ứng xử đúng mực với ông bà, bố mẹ và anh, chị, em. Chủ đề 5 – Bước đầu biết được vị trí địa lí nơi mình sống bằng việc gọi tên và xác định được vị trí các huyện/thành phố, tỉnh tiếp giáp với địa phương nơi mình sinh sống. Chủ đề 6 – HS biết được một số đặc điểm chính của danh thắng Núi Sáng. Qua đó làm quen với tên gọi và biết cách tìm hiểu, giới thiệu về một cảnh đẹp nơi mình sinh sống. – Rèn luyện được một số kĩ năng cơ bản khi đi tham quan một địa điểm du lịch. Trường Tiểu học Phạm Công Bình Chuyên đề Hoạt động trải nghiệm lớp 1
5. 5 Chủ đề 7 –Thông qua việc tìm hiểu về nghề mây tre đan ở Triệu Xá, HS được làm quen với tên gọi và biết cách tìm hiểu, giới thiệu về một nghề truyền thống ở địa phương nơi mình sinh sống. Chủ đề 8 – HS thuộc và hiểu nội dung 5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng. – Nhận biết và thực hiện được những điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng được thể hiện qua những quy định cụ thể trong nhà trường. II. THỰC TRẠNG CỦA VIỆC DẠY GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG CHO HỌC SINH LỚP 1 HIỆN NAY Việc dạy giáo dục địa phương đang được nhà trường đặc biệt quan tâm. Tuy nhiên khi thực hiện dạy giáo dục địa phương cho học sinh có một số thuận lợi và khó khăn sau: 1. Thuận lợi - Giáo viên chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm – giáo dục địa phương trong năm học theo từng chủ đề, từng tiết dạy, thường xuyên có sự đổi mới về hình thức và phương pháp tổ chức hoạt động, tạo sự phong phú về nội dung và từng bước rút kinh nghiệm nâng cao chất lượng hoạt động. - Giáo viên giảng dạy được tham gia các lớp tập huấn, chuyên đề về giáo dục địa phương. - Là môn học gắn với thực tiễn cuộc sống nên học sinh ham thích hoạt động. - Đội ngũ giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ. - Nhà trường luôn đẩy mạnh công tác dạy và học hoạt động trải nghiệm cho học sinh. - Cơ sở vật chất được đảm bảo như có đầy đủ hệ thống máy chiếu phục vụ cho việc giảng dạy. - Phối kết hợp chặt chẽ với phụ huynh và các tổ chức giáo dục khác trong và ngoài nhà trường làm tốt công tác dạy và học hoạt động trải nghiệm. 2. Khó khăn - Thiếu sách giáo viên, sách học sinh còn phải phô tô đen trắng, học sinh khó nhìn. - HS lớp 1 còn nhỏ, khả năng tập trung chưa cao.Vốn kiến thức của các em còn ít. Trường Tiểu học Phạm Công Bình Chuyên đề Hoạt động trải nghiệm lớp 1
6. 6 - Tài liệu tham khảo còn hạn hẹp. - Thời gian tổ chức các hoạt động trải nghiệm còn hạn hẹp do chương trình dạy học hiện nay khá kín về thời lượng. - Diện tích phòng học hẹp, học sinh đông khó khăn cho tổ chức các hoạt động trải nghiệm của học sinh. - Một số cha mẹ học sinh chưa hiểu hết vai trò của giáo dục hoạt động trải nghiệm với sự phát triển của trẻ nên chỉ chú ý đến kết quả học tập của con ở các bộ môn văn hóa như Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh mà chưa thực sự quan tâm đến việc học, tham gia các hoạt động trải nghiệm, sự hình thành những kĩ năng sống và năng lực, phẩm chất của con. III. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN Sau khi học xong chủ đề 4: Ứng xử trong gia đình, học sinh cần đạt được một số năng lực chung như: Năng lực thích ứng với cuộc sống; Năng lực tự học; Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; Năng lực thẩm mĩ; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác; Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông. Các năng lực đặc thù bao gồm: + Năng lực tham gia và tổ chức hoạt động. + Năng lực khám phá và sáng tạo Những phẩm chất học sinh cần đạt được: Biết quan tâm đến những người xung quanh. Biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, biết ứng xử lễ phép trong gia đình. Xây dựng và phát triển quan hệ với mọi người, Để giúp học sinh hình thành được những năng lực, phẩm chất nêu trên, tôi xin đưa ra một số biện pháp sau: 1. Biện pháp 1: Tăng cường bồi dưỡng, trao đổi chuyên môn về dạy hoạt động trải nghiệm giáo dục địa phương. Trước đây, khi tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp, đa số giáo viên làm thay học sinh ở hầu hết các khâu: lựa chọn nội dung, xây dựng kế hoạch, chuẩn bị. Học sinh chỉ tham gia thực hiện với số ít học sinh trong lớp. Với yêu cầu tất cả học sinh đều được tham gia đầy dủ các bước khi tổ chức dạy Giáo dục địa phương là nhiệm vụ mới mẻ, khó khăn nên giáo viên còn rất lúng túng trong khâu xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện. Do vậy, nhà trường tổ chức tập huấn để mỗi giáo viên nắm chắc mục đích, ý nghĩa, yêu cầu và các hình thức tổ chức, phương pháp dạy hoạt động trải nghiệm giáo dục địa phương là rất cần thiết. Cần phải chuẩn bị nội dung tập huấn kĩ càng, tổ chức tập huấn hiệu quả theo phương pháp tăng cường thảo luận, thực hành.(tự nghiên cứu, thảo luận, trao đổi chung, thực hành cá nhân). Bên cạnh đó, mỗi giáo viên phải có ý thức tự bồi dưỡng, học hỏi để nâng cao năng lực tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho học sinh. Trường Tiểu học Phạm Công Bình Chuyên đề Hoạt động trải nghiệm lớp 1
7. 7 Khi tập huấn, cần bám sát mục tiêu từng chủ đề, từng bài học gắn với thực tế. Mỗi giáo viên trau dồi kiến thức về nhiều lĩnh vực của cuộc sống, linh hoạt trong việc tổ chức các hoạt động cho học sinh. 2. Biện pháp 2: Tạo cơ hội cho tất cả các học sinh tham gia nội dung của hoạt động trải nghiệm Mỗi bài học gồm rất nhiều hoạt động. Các hoạt động này hết sức đa dạng, phong phú song dù hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm hay trò chơi thì mỗi cá nhân học sinh cũng đóng vai trò chủ thể của hoạt động. Giáo viên cần yêu cầu và hướng dẫn học sinh tham gia các hoạt động một cách tích cực, chủ động. Để tạo cơ hội cho HS được trải nghiệm, giáo viên đã cho HS luân phiên làm lớp trưởng, tổ trưởng. Khi đó các em sẽ tự tin thể hiện vai trò của mình với tổ, với lớp. Ví dụ: Hoạt động 1: GV cho HS thực hành đóng vai nói chào khi gặp bố mẹ. Khi đó HS nào cũng được thực hành nói. 3. Biện pháp 3: Tổ chức và duy trì tốt hoạt động của Ban cán sự lớp Trong các hoạt động của lớp, việc xây dựng đội ngũ Ban cán sự lớp là việc làm rất quan trọng của người giáo viên trong công tác chủ nhiệm và giảng dạy. Đội ngũ Ban cán sự lớp cùng giáo viên chủ nhiệm đôn đốc, nhắc nhở việc thực hiện nề nếp học tập của các bạn trong lớp. Vì vậy, giáo viên cần phát huy tốt vai trò của Ban cán sự lớp và các nhóm trưởng, thường xuyên giao việc và hướng dẫn các em thực hiện nhiệm vụ của mình. Sau đó, giáo viên theo dõi, đánh giá hiệu quả công việc, điều chỉnh cho phù hợp. Vì khi hoạt động, làm việc, trải nghiệm con người sẽ trưởng thành và vững vàng hơn. Mặt khác, những học sinh được chọn vào Ban cán sự lớp bao giờ cũng phải gương mẫu trước các bạn về mọi mặt: Học tập, kỷ luật, tham gia các hoạt động, đối xử với bạn bè....Trong mỗi giờ học, các em trong ban cán sự lớp thực hiện nhiệm vụ được phân công để cùng giáo viên điều hành, duy trì các nội dung học tập. Chính vì thế, Ban cán sự lớp là công cụ hữu hiệu, một biện pháp giúp học sinh phát huy quyền làm chủ quá trình học tập, giáo dục. Học sinh có điều kiện hiểu rõ quyền và trách nhiệm trong môi trường giáo dục, được rèn các kĩ năng lãnh đạo, kĩ năng tham gia, hợp tác trong các hoạt động. 4. Biện pháp 4: Dạy hoạt động trải nghiệm giáo dục địa phương trong từng môn học, thông qua các trò chơi Tổ chức Hoạt động trải nghiệm - giáo dục địa phương trong nhà trường góp phần thực hiện dạy học theo định hướng phát triển năng lực, tạo cơ hội cho học sinh phát huy khả năng sáng tạo, biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế, đồng thời biết chia sẻ và quan tâm tới mọi người xung quanh. Trường Tiểu học Phạm Công Bình Chuyên đề Hoạt động trải nghiệm lớp 1
8. 8 Muốn hình thành năng lực, phẩm chất phải rèn luyện thường xuyên và liên tục. Thầy cô phải tích hợp trong tất cả các môn học, các hoạt động giáo dục thì mới hình thành thói quen. Ví dụ: Trong môn Tiếng Việt: Học sinh rèn kĩ năng giao tiếp qua từng bài học, từng chủ đề; Trong môn Toán: học sinh thực hành đếm số người trong gia đình, Trong môn Đạo đức: Khi dạy học sinh bài “Quan tâm, chăm sóc cha mẹ” hay bài “Chăm sóc, giúp đỡ em nhỏ” thông qua các hoạt động giáo dục cho học sinh biết quan tâm, biết nói lời yêu thương, bày tỏ tình cảm, sự quan tâm với những người thân, Trò chơi là một loại hình hoạt động giải trí, thư giãn; là món ăn tinh thần bổ ích và không thể thiếu được trong cuộc sống con người nói chung, đối với học sinh nói riêng. Trò chơi là hình thức tổ chức các hoạt động vui chơi với nội dung kiến thức thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, có tác dụng giáo dục “chơi mà học, học mà chơi”. Trò chơi có thể được sử dụng trong nhiều tình huống khác nhau như làm quen, khởi động, dẫn nhập vào nội dung học tập, cung cấp và tiếp nhận tri thức; đánh giá kết quả, rèn luyện các kĩ năng và củng cố những tri thức đã được tiếp nhận, Trò chơi giúp phát huy tính sáng tạo, hấp dẫn và gây hứng thú cho học sinh; giúp học sinh dễ tiếp thu kiến thức mới; giúp chuyển tải nhiều tri thức của nhiều lĩnh vực khác nhau; tạo được bầu không khí thân thiện; tạo cho các em tác phong nhanh nhẹn, 5. Biện pháp 5: Tổ chức phong phú các hình thức, phương pháp cho các hoạt động trải nghiệm giáo dục địa phương. Hoạt động trải nghiệm giáo dục địa phương có nội dung rất đa dạng và mang tính tổng hợp kiến thức, kĩ năng của nhiều môn học, nhiều lĩnh vực học tập và giáo dục. Vì thế khi dạy học trên lớp, giáo viên cần tổ chức bằng nhiều hình thức, phương pháp dạy học khác nhau. Để đảm bảo được điều đó, phải thực hiện chuyển từ phương pháp dạy học theo lối "truyền thụ một chiều" sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất. Tăng cường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ giáo viên - học sinh theo hướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển năng lực xã hội. Bên cạnh việc học tập những tri thức và kỹ năng riêng lẻ của các môn học chuyên môn cần bổ sung các chủ đề học tập tích hợp liên môn nhằm phát triển năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp. Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của người học, hình thành và phát triển năng lực tự học (sử dụng sách giáo khoa, nghe, ghi chép, tìm kiếm thông tin...), trên cơ sở đó trau dồi các phẩm chất linh hoạt, độc lập, sáng tạo của tư duy. Có thể chọn lựa một cách linh hoạt các phương pháp chung và phương Trường Tiểu học Phạm Công Bình Chuyên đề Hoạt động trải nghiệm lớp 1
9. 9 pháp đặc thù của môn học để thực hiện. Tuy nhiên dù sử dụng bất kỳ phương pháp nào cũng phải đảm bảo được nguyên tắc “Học sinh tự mình hoàn thành nhiệm vụ nhận thức(tự chiếm lĩnh kiến thức) với sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên”. Vì vậy việc tổ chức phong phú các hình thức, phương pháp cho các hoạt động trải nghiệm tạo được hứng thú học tập cho học sinh, giúp học sinh chiếm lĩnh kiến thức một cách chủ động, tích cực, nhẹ nhàng, thông qua đó hình thành các năng lực cần thiết cho người học. - Giáo viên tổ chức cho học sinh thực hành theo thảo luận nhóm 6 em sau đó đóng vai để ứng xử trong các tình huống. * Các phương pháp được sử dụng khi dạy chủ đề này là: - Phương pháp giải quyết vấn đề - Phương pháp quan sát - Phương pháp trò chơi - Phương pháp đàm thoại * Các hình thức: - Cá nhân, nhóm, lớp - Đóng vai Tuỳ theo mục tiêu, nội dung, đối tượng và điều kiện cụ thể mà có những hình thức tổ chức thích hợp như: học cá nhân, học nhóm; học trong lớp, học ở ngoài lớp... Cần chuẩn bị tốt về phương pháp đối với các giờ thực hành để đảm bảo yêu cầu rèn luyện kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, nâng cao hứng thú cho người học. Ví dụ: Hoạt động 1: Quan sát chia tranh theo nhóm. - GV cho học sinh quan sát các tranh trong Sách giáo khoa và chia các bức tranh theo 4nhóm: + Nhóm 1: Thể hiện lời cảm ơn khi người thân giúp đỡ mình. + Nhóm 2. Thể hiện lời mời mọi người trong gia đình trước khi ăn cơm. + Nhóm 3. Thể hiển lời chào hỏi mọi người trong gia đình. + Nhóm 4. Thể hiện sự nhường nhịn, chia sẻ đồ chơi. Hoặc hoạt động 2: Liên hệ - GV cho học sinh lên đóng vai một tiểu phẩm về cách ứng xử trong gia đình. C. KẾT THÚC VẤN ĐỀ I. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC Khi triển khai áp dụng chuyên đề vào giảng dạy hoạt động trải nghiệm giáo dục địa phương lớp 1, nhà trường đã thu được kết quả sau: * Đối với học sinh Trường Tiểu học Phạm Công Bình Chuyên đề Hoạt động trải nghiệm lớp 1
10. 10 - Học sinh mạnh dạn hơn, tự tin hơn rất nhiều do được thực hành, trải nghiệm nhiều kĩ năng cần thiết cho bản thân như: biết chào hỏi, làm quen hợp lí; biết học tập vui vẻ, tích cực, chọn nơi chơi, trò chơi an toàn; biết tự bảo vệ bản thân khi ở trường; biết nói lời yêu thương, - Học sinh thay đổi nhận thức và hành vi của bản thân, từ đó biến những kiến thức đã học thành thói quen, kĩ năng áp dụng trong cuộc sống hằng ngày. Hình thành năng lực thực tiễn cũng như phát huy tiềm năng sáng tạo ở học sinh. - Học sinh có kỹ năng giao tiếp tốt hơn. => Từ đó góp phần vào mục tiêu giáo dục toàn diện đối với học sinh lớp 1 nói riêng và toàn cấp tiểu học nói chung theo CTGDPT-2018. * Đối với giáo viên - Không còn lúng túng trong việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm. Đặc biệt là tổ chức dạy học môn giáo dục địa phương. - Nắm chắc các phương pháp dạy trải nghiệm, nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục. - Biết khắc phục khó khăn, linh hoạt trong dạy học, áp dụng thành thạo CNTT vào giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. * Đối với nhà trường, gia đình và xã hội - Được gắn kết với nhau hơn, hiểu nhau hơn thông qua hoạt động trải nghiệm của học sinh. II. KIẾN NGHỊ Muốn tổ chức tốt các tiết hoạt động trải nghiệm giáo đục địa phương, các thầy cô phải tìm hiểu mục tiêu, yêu cầu của môn học, của từng chủ đề, từng bài dạy, tích cực học hỏi về nhiều lĩnh vực khác nhau. Mỗi tổ chuyên môn cần chủ động trong công tác bồi dưỡng, giáo viên mạnh dạn chia sẻ để học hỏi lẫn nhau. Các nhà trường cần phối hợp chặt chẽ với các tổ chức trong và ngoài nhà trường tạo môi trường để các em phát huy tối đa tính tích cực, chủ động, sáng tạo khi tham gia các hoạt động trải nghiệm. Yên Lạc, ngày 23 tháng 11 năm 2023 BGH đã duyệt Người viết chuyên đề GV Tổ 1 Trường Tiểu học Phạm Công Bình Chuyên đề Hoạt động trải nghiệm lớp 1
11. 11 GIÁO ÁN MINH HỌA TIẾT DẠY HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM (TC) – GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG CHỦ ÐỀ 4 : ỨNG XỬ TRONG GIA ĐÌNH ( Tiết 1) Người thực hiện: Vũ Thị Hương I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT: 1. Kiến thức: - Nhận biết được các hành vi ứng xử phù hợp trong gia đình. - Biết cách ứng xử đúng mực với ông bà, bố mẹ và anh, chị, em. 2. Kĩ năng - Giúp học sinh rèn luyện nói lời cảm ơn, lời mời, lời chào với mọi người. - Giúp học sinh rèn luyện cách ứng xử với mọi người trong các tình huống khác nhau. 3. Năng lực, phẩm chất - Góp phần phát triển năng lực: Năng lực thích ứng với cuộc sống; Năng lực tự học; Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác. - Hình thành phẩm chất: Biết ứng xử với mọi người trong gia đình. II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC: - Giáo viên: Máy tính, máy chiếu. - Học sinh: SGK giáo dục địa phương 1. III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Hoạt động của GV Hoạt động của HS 1. Khởi động - GV mời HS tham gia trò chơi : - HS lắng nghe và đoán tên bài hát. “ Chiếc hộp âm nhạc.” 2. Ứng xử trong gia đình. a, Hoạt động 1: Khám phá ( Quan sát chia tranh theo nhóm ) - Yêu cầu HS quan sát các bức tranh và chia các bức tranh cho 4 nhóm: -HS quan sát tranh theo nhóm 6. GV yêu cầu HS thảo luận trả lời câu hỏi: - Tranh vẽ gì? - HS trả lời - Mọi người trong tranh đang làm gì ? Trường Tiểu học Phạm Công Bình Chuyên đề Hoạt động trải nghiệm lớp 1
12. 12 - GV yêu cầu đại diện các nhóm lên -Đại diện các nhóm lên trình bày. trình bày. + Tranh 1: Bố đang hướng dẫn bạn nhỏ học bài và bạn nhỏ nói: Con cảm ơn bố ạ. + Tranh 2: Cả nhà đang ngồi chuẩn bị ăn cơm. Trước khi ăn bạ nhỏ nói: Con mời ông bà, bố mẹ ăn cơm ạ. + Tranh 3: Tranh vẽ bố mẹ và bạn nhỏ. Bạn nhỏ biết khoanh tay lễ phép chào bố mẹ. + Tranh 4: Hai anh em đang chơi đồ - Sau khi đại diện các nhóm lên trình chơi. bày, GV chốt theo từng tranh. Có các câu hỏi phụ theo từng tranh. -HS lắng nghe, trả lời câu hỏi. + Ở nhà thì ai giúp em học bài? Em đã nói cảm ơn người đó như thế nào? Ngoài ra, em nói lời cảm ơn trong những trường hợp nào khác? + Trong bữa ăn em thường mời như thế nào? ( GV nói thêm: Ngoài ra, trước khi ăn -HS lắng nghe. bất cứ thứ gì các em phải nhớ mời chào lễ phép.) + Sáng nay đi học, ai đưa em đi? Em chào mọi người như thế nào? ( GV nói thêm: Không chỉ chào mọi người trước khi đi học, khi đi học về , ... mà bất cứ khi nào gặp người lớn chúng ta đều phải lễ phép chào hỏi.) -GV chốt: Như vậy, trong gia đình chúng ta cần biết cảm ơn khi được người khác giúp đỡ. Cần mời chào trước khi -HS lắng nghe. ăn. Khi gặp người lớn cần phải chào hỏi lễ phép. Đặc biệt cần biết quan tâm, chia sẻ với mọi người trong gia đình và bạn bè hàng xóm. b, Hoạt động 2: Liên hệ thực tế. *Yêu cầu HS theo dõi video. Hỏi - HS quan sát video và trả lời câu hỏi. Trường Tiểu học Phạm Công Bình Chuyên đề Hoạt động trải nghiệm lớp 1
13. 13 + Bạn nhỏ trong tranh đã làm gì khi - HS trả lời được bà đón? + Em thấy bạn nhỏ cư xử với bà như - HS trả lời thế đã được chưa? + Nếu em là bạn nhỏ em sẽ làm gì? - GV nhận xét. -HS lắng nghe. *Yêu cầu HS thực hành đóng vai tiểu phẩm : Lời chào đúng -HS lên đóng vai và đưa ra 2 kết luận: 1. Khi gặp người lớn phải khoanh tay lễ phép chào hỏi. 2. Trước khi ăn phải mời người lớn. - GV chốt.Đưa ra phần em có biết: Ứng xử trong gia đình được thể hiện - HS lắng nghe. thông qua thái độ, hành vi, lời nói phù hợp với văn hóa cộng đồng địa phương nơi em sinh sống và phù hợp với thuần phong mĩ tục của nhân dân ta. 3.Củng cố, dặn dò - Nhận xét giờ học - Vận dụng cách cử xử đúng vào trong cuộc sống. Nhận xét sau giờ dạy ................................................................................................................................. .......................................................................................................................... ................................................................................................................................. .......................................................................................................................... Trường Tiểu học Phạm Công Bình Chuyên đề Hoạt động trải nghiệm lớp 1