SKKN Một số kinh nghiệm chỉ đạo nề nếp dạy học ở trường tiểu học - Phan Thị Hoa

Nội dung tài liệu: SKKN Một số kinh nghiệm chỉ đạo nề nếp dạy học ở trường tiểu học - Phan Thị Hoa

1. PHÒNG GD&ĐT CAM LỘ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN CAM LỘ Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Cam Lộ, ngày 09 tháng 5 năm 2023 BÁO CÁO SÁNG KIẾN - Họ và tên tác giả: Phan Thị Hoa Nam, nữ: Nữ - Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ: Thạc sĩ - Chức vụ: Phó Hiệu trưởng - Đơn vị công tác: Trường tiểu học thị trấn Cam Lộ- huyện Cam Lộ- tỉnh Quảng Trị - Tên sáng kiến:Một số kinh nghiệm chỉ đạo nền nếp dạy học ở trường tiểu học - Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lí - Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử. Tháng 9/2022 đến tháng 5/2023 I. Lý do chọn sáng kiến Giáo dục tiểu học là cấp học phổ thông đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân đặt nền móng cho sự phát triển về tư duy, thể chất, trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ... cho học sinh, chuẩn bị nền tảng kiến thức căn bản cần thiết cho trẻ bước vào các cấp học phổ thông cao hơn. Phát triển giáo dục tiểu học một cách vững chắc là nền tảng cho sự phát triển nguồn lực con người, phục vụ cho sự phát triển của giáo dục phổ thông, sau phổ thông. Vì vậy, việc chú trọng nâng cao hiệu quả nền nếp dạy học ở trường tiểu học đóng vai trò hết sức quan trọng trong quá trình đổi mới và phát triển sự nghiệp GD&ĐT. Văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của GD&ĐT, yêu cầu phải “Xây dựng đồng bộ thể chế, chính sách để thực hiện có hiệu quả chủ trương GD&ĐT cùng với khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt để phát triển đất nước”1, thay 1 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, NXb CTQG- Sự thật. H 2011, tr 77
2. 1 vì chỉ đề cập phương hướng chung: “giáo dục là quốc sách hàng đầu” như trước đây. Theo đó, văn kiện lần này xác định rõ mục tiêu của GD&ĐT trong giai đoạn tới, nhằm xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có sức khoẻ, năng lực, trình độ, có ý thức, trách nhiệm cao đối với bản thân, gia đình, xã hội và Tổ quốc và “Chú trọng giáo dục phẩm chất, năng lực sáng tạo và các giá trị cốt lõi, nhất là giáo dục tinh thần yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc, khơi dậy khát vọng phát triển, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Gắn giáo dục tri thức, đạo đức, thẩm mỹ, kỹ năng sống với giáo dục thể chất, nâng cao tầm vóc con người Việt Nam, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong nhà trường việc thực hiện tốt nền nếp, kỉ luật luôn giữ vai trò vô cùng quan trọng, đó là một yếu tố thúc đẩy nhà trường phát triển một cách toàn diện. Người quản lý có nhiệm vụ phối hợp với các bộ phận khác nhằm thực hiện chiến lược phát triển giáo dục của nhà trường. Thực hiện tốt nền nếp, kỉ luật trong nhà trường không những mang lại ý thức tốt cho người học mà còn tạo được tính công bằng trong việc đánh giá, xếp loại vào cuối học kỳ và cuối năm. Hơn hết còn tạo đà cho chất lượng giáo dục của nhà trường ngày càng được nâng cao và đứng vững. Tuy nhiên, chúng ta cũng không thể phủ nhận rằng hiện nay ở rất nhiều trường không phải lúc nào ban quản lý nền nếp, kỉ luật cũng hoạt động có hiệu quả. Nhiều trường thường chú trọng chủ yếu vào các hoạt động hành chính, các hoạt động chuyên môn vì vậy mà trong các hoạt động của mình,ban quản lý nền nếp, kỉ luật chủ yếu hoạt động theo mệnh lệnh hành chính, thậm chí ở một số nơi còn có hiện tượng hoạt động cá nhân và tự phát thậm chí mặc định trách nhiệm quản lý cho Tổng phụ trách Đội mà không hề nghĩ rằng đó là công việc chung và rất cần có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các cá nhân và từ nhiều bộ phận khác nhau trong tổ chức trường học. Vấn đề trên không hẳn là vấn đề riêng của bất cứ ngôi trường nào mà đó còn là vấn đề chung đã và đang tồn tại nhiều năm qua. Vậy làm thế nào để việc quản lý nền nếp, kỉ luật trong trường học ngày càng tốt hơn?. Đây là vấn đề luôn làm cho 1 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập I, NXb CTQGST, H. 2021, tr 136
3. 2 chúng tôi trăn trở, vì thế tôi đã cố gắng tìm tòi, đổi mới trong tư duy, đổi mới trong hành động, chúng tôi luôn thường xuyên quan tâm, đổi mới phương thức quản lý nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động nền nếp, kỉ luật góp phần vào thành công chất lượng toàn diện của nhà trường. Như vậy, vấn đề đặt ra ở đây là phải tìm ra một số biện pháp quản lý nền nếp dạy học ở trường Tiểu học là một vấn đề cần được nghiên cứu. Để tiến hành đánh giá sự cần thiết của đề tài này, tôi đã tiến hành khảo sát ý kiến đánh giá GV ở trường Tiểu học thị trấn Cam Lộ huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị và thu được kết quả như sau: Bảng. 1. Kết quả khảo sát về tính cấp thiết Tính cần thiết STT Biện pháp ĐTB Xây dựng và sử dụng thời khóa biểu để quản lý giờ 1 3,93 lên lớp 2 Xây dựng lịch kiểm tra giờ lên lớp 3,82 Quản lý hiệu quả việc thực hiện chương trình, kế 3 3,85 hoạch, nội dung dạy học của giáo viên Tổ chức chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện quy chế 4 3,84 chuyên môn của giáo viên Theo Bảng thống kê kết quả khảo sát ý kiến đánh giá về sự cần thiết của các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý nền nếp dạy học trường tiểu học huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị cho thấy, đại đa số các GV đều đánh giá cao sự cần thiết của các biện pháp được đề xuất với điểm trung bình đạt từ 3,84 đến 3,93 điểm. Biện pháp được đánh giá cao nhất là “ Xây dựng và sử dụng thời khóa biểu để quản lý giờ lên lớp” với 3,93 điểm Tiếp đó là biện pháp “Xây dựng lịch kiểm tra giờ lên lớp” và “ Quản lý hiệu quả
4. 3 việc thực hiện chương trình, kế hoạch, nội dung dạy học của giáo viên” đều đạt mức điểm trung bình ngang nhau là 3,85 và đều xếp thứ 2. “ Tổ chức chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên” xếp hạng thứ 3 với điểm trung bình là 3,84 điểm. Xây dựng lịch kiểm tra giờ lên lớp với điểm trung bình 3,82. Đây là nội dung quan trọng song trên thực tế cũng tương đối khó thực hiện hơn vì liên quan đến việc xây dựng kế hoạch môn hoc, nhiều hoạt động, nhiều chủ thể. Xuất phát từ những vấn đề trên, tôi lựa chọn đề tài : “Một số kinh nghiệm chỉ đạo nền nếp dạy học ở trường tiểu học. II. Cách giải quyết vấn đề (Nội dung của sáng kiến) Thông qua kết quả khảo sát thực trạng quản lý nền nếp dạy học tại trường Tiểu học thị trấn Cam Lộ, có thể đánh giá được về những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của các hạn chế trong quá trình quản lý nền nếp dạy học có thể khái quát ở những nét cơ bản sau: Để nâng cao chất lượng dạy và học bao gồm nhiều yếu tố, trong đó chỉ đạo nền nếp dạy học là một trong những điều kiện để nâng cao chất lượng dạy và học trong mỗi nhà trường. - Nâng cao nhận thức về nền nếp dạy học - Xây dựng và sử dụng thời khóa biểu để quản lí nền nếp dạy học. - Quản lý hiệu quả việc thực hiện chương trình, kế hoạch, nội dung dạy học của giáo viên - Quản lý nền nếp, thái độ học tập của học sinh 1. Tính mới và sáng tạo của sáng kiến Nghị quyết hội nghị Trung ương VI khoá IX khẳng định “Tăng cường trật tự, kỷ cương trong các trường học và toàn bộ hệ thống giáo dục, kiên quyết đẩy lùi các hiện tượng tiêu cực trong giáo dục”. Những giải pháp cơ bản về nền nếp dạy học để nâng cao chất lượng đó là: Nền nếp dạy:
5. 4 - Thực hiện đúng, đủ nội dung, chương trình kế hoạch dạy học. - Có đầy đủ hồ sơ , kế hoạch dạy học. - Làm và sử dụng có hiệu quả thiết bị, đồ dùng dạy học, thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy. - Kiểm tra đánh giá, xếp loại học sinh về các mặt giáo dục theo quy định. - Lên lớp đúng giờ, đảm bảo thời gian quy định. - Thực hiện nghiêm túc kế hoạch thời gian biểu, thời khoá biểu do nhà trường quy định. - Tham gia sinh hoạt chuyên môn, thao giảng, dự giờ đánh giá về chuyên môn, không ngừng tự học tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, giúp nhau cùng thực hiện tốt nhiệm vụ. Nền nếp học : - Đi học chuyên cần, đúng giờ, đảm bảo thời gian học tập theo đúng quy định. - Chủ động, tích cực trong việc tiếp thu, phát hiện kiến thức - Học bài và chuẩn bị bài ở nhà đầy đủ. - Tham gia đầy đủ các hoạt động ngoại khoá. - Thực hiện đầy đủ các phòng trào thi đua do Đội phát động. Trong đề tài này tôi chỉ tập trung vào 4 giải pháp sau: 1.1. Giải pháp 1. Nâng cao nhận thức về nền nếp dạy học: - Để việc chỉ đạo nền nếp dạy học của nhà trường có hiệu quả, trước tiên phải làm cho giáo viên và học sinh có nhận thức đúng đắn về vai trò của việc thực hiện nền nếp dạy học trong việc nâng cao hiệu quả giáo dục của nhà trường, từ nhận thức đúng đắn tiến tới thực hiện đúng quy định. - Tổ chức tuyên truyền đến giáo viên và học sinh những văn bản quy phạm pháp luật như Luật giáo dục, Điều lệ trường tiểu học, quy chế dân chủ trường học và các văn bản liên quan. Qua việc học tập, nghiên cứu các văn bản đó để thấy được trách nhiệm của bản thân trong công việc, từ đó có ý thức tự giác thực hiện.
6. 5 - Nêu gương người tốt, việc tốt, động viên, biểu dương khen thưởng đúng mức, kịp thời, từ đó nhân rộng những gương điển hình, khích lệ động cơphấn đáu, rèn luyện đồng thời có tác dụng tự uốn nắn điều chỉnh kịp thời những lệch chuẩn của bản thân, của bạn bè, đồng nghiệp. Hạn chế: Việc tác động đến ý thức, nhận thức của GV tuy đã được thực hiện song còn chưa thường xuyên nên một số GV chưa có ý thức, tinh thần trách nhiệm cao trong công việc được giao. 1.2. Giải pháp 2: Xây dựng và sử dụng thời khóa biểu để quản lý giờ lên lớp Căn cứ vào nội dung, chương trình dạy học là cốt lõi của hoạt động dạy và học của học sinh tại các nhà trường. Do đó, quản lý tốt việc Xây dựng và sử dụng thời khóa biểu để quản lý giờ lên lớp thực hiện chương trình, kế hoạch, nội dung dạy học sẽ giúp các lãnh đạo nhà trường chỉ đạo GV thực hiện đầy đủ, nghiêm túc chương trình cả về nội dung, phương pháp và các hình thức tổ chức dạy học. Căn cứ hướng dẫn nhiệm vụ GD của Bộ, của Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Trị, Phòng GD&ĐT huyện Cam Lộ, Hiệu trưởng tại các trường tiểu học có cơ sở chủ động lập kế hoạch chung của nhà trường về đổi mới PPDH. Từ đó, yêu cầu các tổ trưởng chuyên môn xây dựng kế hoạch cụ thể, rõ ràng phù hợp với đặc trưng môn học của tổ, phân công trách nhiệm cho từng cá nhân trong tổ. Theo định kỳ cuối tháng, cuối học kỳ và cuối năm học, báo cáo đánh giá về kết quả thực hiện kế hoạch đổi mới PPDH mà GV phụ trách. Trên cơ sở của kế hoạch năm học, Nhà trường chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng phụ lục 1.4 theo công văn 2345. Sau đó chuyên môn dựa vào đo xây dựng thời khóa biểu của trường. Thời khóa biểu là một loại kế hoạch được "Thể chế hóa" từ kế hoạch năm học và kế hoạch môn học của tổ chuyên môn. Thời khóa biểu xếp xong được gọi là lịch học. Thời khóa biểu phải đảm bảo quyền lợi học tập của học sinh và những quy định về chuyên môn đối với GV. Thời khóa biểu có tác dụng duy trì nền nếp dạy và học trong ngày, trong tuần. Thực hiện nghiêm túc thời khóa biểu sẽ nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường. Chất lượng hồ sơ đầu năm được xếp loại như sau:
7. 6 Tổng số bộ hồ sơ: 34 bộ Xếp loại tốt : 20 bộ chiếm 58,8% . Xếp loại khá : 12 bộ , chiếm 35,4% Xếp loại trung bình : 2 bộ, chiếm 5,8%. -Việc thực hiện kế hoạch về thời khoá biểu, thời gian biểu: Thời khoá biểu là cơ sở pháp lý để hoàn thành chương trình dạy học của cấp học, đồng thời tạo sự đồng bộ giữa các lớp trong cùng một khối tạo điều kiện tốt để trao đổi chuyên môn, nâng cao chất lượng bài soạn, bài dạy. Trong năm qua 98% giáo viên đã thực hiện đầy đủ, nghiêm túc thời khoá biểu bên cạnh đó vẫn còn một số giáo viên vẫn thực hiện chưa nghiêm túc 0,2% Thời gian biểu là văn bản pháp quy do hiệu trưởng quy định nhằm đáp ứng đủ khối lượng dạy học của từng tiết học, môn học. Thời gian biểu phù hợp với đặc điểm của từng địa phương, nhà trường, thời tiết. Có 79,2% giáo viên lên lớp đúng giờ, đảm bảo thời gian của từng tiết dạy, 20,8% thi thoảng đi muộn hoặc có mặt đúng giờ nhưng chưa lên lớp kịp thời khi có hiệu lệnh trống Nền nếp sinh hoạt chuyên môn- thao giảng, dự giờ : Đây là nội dung quan trọng để nâng cao chất lượng chuyên môn nghiệp vụ của mỗi giáo viên. Qua buổi sinh hoạt chuyên môn, giáo viên thống nhất nội dung chương trình, trao đổi và giúp đỡ nhau trong việc chuẩn bị các bài dạy khó, giúp đỡ nhau về phương pháp dạy học, phương pháp chủ nhiệm...Tuy nhiên, vẫn có giáo viên nhận thức chưa đầy đủ về tầm quan trọng của việc sinh hoạt chuyên môn, còn xem nhẹ hoặc tham dự mang tính hình thức. Việc thao giảng, dự giờ là dịp để học hỏi nhau và giúp đỡ đồng nghiệp về nội dung kiến thức, về đổi mới phương pháp dạy học, kinh nghiệm tổ chức các hoạt động dạy học, kinh nghiệm khai thác sử dụng đồ dùng dạy học, quản lý lớp... 100% giáo viên tham gia thao giảng và dự gìơ đúng số tiết quy định. - Nền nếp tự học tự bồi dưỡng: Mỗi giáo viên đều tự xây dựng tủ sách cá nhân phục vụ chuyên môn. Việc tham gia các chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên thực hiện
8. 7 nghiêm túc, 100% giáo viên tham gia, ghi chép đầy đủ. Tuy nhiên ở một vài giáo viên chưa tự giác, còn mang tính hình thức. - Nền nếp kiểm tra, đánh giá học sinh: Đây là một khâu quan trọng trong việc đổi mới chương trình dạy học, có tác dụng khích lệ, thúc đẩy học sinh có động cơ học tập đúng đắn, đồng thời là tiêu chuẩn để đánh giá hiệu quả giảng dạy của giáo viên. Đây cũng là nội dung giáo viên thực hiện tương đối tốt, nắm được quy trình và những quy định về kiểm tra, đánh giá. Hạn chế: Tuy nhiên, việc dạy học 2 buổi/ngày khó khăn trong việc bố trí thời gian để thao giảng, dự giờ. 1.3. Giải pháp 3. Quản lý hiệu quả việc thực hiện chương trình, kế hoạch, nội dung dạy học của giáo viên Nội dung, chương trình dạy học là cốt lõi của hoạt động dạy và học của học sinh tại các nhà trường. Do đó, quản lý tốt việc thực hiện chương trình, kế hoạch, nội dung dạy học sẽ giúp các lãnh đạo nhà trường chỉ đạo GV thực hiện đầy đủ, nghiêm túc chương trình cả về nội dung, phương pháp và các hình thức tổ chức dạy học. Xây dựng các yêu cầu về đổi mới PPDH cụ thể, rõ ràng từng cấp độ.Triển khai thành văn bản quy định nội bộ về hoạt động của tổ chuyên môn như: kế hoạch và tài liệu dạy học, tổ chức hoạt động học cho học sinh, hoạt động của học sinh, thực hiện chương trình, xây dựng kế hoạch dạy học, kế hoạch giảng dạy, thực hiện giờ dạy trên lớp, sử dụng đồ dùng dạy học, kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo hướng đổi mới PPDH tích cực; cần quy định cụ thể về số lượng các chuyên đề đổi mới PPDH sẽ thực hiện trong năm học, trong từng học kỳ, phù hợp với nhu cầu của giáo viên từng môn học. Ưu điểm: Thực chất quản lý kế hoạch môn học, kế hoạch bài dạy là quản lý dạy đúng, dạy đủ kế hoạch theo quy định sao cho quá trình thực hiện kế hoạch đó đảm bảo đúng tiến độ trong điều kiện cụ thể của từng trường. Vì vậy, Hiệu trưởng phải chỉ đạo GVTH xây dựng kế hoạch môn học, đảm bảo thời gian
9. 8 quy định theo tiến độ và thường xuyên theo dõi việc thực hiện kế hoạch hàng tuần, hàng tháng, có kế hoạch bố trí dạy bù kịp thời để đảm bảo sự thống nhất thực hiện kế hoạch môn học, kế hoạch dạy học trong các khối lớp. Hạn chế: Thực hiện nội dung này nếu thực hiện chưa đúng mức, thiếu nghiêm túc, thì sẽ dẫn đến chậm đổi mới, ít chú trọng đến tính tích cực, chủ động sáng tạo của người học. 1.4. Giải pháp 4. Tổ chức chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên Thường xuyên kiểm tra, giám sát tiến độ thực hiện kế hoạch dạy học của mỗi GV thông qua kế hoạch môn học và hệ thống thời khóa biểu một cách khoa học, hợp lý nhất. Để thực hiện biện pháp này, lãnh đạo nhà trường cần căn cứ theo các văn bản, hướng dẫn về quy chế chuyên môn trong trường tiểu học, tiến hành cụ thể hóa các văn bản đó thành nội quy hoạt động chuyên môn của nhà trường thông qua các cuộc thảo luận ở cấp tổ chuyên môn và hội nghị cấp trường đầu năm học. Cùng với đó, chỉ đạo công khai các quy định về việc thực hiện quy chế chuyên môn như: hướng dẫn đánh giá xếp loại của học sinh; kế hoạch dạy học, kế hoạch thực hiện các chuyên đề đổi mới PPDH, kế hoạch chuyên môn tuần, tháng; các quy định nội quy đó phải thông qua việc trao đổi dân chủ từ cá nhân GV đến tổ chuyên môn, tránh tư tưởng chủ quan, áp đặt, mệnh lệnh. Quản lý hiệu quả việc thực hiện chương trình, kế hoạch, nội dung dạy học của giáo viên cần đổi mới để đáp ứng với thực tiến nhà trường như sau: Nội dung, chương trình dạy học là cốt lõi của hoạt động dạy và học của học sinh tại các nhà trường. Do đó, quản lý tốt việc thực hiện chương trình, kế hoạch, nội dung dạy học sẽ giúp các lãnh đạo nhà trường chỉ đạo GV thực hiện đầy đủ, nghiêm túc chương trình cả về nội dung, phương pháp và các hình thức tổ chức dạy học. Xây dựng các yêu cầu về đổi mới PPDH cụ thể, rõ ràng từng cấp độ.Triển khai thành văn bản quy định nội bộ về hoạt động của tổ chuyên môn như: kế
10. 9 hoạch và tài liệu dạy học, tổ chức hoạt động học cho học sinh, hoạt động của học sinh, thực hiện chương trình, xây dựng kế hoạch dạy học, kế hoạch giảng dạy, thực hiện giờ dạy trên lớp, sử dụng đồ dùng dạy học, kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo hướng đổi mới PPDH tích cực; cần quy định cụ thể về số lượng các chuyên đề đổi mới PPDH sẽ thực hiện trong năm học, trong từng học kỳ, phù hợp với nhu cầu của giáo viên từng môn học. Trong HĐDH, để đảm bảo mục tiêu, kế hoạch dạy học của nhà trường diễn ra đúng nội dung, tiến độ và hiệu quả cần: Nắm vững mục tiêu, chương trình dạy học cấp tiểu học và phạm vi kiến thức của các môn học. Chương trình dạy học cấp tiểu học hiện nay bao gồm: chương trình dạy học các môn cơ bản, chương trình dạy học các môn tự chọn, chương trình hoạt động trải nghiệm và chương trình giáo dục địa phương. Tính đa dạng, phong phú của hệ thống chương trình nếu không được Hiệu trưởng chỉ đạo các bộ môn phân công chi tiết, hợp lý về mặt nhân sự, đảm trách giảng dạy cụ thể thì rất có thể dẫn đến hiện tượng chồng chéo, bỏ sót nội dung dạy học. Chỉ đạo tổ trưởng chuyên môn và giáo viên nhận thức đúng, đủ và vận dụng sáng tạo các phương pháp và hình thức dạy học theo đặc trưng bộ môn để có sự bố trí không gian dạy học hợp lý, chuẩn bị PTDH phù hợp. Ưu điểm: Đối với các cơ sở giáo dục, việc quản lý thực hiện quy chế chuyên môn là một trong những hoạt động cốt lõi của toàn bộ công tác quản lý nền nếp nhà trường. Quy chế chuyên môn được quy định cụ thể tại các Thông tư quy định về đánh giá, xếp loại học sinh; quy chế kiểm tra, đánh giá chất lượng học sinh qua từng môn học thể hiện trong các văn bản do Bộ Giáo Dục và Đào tạo ban hành; Điều lệ trường tiểu học, các văn bản khen thưởng, kỷ luật, các văn bản liên quan đến công tác thi đua; các văn bản thanh kiểm tra, đánh giá xếp loại giáo viên, văn bản chỉ đạo chuyên môn qua từng năm học Do đó, để quá trình giáo dục trong nhà trường diễn ra đúng theo quy trình và thống nhất chung trên
11. 10 toàn huyện thì việc tổ chức, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn là điều cần thiết. Hạn chế: Một số GV ý thức để thực hiện công việc còn hạn chế, vẫn còn tình trạng làm việc theo cảm tính, thiếu khoa học. Kết luận: Để chỉ đạo tốt việc thực hiện quy chế chuyên môn nền nếp dạy học, Ban Giám hiệu nhà trường cần tập trung vào các nhiệm vụ cụ thể + Quản lý kế hoạch HĐDH của GV Đầu năm học, sau khi phân công GV giảng dạy và kiêm nhiệm khác, Hiệu trưởng yêu cầu các GV và Tổ chuyên môn lập kế hoạch dạy học dựa vào khung thời gian năm học do UBND tỉnh Quảng Trị đề ra. Các thành viên trong tổ cũng cần chủ động xây dựng kế hoạch theo Công văn số 2345/BGDĐT-GDTH ngày 07 tháng 06 năm 2021 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc hướng dẫn xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường cấp tiểu học và trình Hiệu trưởng phê duyệt. Trong thời gian thực hiện có những vấn đề bất cập phát sinh, tổ chuyên môn cần kịp thời đề xuất điều chỉnh kế hoạch phù hợp với tình hình thực tiễn. - Quản lý kế hoạch của chủ nhiệm lớp GVCN là những người nắm vững các thông tin về quản lý hành chính của lớp học. Họ là những giáo viên tiếp xúc hằng ngày với học sinh trong hoạt động học tập và các hoạt động giáo dục khác, nên có thể dự báo xu hướng phát triển nhân cách của học sinh, hiểu được nguyện vọng từng cá nhân để định hướng tổ chức hoạt động giáo dục nói chung và dạy học nói riêng phù hợp với điều kiện khả năng của mỗi học sinh. Để quản lý hiệu quả hoạt động của các GVCN lớp cần tập trung lưu ý: - Chỉ đạo GVCN lập kế hoạch chi tiết công tác cho cả năm, từng học kỳ, từng quý, từng tháng, tuần cụ thể, chi tiết; kế hoạch giúp đỡ học sinh chậm tiến về học tập và rèn luyện; kế hoạch xây dựng tập thể lớp
12. 11 GVCN được chọn phải tâm huyết, gương mẫu, có khả năng thuyết phục học sinh, có kỹ năng tổ chức các hoạt động tập thể, trung thực, khách quan trong đánh giá quá trình phấn đấu rèn luyện của học sinh. Chỉ đạo định kỳ đánh giá tình hình các mặt của lớp. Việc làm này thường làm sau các học kỳ, các đợt thi đua, một hoạt động có chủ đề lớn có xác nhận thành tích để phát huy ưu điểm, khắc phục thiếu sót. - Kiểm tra để đánh giá chất lượng công tác chủ nhiệm lớp chủ yếu bằng cách đánh giá định tính khó định lượng. Do đặc thù tâm sinh lý học sinh tiểu học chủ yếu là động viên khích lệ, hình thức nêu gương là chủ yếu. Vì thế cần xây dựng những tấm gương điển hình học tốt, việc làm tốt, đó là những hình thức giảng dạy hết sức trực quan, sinh động đối với các em học sinh và có sức lan tỏa nhanh. + Quản lý công việc thiết kế kế hoạch bài dạy Việc thiết kế kế hoạch bài dạy đóng vai trò quan trọng đối với chất lượng bài dạy trên lớp. Khi thiết kế kế hoạch bài dạy GV phải xác định rõ yêu cầu cần đạt, nội dung cơ bản, phương pháp tối ưu cho từng bài, từng phần, từng mục. Nội dung bài soạn vừa đảm bảo tính chính xác, vừa có sự khám phá, vận dụng, liên hệ thực tế phù hợp với nội dung bài học, phát huy được phẩm chất, năng lực của học sinh. Để tránh tình trạng thiết kế bài dạy đối phó, sao chép, không quan tâm đến người học, Hiệu trưởng cần chỉ đạo, phối hợp với tổ trưởng hoặc khối trưởng kiểm tra đột xuất, kiểm tra định kỳ, đồng thời cũng không nên đặt nặng về hình thức, cấu trúc mà nên chú trọng về yêu cầu cần đạt trong bài dạy và các nội dung được xây dựng trong kế hoạch. Thiết kế, xây dựng nội dung bài giảng cần chú ý tạo ra các tình huống có vấn đề để học sinh tự giác giải quyết; quan tâm đến sự phù hợp giữa các mục tiêu của từng tiết học và sự phát triển các phẩm chất, năng lực của học sinh. Khi thiết kế bài lên lớp, GV nên sử dụng khéo léo các câu hỏi, bài tập đáp ứng được nhu cầu phát triển trí tưởng tượng, trí tò mò, sự say mê tìm tòi cái mới
13. 12 của học sinh, vận dụng PPDH phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Hiện nay, quản lý hồ sơ chuyên môn của GV ở các trường đang từng bước điểu chỉnh và đổi mới thực hiện số hóa trên hệ thống Edu.vn. Tuy nhiên, công tác này vẫn còn nhiều hạn chế do một số giáo viên tuổi cao nên việc ứng dụng công nghệ thông tin chưa đạt theo yêu cầu. + Quản lý nề nếp, thái độ học tập của học sinh Nề nếp học tập, kỷ luật học tập của học sinh là những quy định cụ thể về tinh thần, thái độ, hành vi ứng xử giúp cho hoạt động học tập được nhịp nhàng và có hiệu quả. Do đó, các nhà trường cần phải xây dựng cho học sinh có tinh thần, thái độ học tập tốt, chuyên cần, chăm chỉ, học bài và làm bài đầy đủ. Giúp học sinh có nền nếp trong tổ chức hoạt động ở trường cũng như ở nhà,... có nền nếp trong việc sử dụng, bảo quản và chuẩn bị đồ dùng học tập cũng như việc chấp hành các quy chế hoạc tập chung của nhà trường. Nền nếp học tập tốt góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Vì vậy, cần thường xuyên theo dõi, kiểm tra, nhận xét tình hình thực hiện nền nếp và phân công trách nhiệm cụ thể cho các đối tượng để phối hợp thực hiện, tạo ra bầu không khí vui tươi thoải mái trong nhà trường. 2. Tính thực tiễn của sáng kiến Với sự đồng thuận và quyết tâm cao của BGH, giáo viên và học sinh; với sự chỉ đạo thực hiện phối hợp đồng bộ, phù hợp các biện pháp đã nêu ở trên về Công tác chỉ đạo nền nếp dạy học ở trường tiểu học đã đi vào nền nếp và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường. Vì vậy, BGH phân công trách nhiệm cụ thể cho các đối tượng để phối hợp thực hiện, tạo ra bầu không khí vui tươi thoải mái trong nhà trường. Sáng kiến phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của bản thân, của đơn vị, của ngành tại các thời điểm của năm học. 3. Hiệu quả áp dụng và phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến Chất lượng hồ sơ cuối năm được xếp loại như sau:
14. 13 Tổng số bộ hồ sơ: 34 bộ Xếp loại tốt : 30 bộ chiếm 88,2% . Xếp loại khá : 04 bộ , chiếm 11,8% Xếp loại trung bình : 0 bộ, chiếm 0% - Việc thực hiện kế hoạch về thời khoá biểu, thời gian biểu Thời khoá biểu là cơ sở pháp lý để hoàn thành chương trình dạy học của cấp học, đồng thời tạo sự đồng bộ giữa các lớp trong cùng một khối tạo điều kiện tốt để trao đổi chuyên môn, nâng cao chất lượng bài soạn, bài dạy. Trong năm qua 100% giáo viên đã thực hiện đầy đủ, nghiêm túc thời khoá biểu. Thời gian biểu là văn bản pháp quy do hiệu trưởng quy định nhằm đáp ứng đủ khối lượng dạy học của từng tiết học, môn học. Thời gian biểu phù hợp với đặc điểm của từng nhà trường, thời tiết. Có 100% giáo viên lên lớp đúng giờ, đảm bảo thời gian của từng tiết dạy lên lớp kịp thời khi có hiệu lệnh trống. Khảo nghiệm về tính thực tiễn khả thi của các biện pháp Để khảo nghiệm về tính khả thi của các biện pháp này, tác giả cũng đã thiết kế nội dung khảo sát với GV trường tiểu học thị trấn Cam Lộ, kết quả thu được cũng rất tích cực, cụ thể: Bảng 2. Kết quả khảo nghiệm về mức độ khả thi của các biện pháp so với tính cần thiết có độ lệch chuẩn như sau: Tính khả thi STT Biện pháp ĐTB ĐL Xây dựng và sử dụng thời khóa biểu để quản lý 1 3,56 0,37 giờ lên lớp 2 Xây dựng lịch kiểm tra giờ lên lớp 3,46 0,36 Quản lý hiệu quả việc thực hiện chương trình, kế 3 3,51 0,34 hoạch, nội dung dạy học của giáo viên Tổ chức chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện quy chế 4 3,57 0,27 chuyên môn của giáo viên
15. 14 Hầu hết các ý kiến đều đánh giá cao tính khả thi của các biện pháp được đề xuất, trong đó biện pháp “Tổ chức chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên” được đánh giá cao nhất với điểm trung bình đạt 3,57 tương ứng với độ lệch là 0,27. Bên cạnh đó, hai biện pháp “ Xây dựng lịch kiểm tra giờ lên lớp” và “Quản lý hiệu quả việc thực hiện chương trình, kế hoạch, nội dung dạy học của giáo viên” đều được đánh giá ở mức xếp hạng thứ 2 với điểm trung bình đạt tương tự nhau là 3,46 độ lệch cũng tương đương nhau và lần lượt là 0,36. Cuối cùng, biện pháp “Xây dựng và sử dụng thời khóa biểu để quản lý giờ lên lớp được đánh giá ở mức khả thi thấp hơn các biện pháp còn lại với điểm trung bình đạt 3,56 điểm, độ lệch là 0,37. Tóm lại: Mặc dù có những khác biệt nhất định trong cách đánh giá về mức độ ưu tiên về tính khả thi, song về cơ bản các biện pháp được đề xuất đều đạt mức độ khả thi rất cao từ 3,46 đến 3,57/4,00 điểm. Điều này cho thấy, các biện pháp trên nếu được áp dụng trong thực tiễn các trường tiểu học trên địa bàn huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị có thể mang lại hiệu quả thực hiện cao.
16. 15 III. KẾT LUẬN 1. Bài học kinh nghiệm: Công tác chỉ đạo nền nếp dạy học là việc làm cần thiết, quan trọng của người quản lý trong mỗi nhà trường, là một trong những điều kiện nâng cao chất lượng dạy và học nhằm đạt mục tiêu giáo dục. Xuất phát từ thực trạng của nhà trường, sau một năm thực hiện đề tài, tôi đã tự rút ra những bài học kinh nghiệm sau: - Ban giám hiệu phải thống nhất về quan điểm chỉ đạo, về ý chí và hành động, xây dựng tốt các nền nếp hành chính, chuyên môn, sinh hoạt tập thể, duy trì thực hiện có kỷ cương, có nền nếp trong các hoạt động của nhà trường. - Thực hiện nghiêm túc, công bằng trong thi đua, trong kiểm tra đánh giá, khen chê đúng mực, kịp thời chỉ ra được những mặt mạnh, mặt tồn tại, hạn chế của giáo viên, nhân viên để họ có hướng tự khắc phục và phấn đấu đi lên. - Thực hiện công khai, minh bạch trong tất cả các hoạt động của nhà trường như: Tài chính, chế độ chính sách, phân công nhiệm vụ, công tác thi đua khen thưởng Qua đây một lần nữa tôi cũng khẳng định lại và mạnh dạn đề xuất 4 biện pháp chỉ đạo nền nếp dạy học đem lại hiệu quả cao như sau: 1.1 Nâng cao nhận thức về nền nếp dạy học Để việc chỉ đạo nền nếp dạy học của nhà trường có hiệu quả, trước tiên phải làm cho giáo viên và học sinh có nhận thức đúng đắn về vai trò của việc thực hiện nền nếp dạy học trong việc nâng cao hiệu quả giáo dục của nhà trường, từ nhận thức đúng đắn tiến tới thực hiện đúng quy định. 1.2. Xây dựng và sử dụng thời khóa biểu để quản lý giờ lên lớp - Theo dõi việc ra vào lớp đúng giờ : Thực hiện ra vào lớp đúng giờ tạo không khí làm việc nghiêm túc, khoa học, đồng thời đảm bảo thời lượng cần thiết để hoàn thành tiết dạy. Việc theo dõi, đánh giá thường xuyên, nhắc nhở kịp thời, có thể chấm công để đánh giá vào tiêu chí thi đua.
17. 16 1.3. Quản lý hiệu quả việc thực hiện chương trình, kế hoạch, nội dung dạy học của giáo viên Để theo dõi, kiểm soát tốt việc thực hiện nội dung chương trình, kế hoạch dạy học, thời khoá biểu, người quản lý phải thường xuyên kiểm tra, ký duyệtviệc thực hiện, đồng thời kiểm tra, dự giờ theo dõi việc thực hiện của giáo viên. 1.4. Tổ chức chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên. Giám sát việc thực hiện nền nếp dạy và học là việc làm cần thiết nhằm đưa mọi người vào “kỉ cương, phép nước”, do đó cần có kế hoạch giám sát hàng ngày cho phù hợp, khoa học và có tác dụng thúc đẩy tích cực việc thực hiện nền nếp. Có quy định rõràng chế độ trực ban, trực tuần để đôn đốc nhắc nhở kịp thời, đồng thời giao nhiệm vụ cho Phó hiệu trưởng trong công tác chỉ đạo, theo dõi giám sát, đánh giá việc thực hiện với công tác thi đua khen thưởng. Chất lượng đại trà đạt và vượt chỉ tiêu đề ra. Do đó tôi thiết nghĩ với những giải pháp trên sẽ có tính khả thi cao trong việc các trường tiểu học trên địa bàn Huyện áp dụng vào lĩnh vực quản lí Nền nếp dạy học.Với cách quản kí chỉ đạo trên nên kết quả hoạt động cuối năm đạt cao so với năn học trước thể hiện qua bảng kết quả so sánh sau. KHỐI 1+ 2+ 3 KHỐI 1+2 + 3 CUỐI NĂM ĐẦU NĂM CHẤT LƯỢNG SL % SL % Tăng/Giảm Hoàn thành xuất sắc 339 63.4 208 70 -7 Hoàn thành tốt 146 27.3 107 20 8 Hoàn thành 34 8 53 10 -2 Chưa hoàn thành 7 1.3 1 0 1
18. 17 KHỐI 4+5 ĐẦU KHỐI 4+ 5 CUỐI NĂM NĂM CHẤT LƯỢNG SL % SL % Tăng/Giảm Hoàn thành xuất sắc 246 67.1 246 67.2 0 Hoàn thành tốt 120 33.9 119 32.7 1 Hoàn thành 0 0 0 0 0 Chưa hoàn thành 0 0 0 0 0 Các giải pháp trên có mối quan hệ chặt chẽ, vừa tạo tiền đề, vừa hỗ trợ thúc đẩy nhau và cần phải được triển khai một cách đồng bộ. Vấn đề quan trọng trong chỉ đạo là phải vận dụng linh hoạt sáng tạo, phù hợp tình hình từng địa bàn, từng nhà trường và cũng tuỳ thời điểm để vừa chỉ đạo đồng thời cả 4 giải pháp trên vừa chú ý những ưu tiên. Do điều kiện thời gian có hạn, chắc chắn kinh nghiệm về chỉ đạo nền nếp dạy học còn nhiều khiếm khuyết, chưa đầy đủ, tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các đồng nghiệp và các cấp lãnh đạo để đề tài kinh nghiệm của tôi hoàn thiện hơn, nhằm chỉ đạo thực hiện tốt nền nếp dạy học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường. 2. Đề xuất: 2.1. Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Cam Lộ Tăng cường đầu tư về CSVC cho nhà trường đây là cơ sở để đảm bảo nguồn lực triển khai có hiệu quả công tác dạy học tại các trường tiểu học. 2.2. Đối với trường Tiểu học thị trấn Cam Lộ Tuyên truyền nâng cao nhận thức cho học sinh và phụ huynh về PPDH mới, phát huy tích cực, chủ động của người học, nâng cao vai trò tự học.
19. 18 Có cơ chế hợp lý để động viên đội ngũ GV tham gia bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm. Kiến nghị đề xuất với các cấp quản lý các chính sách hỗ trợ về bồi dưỡng chuyên môn và bảo đảm trang thiết bị dạy và học cho các trường tiểu học trên địa bàn. XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG NGƯỜI VIẾT SÁNG KIẾN (Ký tên, đóng dấu) (Ký tên) Phan Thị Hoa XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ................................................................................................................................. ................................................................................................................................. ................................................................................................................................. ................................................................................................................................. ................................................................................................................................. .................................................................................................................................
20. 19 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Viết tắt Viết đầy đủ CBQL Cán bộ quản lí GVCN Giáo viên chủ nhiệm CSVC Cơ sở vật chất GV Giáo viên GD&ĐT. Giáo dục và Đào tạo HĐDH Hoạt động dạy học ĐTB Điểm trung bình ĐL Độ lệch PPDH Phương pháp dạy học TTBDH Trang thiết bị dạy học GVBM Giáo viên bộ môn Đội TNTP HCM Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh