SKKN Rèn kỹ năng thuyết trình cho học sinh Lớp 5 trường Tiểu học Thị Trấn Cam Lộ thông tin qua môn Tin học - Phan Thị Hồng Oanh

Nội dung tài liệu: SKKN Rèn kỹ năng thuyết trình cho học sinh Lớp 5 trường Tiểu học Thị Trấn Cam Lộ thông tin qua môn Tin học - Phan Thị Hồng Oanh

1. PHỤ LỤC Trang I. MỞ ĐẦU 2 II. NỘI DUNG 2 2.1. Đánh giá thực trạng 2 2.2. Biện pháp thực hiện 4 III. HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CỦA VIỆC ÁP DỤNG BIỆN 4 PHÁP TRONG THỰC TẾ DẠY HỌC 3.1. Đánh giá tác động của biện pháp 5 3.2. Hiệu quả của biện pháp 5 IV. KẾT LUẬN 6 4.1. Ý nghĩa của biện pháp 6 4.2. Kiến nghị, đề xuất 6
2. 2 I. MỞ ĐẦU * Lí do chọn đề tài Trong thời đại hiện nay công nghệ thông tin đã thực sự bùng nổ và có tác động rất lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Đảng và Nhà nước ta đã xác định rõ là để đất nước phát triển cần phải đưa các ứng dụng của tin học – Công nghệ thông tin vào các lĩnh vực của xã hội. Xác định được tầm quan trọng đó nên Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa môn Tin học vào nhà trường ngay từ bậc tiểu học để làm nền móng cơ sở ban đầu cho các cấp học tiếp theo. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu “Đẩy mạnh công nghệ thông tin trong giáo dục và đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học và ngành học. Công nghệ thông tin như là một công cụ hỗ trợ đắc lực cho đổi mới phương pháp giáo dục”. Hình thành cho học sinh một số phẩm chất năng lực cần thiết cho nguồn lao động hiện đại như: + Góp phần hình thành và phát triển tư duy. + Có ý thức và thói quen sử dụng máy tính trong học tập, lao động. + Phát triển về năng lực tổ chức và xử lí thông tin. Hình thành kỹ năng sống cho học sinh thông qua các môn học đó là kỹ năng giao tiếp, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng thể hiện sự tự tin. Hiện nay, việc lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho học sinh đã được triển khai ở hầu hết các môn học, cấp học và ngành học. Có thể nói việc trang bị kỹ năng sống cho học sinh là một phương pháp giáo dục cần thiết để học sinh bớt thụ động trong việc học tập và giao tiếp xã hội. Qua quá trình dạy học trực tiếp tại lớp 5 trường TH thị trấn Cam Lộ tôi nhận thấy đa phần học sinh chưa biết cách xây dựng ý tưởng cho một bài thuyết trình. Thiếu sự mạnh dạn, tự tin khi trình bày một sản phẩm hay một ý tưởng của mình trước tập thể... Chính vì những lí do đó nên tôi đã mạnh dạn chọn biện pháp “Rèn kỹ năng thuyết trình cho học sinh lớp 5 trường TH thị trấn Cam Lộ thông qua môn Tin học”. II. NỘI DUNG 2.1. Đánh giá thực trạng Năm học 2021 - 2022 khối 5 trường thị trấn Cam Lộ có 163 em học sinh. Trong quá trình thực hiện biện pháp này tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn sau: a) Thuận lợi: - Hiện nay môn Tin học không còn là môn học tự chọn nữa, vì vậy nhà trường cũng như phụ huynh học sinh đã có sự quan tâm hơn đối với bộ môn. - Nhà trường đã xây dựng được hai phòng tin học với 36 máy tính có kết nối Internet phục vụ cho việc dạy và học chia đều cho 2 điểm trường. - Học sinh rất hứng thú với môn học này, nhất là những tiết thực hành. Thông qua bộ môn Tin học có thể hỗ trợ các môn học khác (Lịch sử, Địa lý, Toán, Tiếng Anh, Mỹ thuật,...) một cách dễ dàng và hiệu quả. - Tin học là môn học rất trực quan và sinh động nên học sinh rất dễ nắm bắt những kiến thức thông qua các bài giảng.
3. 3 b) Khó khăn: - Khó khăn lớn nhất đó là trang thiết bị, phương tiện còn thiếu và chưa đồng bộ. Nhà trường đã có phòng máy vi tính cho học sinh học nhưng vẫn còn hạn chế về số lượng cũng như chất lượng, mỗi ca thực hành có tới 2 – 3 em ngồi cùng một máy. - Điều kiện kinh tế địa phương còn gặp nhiều khó khăn, rất ít học sinh ở nhà có máy tính. Đa số các em học sinh chỉ tiếp xúc với máy tính ở trường là chủ yếu, do đó sự tìm tòi và khám phá các kiến thức, kỹ năng còn hạn chế. - Đa phần học sinh chưa biết cách chuẩn bị nội dung chi tiết cho một bài thuyết trình. Vì vậy, các em chưa mạnh dạn, thiếu tự tin khi trình bày một ý tưởng hay một sản phẩm trước lớp. c) Khảo sát thực trạng: Đầu năm học 2021 - 2022 tôi tiến hành khảo sát: Yêu cầu học sinh chuẩn bị trước nội dung sau đó thuyết trình trước lớp. Với bộ tiêu chí đánh giá khả năng thuyết trình của học sinh (Thuyết trình tốt: đạt 8 điểm trở lên; thuyết trình được: đạt từ 5 đến dưới 8 điểm; không biết thuyết trình: dưới 5 điểm) Phần Tiêu chi đánh giá Điểm - Bài thuyết trình có bố cục rõ ràng và cấu trúc bài viết mạch lạc, chính xác. Nội dung - Bảo đảm đầy đủ những kiến thức cơ bản về vấn đề (2điểm) cần trình bày. - Trình bày trọng tâm, làm nổi bật vấn đề, không lan man. - Biết sử dụng các công cụ, thiết bị hỗ trợ bài trình Hình thức chiếu. (2 điểm) - Sử dụng công cụ hỗ trợ phù hợp nội dung thuyết trình (hình ảnh phù hợp nội dung, các bảng biểu hợp lý ). - Phong thái tự tin. (2 điểm) Phong cách - Nói trôi chảy, mạch lạc, không bị ngắt quãng. (2 thuyết trình điểm) (5 điểm) - Tốc độ nói vừa phải, nhấn giọng ở những điểm quan trọng. (1 điểm) - Thời gian thuyết trình vừa đủ, không ít hoặc nhiều Thời gian hơn thời gian cho phép. thuyết trình - Có sự phân chia hợp lý giữa các thành viên trong (1điểm) nhóm. Kết quả trước khi thực hiện đề tài như sau: Tổng số Trước khi thực hiện đề tài Mức độ học sinh Số học sinh Tỷ lệ % Thuyết trình tốt 15 9,20 163 Thuyết trình được 58 35,58 Không biết thuyết trình 90 55,22 Sau khi khảo sát thực tế kết quả học sinh thuyết trình đạt qua các tiêu chí còn thấp vì vậy tôi đề ra các biện pháp cụ thể như sau:
4. 4 2.2. Biện pháp thực hiện * Xây dựng kế hoạch và lựa chọn phương pháp dạy học. - Ngay từ đầu năm học 2021 - 2022 căn cứ vào điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường, tôi đã chủ động xây dựng kế hoạch dạy học cho bộ môn Tin học. Đối với Tin học 5 khi học chủ đề “Thiết kế bài trình chiếu” tôi đã lựa chọn phương pháp hoạt động trãi nghiệm sáng tạo (làm việc nhóm), kết hợp với phương pháp dạy học theo dự án. * Phân nhóm học sinh, định hướng lựa chọn nội dung thuyết trình. - Mỗi nhóm từ 3 đến 5 học sinh, tùy vào kỹ năng sử dụng máy tính và khả năng thuyết trình của từng đối tượng học sinh. - Các nhóm học sinh lựa chọn nhóm trưởng, thư kí và thành viên để phân công thực hiện nhiệm vụ theo hình thức dạy học dự án. - Việc lựa chọn nội dung thuyết trình rất quan trọng và phải được tích hợp các môn học khác như: Mỹ thuật, Địa lí, Lịch sử, Tiếng Anh,... nên cần có sự định hướng của giáo viên. Ví dụ: Trong quá trình học chủ đề Em tập vẽ thì học sinh có thể thuyết trình về nội dung sản phẩm của mình. Tôi đã định hướng cho học sinh một số chủ đề sau: + Chủ đề lịch sử: Học sinh có thể thuyết trình về một anh hùng dân tộc, hoặc một di tích lịch sử. + Chủ đề văn hóa xã hội: Học sinh có thể thuyết trình về một danh lam thắng cảnh hoặc một lễ hội truyền thống của địa phương. + Chủ đề tuyên truyền giáo dục: Học sinh có thể thuyết trình về an toàn giao thông, bảo vệ môi trường, chào mừng ngày 20/10, 8/3, ... * Xây dựng ý tưởng thuyết trình. - Đây là yếu tố quan trọng giúp tạo ra các bài trình chiếu sinh động và hấp dẫn, hỗ trợ tích cực cho học sinh khi thực hiện phần thuyết trình. - Dựa trên nội dung mà các nhóm đã đăng kí, giáo viên yêu cầu học sinh xây dựng ý tưởng cho bài trình chiếu. Đối với phần nội dung này cần rất nhiều thời gian nên giáo viên có thể cho học sinh thực hiện ở nhà. * Tạo bài trình chiếu, chuẩn bị nội dung thuyết trình. - Dựa trên chương trình Tin học ở lớp 3, 4, 5 học sinh sẽ sử dụng phần mềm Power Point để tạo bài trình chiếu hỗ trợ cho việc thuyết trình. - Việc tạo bài trình chiếu, chuẩn bị nội dung thuyết trình, học sinh sẽ thực hiện bằng phương pháp dạy học theo dự án: Giáo viên sẽ đưa ra mốc thời gian cho các nhóm thực hiện dự án tại nhà gồm: chuẩn bị nội dung (3 đến 5 ngày), tạo bài trình chiếu bằng Power Point (1 tuần), thời gian luyện tập thuyết trình (1 tuần). - Thông qua các tiết thực hành tại lớp giáo viên hướng dẫn học sinh hoàn thiện bài trình chiếu dựa trên ý tưởng của các nhóm. - Học sinh có thể tận dụng các tài nguyên có sẵn trên Internet phục vụ cho nội dung trình bày của mình. * Trình bày sản phẩm.
5. 5 - Đây là bước quan trọng tạo sự mạnh dạn, tự tin cho học sinh trước đám đông. Vì vậy, với phần trình bày sản phẩm trãi nghiệm tôi đã xây dựng trong kế hoạch dạy học là 2 tiết. - Khi đã hoàn thiện nội dung, các nhóm sẽ thuyết trình sản phẩm của mình trước tập thể lớp. Các nhóm khác đóng góp ý kiến về nội dung đặc biệt là phần thuyết trình của nhóm lên trình bày sản phẩm, sau đó đặt câu hỏi để nhóm thuyết trình phản biện. - Giáo viên nhận xét để các nhóm tự hoàn thiện hơn về kỹ năng thuyết trình của mình. Với các sản phẩm của học sinh giáo viên có thể chấm điểm nhằm động viên, khuyến khích học sinh trong quá trình học tập. III. HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CỦA VIỆC ÁP DỤNG BIỆN PHÁP TRONG THỰC TẾ DẠY HỌC 3.1. Đánh giá tác động của biện pháp trước và sau khi áp dụng Khi chưa được áp dụng các biện Sau khi áp dụng các biện pháp mới pháp vào quá trình dạy học vào quá trình dạy học - Học sinh thường làm việc độc lập, - Học sinh rất chủ động trong quá đa số học sinh học một cách thụ động, trình thực hiện dự án. Tất cả học sinh chỉ biết thực hiện các nội dung thực sẽ được phân công nội dung, thời gian hành theo sách giáo khoa. thực hiện, một cách chi tiết cụ thể. - Học sinh không biết cách xây dựng - Khi thiết kế các nhiệm vụ đòi hỏi sự ý tưởng cho một bài thuyết trình. Vì phụ thuộc lẫn nhau. Vì vậy, tạo ra sự vậy, các em sẽ thiếu sự tự tin khi trình thúc đẩy làm việc giữa các thành viên bày một ý tưởng hay một sản phẩm trong nhóm. trước tập thể lớp. - Học sinh phải tự tìm tòi, khám phá các phương pháp thuyết trình để chuẩn bị tốt nhất cho việc trình bày sản phẩm trước lớp. 3.2. Hiệu quả của biện pháp Sau khi áp dụng các biện pháp trên vào thực tế giảng dạy ở khối 5 trường TH thị trấn Cam Lộ kết quả của học sinh qua khảo sát các tiêu chí tăng lên rõ rệt. Vì vậy tôi thấy các biện pháp đó mang tính khả thi cao, điều đó minh chứng qua kết quả khảo sát cụ thể như sau: Trước khi thực Sau khi thực Tổng Tỷ lệ hiện biện pháp hiện biện pháp số học Mức độ tăng, Số Số sinh Tỷ lệ % Tỷ lệ % giảm HS HS Tăng: Thuyết trình tốt 15 9,20 36 22,09 12,89% Tăng: 163 Thuyết trình được 58 35,82 95 58,28 22,46% Giảm: Không biết thuyết trình 90 55,22 32 19,63 35,59%
6. 6 Từ kết quả khảo sát có thể mô tả qua biểu đồ sau: KẾT QUẢ SO SÁNH Thuyết trình tốt Thuyết trình được Không biết thuyết trình 58.28 55.22 35.58 22.09 19.63 9.2 Trước khi thực Sau khi thực hiện hiện biện pháp biện pháp IV. KẾT LUẬN 4.1. Ý nghĩa của biện pháp - Qua quá trình thực hiện dạy học bằng phương pháp trãi nghiệm sáng tạo tại trường TH thị trấn Cam Lộ tôi nhận thấy một số kỹ năng của học sinh như: kỹ năng hoạt động nhóm, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng tìm tòi khám phá... được cải thiện đáng kể. - Thông qua dạy học dự án kết hợp với kỹ năng tạo bài trình chiếu sẽ giúp học sinh tích cực hơn trong học tập. Có thể áp dụng cho nhiều bộ môn khác trong nhà trường. 4.2. Kiến nghị, đề xuất * Với nhà trường: - Thường xuyên có những hoạt động ngoại khóa nhằm nâng cao khả năng thuyết trình cho học sinh. - Tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương và các cấp quản lý giáo dục để tăng cường thêm các trang thiết bị hiện đại nhằm đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với sự phát triển chung của xã hội. - Tích cực khuyến khích giáo viên áp dụng các phương pháp dạy học mới nâng cao các kỹ năng sống cho học sinh tiểu học. * Với phụ huynh:
7. 7 - Cần quan tâm, mua sắm các đồ dùng, thiết bị phục vụ cho việc học của học sinh đáp ứng được xu thế phát triển của các phương pháp học mới. * Với giáo viên: - Tìm tòi, sáng tạo cách dạy; tiếp thu, nghiên cứu các phương pháp dạy học mới để tạo được sự hứng thú, tự tin cho học sinh. - Tăng cường áp dụng các phương pháp dạy học mới nhằm nâng cao các kỹ năng sống cho học sinh. Cam Lộ, ngày 28 tháng 11 năm 2022. XÁC NHẬN Tôi xin cam đoan đây là biện pháp Rèn kỹ CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ năng thuyết trình cho học sinh lớp 5 trường TH thị trấn Cam Lộ thông qua môn Tin học của mình viết, không sao chép nội dung của người khác. Phan Thị Hồng Oanh