SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS - Nguyễn Thị Kim Dung

Nội dung tài liệu: SKKN Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS - Nguyễn Thị Kim Dung

1. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS I. ĐẶT VẤN ĐỀ. 1. Lý do chọn đề tài, tính cấp thiết của đề tài: Những năm gần đây, giáo dục nước ta, đang thực hiện bước chuyển, từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung, sang tiếp cận năng lực của người học. Giáo dục định hướng năng lực nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra của việc dạy học, thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, chú trọng năng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn bị cho học sinh năng lực giải quyết các tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp Quan điểm dạy học phát huy tính tích cực của học sinh có cơ sở lý luận từ việc nhận thức quá trình dạy học là quá trình có hai chủ thể: Thầy và trò. Cả hai chủ thể này đều chủ động, tích cực, bằng hoạt động của mình hướng tới tri thức, thầy thì hoạt động truyền đạt tri thức, còn trò thì hoạt động chiếm lĩnh tri thức và biến nó thành vốn hiểu biết của mình để tiếp tục hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn Đây là quan điểm dạy học được đa số các nước có nền giáo dục tiên tiến quan tâm. Hoạt động của thầy và hoạt động của trò đều là hoạt động có ý thức, dưới sự chỉ huy của ý thức để đạt mục tiêu của mình. Do vậy, chúng ta phải bàn đến cả phương pháp dạy của thầy và phương pháp học của trò. Sự phù hợp của hai phương pháp này sẽ cho chúng ta hiệu quả thực sự của việc dạy học. Sự khác nhau căn bản của 2 quan điểm dạy học dẫn đến sự khác nhau trong việc xác định các phương pháp cụ thể cho từng môn học, bài học, từng phần, từng đối tượng học sinh Thực hiện chương trình dạy học theo quan điểm phát huy tính tích cực của học sinh thì hoạt động của thầy và trò tương ứng như sau: - Người học khai phá tri thức, tự nghiên cứu - Thầy chỉ hướng dẫn và cung cấp thông tin. - Người học tự trả lời các thắc mắc do chính mình đặt ra, tự kiểm tra mình - Thầy là trọng tài. - Người học tự hành động, tự kiểm tra, tự điều chỉnh - Thầy làm cố vấn. - Vai trò người thầy trong quá trình dạy học theo quan điểm lấy người học là trung tâm không thể bị mờ nhạt mà trái lại còn rõ nét hơn, người thầy vẫn là “linh hồn” của giờ học sinh động và sáng tạo. Bởi vì, để có thể làm người hướng dẫn, cung Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 1
2. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS cấp thông tin, trọng tài, cố vấn người thầy phải hiểu biết sâu sắc những kiến thức cơ bản của môn học mình đảm nhiệm. - Người thầy phải nắm vững bản chất và các quy luật của quá trình dạy học để có thể tìm ra hoặc ứng dụng những phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng của mình nhất. Đối với bộ môn Ngoại ngữ có những yêu cầu riêng về kiến thức, kỹ năng nhưng nhưng vẫn phải tuân thủ theo quan điểm dạy học phát huy tính tích cực của học sinh. Trong thực hiện nhiệm vụ dạy học hiện nay theo đề án dạy ngoại ngữ 2020 đã được điều chỉnh đến năm 2025 của Bộ giáo dục và đạo tạo thì một trong số những nhiệm vụ trọng tâm cần đạt được của giáo viên đó là học sinh có thể sử dụng được Tiếng Anh trong giao tiếp. Cụ thể hóa của việc đó là đòi hỏi học sinh phải giao tiếp được Tiếng Anh tại lớp, trình bày được ý tưởng của mình bằng Tiếng Anh thông qua việc đối đáp với thầy cô, bạn bè và đặc biệt là phải trình bày được ý tưởng của mình theo từng topic cho từng Unit mà các em được học theo nội dung riêng của từng cấp độ lớp học đặc biệt là các lớp học Tiếng Anh theo chương trình SGK mới hệ 10 năm. Thực tế hiện nay không ít giao viên và học sinh còn lúng túng, trong thực tế giảng dạy tại đơn vị trường THCS, tôi đã tìm cách để hỗ trợ học sinh của mình có thể đạt điểm số cao về kỷ năng giao tiếp đặc biệt là việc hình thành cho các em kỹ năng trình bày topic theo từng chủ đề của từng unit mà các em được học qua. Sau một số năm giảng dạy chương trình Tiếng Anh thí điểm tôi xin trình bày lại những biện pháp mà tôi đã áp dụng và đem lại hiệu quả khả quan. Tôi xây dựng Sáng kiến kinh nghiệm với nội dung là: Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS 2. Mục tiêu, đối tượng, phạm vi, nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp giúp học sinh ôn tập từ vựng theo chủ đề. - Hướng dẫn học sinh áp dụng các cấu trúc, ngữ liệu ngữ pháp mới trong thực hành, vận dụng vốn hiểu biết của mình làm phong phú thêm chủ đề luyện tập. Đề tài sẽ giúp các em học sinh trong việc ôn tập, hệ thống lại vốn từ của mình theo chủ đề; Ôn tập lại những cấu trúc ngữ pháp đã học và vận dụng chúng vào thực tiễn giao tiếp một cách tự nhiên, trôi chảy, mang lại sự tự tin trong học tập cũng như niềm đam mê, yêu thích môn Tiếng Anh. Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 2
3. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS 3. Giả thuyết khoa học của đề tài: Nếu có phương pháp giúp học sinh luyện tập và ghi nhớ từ vựng phù hợp, hiệu quả đồng thời xây dựng một số bài tập rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho học sinh thì khả năng sử dụng ngữ pháp đúng sẽ nâng lên. Những hoạt động này các em phải được sử dụng mỗi ngày và dần dần các em sẽ thấy kỹ năng giao tiếp tiếng anh dễ như tiếng mẹ đẻ. Đây là hoạt động mà hàng ngày học sinh cần phải làm để nâng cao kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh một cách thành thạo, chất lượng bộ môn Tiếng Anh sẽ tốt hơn. 4. Những đóng góp mới của đề tài: Đề tài mang lại sự đổi mới trong phương pháp dạy học mới. Thay vì các bài học truyền thống, chỉ xoay quanh việc luyện tập với một cấu trúc hay một đoạn hội thoại cố định, rập khuôn, học sinh chỉ cần thay đổi một vài thông tin nào đó. Giờ đây, các em học sinh khá giỏi có thể tự do phát triển ý tưởng của mình xoay quanh các topic đang học. Những em có năng lực yếu hơn, nhút nhát cũng có thể tham gia luyện tập với những câu đơn giản. Tuy nhiên, với việc rèn luyện, thực hành theo cặp, nhóm, sự hướng dẫn chi tiết của giáo viên và sự giúp đỡ từ những bạn khá hơn, dần dần các em cũng sẽ quen và bắt kịp với các hoạt động học tập của lớp từ đó cải thiện kỹ năng giao tiếp của mình. II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ. 1. Cơ sở khoa học: Ngoại ngữ nói chung và Tiếng Anh nói riêng là một công cụ giao tiếp vô cùng quan trọng, giúp chúng ta hòa nhập với cộng đồng quốc tế, tiếp cận với các thông tin khoa học, kỹ thuật, văn hóa, xã hội, Ngày nay có khoảng 400 triệu người nói Tiếng Anh với tư cách là tiếng mẹ đẻ, và cũng có một số lượng người tương đương như vậy dùng Tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai. Tiếng Anh là phương tiện thông tin quan trọng nhất ở nhiều quốc gia trên thế giới. Tiếng Anh cũng là ngôn ngữ chính của 44 quốc gia. Trong xã hội hiện đại, Tiếng Anh càng đóng một vai trò vô cùng quan trọng thể hiện ở những mặt sau (theo trang stepup.edu.vn): - Tiếp cận thêm kiến thức, nền văn hóa mới - Ngôn ngữ chung của toàn cầu - Phục vụ trực tiếp trong công việc - Tạo các mối quan hệ chất lượng Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 3
4. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS - Thay đổi trong cuộc sống hằng ngày Hơn nữa, trong trường học hiện nay Tiếng Anh là một môn học chính. Trong các kì thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT hoặc thi tốt nghiệp THPT Quốc Gia lớp 12. Tiếng Anh là môn bắt buộc. Ngay cả bậc học Đại học - Cao đẳng-Tiếng Anh đóng vai trò quan trọng, với tất cả các em học sinh ở tất cả các bậc học. Tuy nhiên, mỗi ngoại ngữ đều là xa lạ với chúng ta vì nó không phải là tiếng mẹ đẻ. Hơn nữa Tiếng Anh là thứ tiếng được sử dụng bởi nhiều người của nhiều đất nước và nhiều nền văn hoá, nó trở nên rất phong phú, đa dạng. Đặc biệt với học sinh miền núi, đây là môn học khó, học sinh phải tiếp cận với một đất nước khác, một nền văn hóa xa lạ, tiếp cận với một hệ thống phát âm mới, quy tắc chính tả mới. Các em ở đây thiếu môi trường để giao tiếp, khiến ngôn ngữ này trở nên khô khan với những công thức ngữ pháp, những danh sách từ vựng dài vô tận. Điều đó là một thách thức lớn đối với cả thầy và trò trường THCS . Số liệu điểm khảo sát kỹ năng giao tiếp của các em học sinh đầu năm học 2021-2022: Khối Số HS Điểm Điểm Điểm Điểm Ghi chú /Lớp khảo sát >= 8 >= 5 >= 3 <3 7A 34 5 15 10 4 7B 32 0 6 13 13 7C 28 0 4 13 11 Đây là một bài khảo sát nhỏ về kỹ năng giao tiếp vào đầu năm học với những câu hỏi đơn giản, các chủ đề quen thuộc, nhưng có thể thấy đa số các em học sinh chưa tự tin trong giao tiếp bằng Tiếng Anh, ngay cả những em thi viết và ngữ pháp có điểm cao. 1.1 Các tồn tại, hạn chế Như trên đã nêu, với học sinh trường THCS, Tiếng Anh luôn là một môn học khó. Học sinh hạn chế trong kỹ năng giao tiếp . Với đa số giáo viên và học sinh, môn Tiếng Anh cũng như đa số môn học khác, chất lượng học tập được đánh giá bằng điểm số. Trong khi đó môn học Tiếng Anh đề thi ít chú trọng đến kỹ năng giao tiếp nên cũng dễ hiểu vì sao nhiều em đạt học sinh giỏi môn Tiếng Anh nhưng lại chưa thể giao tiếp được một cách tự nhiên. Bảng đối chiếu tỉ lệ kỹ năng Nói so với kỹ năng Đọc, Viết, Ngữ pháp trong các đề thi của khối THCS: Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 4
5. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS Đọc, Viết, Ngữ pháp Nói Nghe Ghi chú Đề kiểm tra 1 tiết 100% 0% 0% Đề kiểm tra học kỳ 100% 0% 0% Kỳ thi tuyển sinh vào 10 100% 0% 0% Những con số này cho chúng ta rất nhiều suy ngẫm. Trong chương trình THCS, môn Tiếng Anh được đánh giá điểm nhiều ở kỹ năng Đọc, Viết, Ngữ pháp. Tuy nhiên, khi không giao tiếp, Tiếng Anh sẽ không còn là ngôn ngữ. Không giao tiếp, các em không thể sử dụng được ngôn ngữ theo đúng chức năng của nó, dần dần việc học ngôn ngữ trở nên nặng nề với khối lượng từ mới khổng lồ, những cấu trúc phức tạp. Vậy không có cách nào khác, để nâng cao hiệu quả môn học Tiếng Anh phải nâng vốn từ vựng, luyện tập các cấu trúc ngữ pháp của học sinh. Cả từ vựng và ngữ pháp đều có thể được trau dồi thông qua luyện tập giao tiếp. 1.2. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế: Theo điều tra nhanh với 34 học sinh ở lớp 7A đầu năm học 2021-2022 có một số nguyên nhân khiến việc học Tiếng Anh kém hiệu quả: Nguyên nhân được đề cập đến Số lượng Tỉ lệ % 1. Không nhớ từ vựng nên không hiểu được văn bản hoặc 28/34 82% không thể giao tiếp 2. Yếu các kỹ năng giao tiếp (phát âm sai, nghe không hiểu) 33/34 97% 3. Không coi trọng môn học Tiếng Anh (vì sau này không sử 30/34 88% dụng đến) 4. Tâm lí sợ học 30/34 88% 5. Không biết cách học 6/34 17.6% 6. Không có cơ hội giao tiếp Tiếng Anh 28/34 82% Như vậy có thể thấy đa số các em coi trọng môn học Tiếng Anh, biết được sự cần thiết của môn học này đối với nghề nghiệp trong tương lai, đa số các em biết cách học vì đây là môn học các em đã học trong một thời gian rất dài, hiểu được cách thức học sao cho phù hợp. Tuy nhiên các em không luyện tập ngôn ngữ thường xuyên vì thiếu môi trường chuyên nghiệp. Đa số các em chỉ luyện tập bằng cách viết đi viết lại hoặc nói đi nói lại nhiều lần, cách học này nhàm chán mà không hiệu quả, từ vựng học trước quên sau, Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 5
6. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS cấu trúc ngữ pháp không sử dụng đúng ngữ cảnh. Lâu dần các em chán nản, sợ học môn Tiếng Anh. Nghĩ có tốn công sức, thời gian học cũng chẳng thể tiến bộ được. Giống như một vòng luẩn quẩn: không luyện tập giao tiếp → không nhớ từ vựng, ngữ pháp → không có kỹ năng giao tiếp (nghe nói không hiểu) → kết quả học tập kém → chán nản, sợ hãi môn học. Do đó, đối với bộ môn Tiếng Anh, cần thiết nhất phải tạo được cho các em môi trường luyện tập, ở đó Tiếng Anh được sử dụng đúng với chức năng của một ngôn ngữ để giao tiếp. Khi các em có nhu cầu hiểu người khác nói, nhu cầu người khác hiểu mình, và các em được trải nghiệm các môi trường giao tiếp thực tế, ngôn ngữ sẽ được học một cách tự nhiên. Học ngôn ngữ là học kỹ năng, giống như học bơi. Bạn không thể bơi giỏi nếu chỉ đứng trên bờ học lí thuyết. Tạo môi trường cho các em luyện tập ngôn ngữ cũng giống như mang hồ bơi đến cho những người học bơi. 1.3 Tính cấp thiết phải đổi mới dạy kỹ năng giao tiếp trong lớp học Mỗi người giáo viên khi đứng lớp như tôi đều trăn trở để tìm ra những phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng học sinh của mình, nhưng một giải pháp mà giải quyết được đa số vấn đề là điều ai cũng đang tìm kiếm cố gắng cung cấp vốn từ vựng, cải thiện ngữ pháp cho các em, và quan trọng hơn cần tổ chức các hoạt động trong lớp học để tạo thành một môi trường cho các em rèn luyện kỹ năng giao tiếp. Với những trăn trở tạo được môi trường học Tiếng Anh cho các em học sinh, những kinh nghiệm trong dạy học của tôi có thể giải quyết được nhiều vấn đề với những lợi ích rõ ràng: - Tạo động lực cho người học. Phát huy được tính tích cực chủ động cho các em. - Tạo môi trường luyện tập cho cả giáo viên và học sinh. Ở giai đoạn đầu tiếp nhận học sinh để giảng dạy, tôi thấy trình độ và mức độ hứng thú học tập của các em với môn Tiếng Anh vô cùng cao và sôi động. Tôi thiết nghĩ việc các em trình bày ý tưởng cho từng chủ đề trong bài học là không có gì khó khăn. Thế nhưng, tôi đã bị vỡ mộng khi nhiều em rất giỏi, rất muốn nói về vấn đề mình cần nói, thậm chí nhu cầu nói Tiếng Anh trong các em dâng cao nhưng các em lại không nói được. Tôi đã phải vô cùng vất vả để giúp các em trình bày vấn đề mình cần nói. Và tôi không ít lần tự trắc vấn bản thân “Sao vậy ta, học sinh mình thích nói Tiếng Anh lắm mà, sao các em lại không nói được? Vậy đâu là nguyên nhân?” Sao nhiều lần như thế, Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 6
7. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS vấn đề các em cần trong giao tiếp thì tôi cũng đã tự mình tìm được câu trả lời cho bản thân, mà có thể nói câu trả lời này đã giúp tôi tạo nên được thành tích cho nhiều em và từ đó tôi đã tiếp tục chọn topic để bồi dưỡng các em. 2. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp đã tiến hành để giải quyết vấn đề: 2.1. Hình thành ý tưởng Ý tưởng hình thành trong mỗi cá nhân là rất quan trọng. Khi có ý tưởng chúng ta có thể làm được tất cả những gì chúng ta muốn bằng kiến thức và lòng nhiệt tâm.Ý tưởng đúng sẽ định hướng cho ta thực hiện được hành động đúng ví như ánh sáng được thắp lên tại đích đến định hướng chúng ta đi đến thành công trong cuộc sống. Từ đó, mỗi lần gặp một chủ đề các em đã không vội trình bày ngay mà để ý tưởng của các em làm việc trước khi các em nói. Vậy cách để HS hình thành ý tưởng là một vấn đề đòi hỏi mỗi em phải có thái độ làm việc nghiêm túc và phải thực hiện theo những gì GV hướng dẫn. Để có được ý tưởng trình bày cho một chủ để trong giao tiếp đòi hỏi các em phải tự đặt ra những câu hỏi riêng cho từng chủ đề và tối thiểu bản thân HS phải trả lời được các câu hỏi dó ở dạng short answer hoặc nếu HS không tự đặt được câu hỏi hình thành ý tưởng cho từng chủ đề thì GV sẽ là người giúp các em . Dưới đây là một vài ví dụ cụ thể cho một vài chủ đề mà tôi đã giúp các em HS lớp 7A,,B,C năm học 2021-2022 hình thành ý tưởng cho từng chủ đề theo từng Unit của SGK chương trình Tiếng Anh hệ 10 năm, xin được giới thiệu để quí thầy tham khảo. (xem phụ lục 1) 2.2. Xây dựng dàn ý Dàn ý là một vũ khí quan trọng cần có để trình bày chủ đề của mình một cách thành công. Dàn ý được xem như những ngọn đuốc soi đường cho ta dễ dàng đi đến đích của sự thành công. Nếu không có dàn ý thì người viết hoặc người nói sẽ dễ đi lạc vấn đề, ý tưởng có được sẽ bị miên man không mạch lạc, không rõ ràng, khiến cho bài viết hoặc nói trở nên xáo trộn trật tự. Tôi đã hướng dẫn cách lập dàn ý cho HS như dưới đây: - Giới thiệu dàn ý cần có: + Lead in + Opening Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 7
8. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS + Body + Closing + Ending - HS nói gì trong phần Lead in: Bất cứ một bài topic nào cũng cần phải có phần Lead in vì nó sẽ định hướng được người nghe (GV) vào vấn đề mà các emcần trình bày. Đây được xem là phần thiết yếu cần phải có của bất kỳ một chủ đề. Phần Lead in được nói ngắn gọn trong vài từ như sau: “Today, I would like to talk about...”. Cụ thể khi nói về chủ đề “What is your hobby?” thì các em chỉ cần nói: Today, I would like to talk about my hobby. Thế là xong. Hay nói về chủ đề “What should we do to keep healthy?” thì các em sẽ nói là “Today, I would like to talk about the things we should do to keep healthy. Hoặc nói về chủ đề “What do you think about community service?”thì câu Lead in sẽ là: Today, I would like to talk about my ideas about community service. Và khi nói về chủ đề “What do you think about music and arts?” thì câu Lead in sẽ được áp dụng là: Today, I would like to talk about commuinty service. Cứ như thế, các em sẽ dễ dàng hình thành thói quen đưa câu Lead in vào bài và tạo cho người nghe cảm giác dễ chịu khi mình được định hướng trước vấn đề cần nghe. Từ đó hiệu quả sẽ được nâng cao hơn và kỹ năng của các em sẽ ngày càng vững chắc hơn trong việc trình bày phần Lead in. - HS nói gì trong phần Opening: Phần opening sẽ mở ra định hướng đúng, quan trọng cho một topic. Đây được xem như là kim chỉ nam để tạo ra đột phá cho toàn bộ chủ đề. Phần Opening sẽ giúp người nói mở ra ý tưởng cần trình bày trong phần Body. Phần Opening sẽ thay đổi theo từng chủ đề riêng biệt cần trình bày nên đòi hỏi người nói phải có được ý tưởng ngay từ giai đoạn hình thành ý tưởng cho phần Opening vì đây là phần vô cùng quan trọng. Và phần Opening lệ thuộc hoàn toàn vào phần Lead in, nếu phần Lead in mà không có ý tưởng đề trình bày thì phần Opening không thể tiến hành được như ông bà ta từng nói là “không đầu không đuôi”. Để tham khảo trong phần Opening cần phải viết gì thì xin quí thầy cô hãy xem phụ lục 2. - HS nói gì trong phần Body: Phần Body có thể được xem như là phần huyết mạch cho một topic vì đây là một phần không thể thiếu. Nếu không được chuẩn bị chu đáo thì phần Body sẽ không hoàn chỉnh, nếu không có từ vựng các em không thể trình Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 8
9. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS bày được ý tưởng của mình thành lời mà là những ấp ủ thầm kín trong đầu, không có cấu trúc câu thì những từ vựng cũng chỉ là những mảnh vụn nằm rời rạc .Vì thế việc cung cấp từ vựng cho các em để có thể biến ý tưởng thành lời nói và cung cấp cấu trúc câu để các em có thể gắn kết các từ vựng lại thành lời là một giai đoạn quan trọng trong quá trình dạy học của một người giáo viên. Tôi sẽ đề cập đến phần cung cấp từ vựng cần thiết cho HS trong một topic ở phần sau. - HS nói gì trong phần Closing: Phần Closing là phần đóng lại những gì mà HS đã trình bày, để đưa người nghe đến sự hài lòng, thống nhất về vấn đề đã được trình bày. Phần Closing tốt hay chưa tốt là tùy thuộc vào kiến thức từ vựng ,cấu trúc câu mà GV đã truyền đạt đến HS trong quá trình giảng dạy và tùy thuộc vào sự lĩnh hội của HS trong quá trình học tập. Phần Closing góp phần không kém vào việc đánh giá trình độ của HS dù rằng đây là phần không đòi hỏi phải nói nhiều nhưng đòi hỏi HS phải biết chọn lựa từ vựng phù hợp và cấu trúc câu hợp lý. Hay nói tóm lại phần Closing là một cách nói khác biệt của phần Opening để chốt lại vấn đề đã nói bằng nhiều thủ thuật khác nhau. Ví dụ: Khi nói về chủ đề Community Service. Trình bày trong phần Opening và Closing như sau: + Opening: I think music and arts are helpful because they can help people relax and bring people together. + Closing: In short, music and arts connect people and give them a happy time for entertainment. + Trong Opening ta có “help people relax” được viết lại thành “give them happy time for entertainment” trong phần Closing. → Sử dụng cụm từ đồng nghĩa. + Trong Opening ta có “bring people together” được trình bày lại thành “connect people” trong phần Closing. → Sử dụng cụm từ đồng nghĩa. - Nói gì trong phần Ending: Phần này cho người nghe biết được vấn đề chúng ta cần trình bày đã được kết thúc và thể hiện sự tế nhị, lịch sự của người nói đến người nghe. Phần Ending cũng có cấu tạo đơn giản dễ nói và dễ nhớ giống phần Lead in. Phần này được cấu tạo một cách máy móc nhưng cũng đem lại sự hài lòng không kém cho người nghe nhưng đòi hỏi HS phải hết sức thận trọng trong việc sử dụng ngôn từ lịch sự tế nhị tùy theo đối tượng người nghe do vậy tôi đã cung cấp cho các em sẵn Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 9
10. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS một cấu trúc là: “That’s all about my... Thank you for your attention!”. Học sinh không được dùng “Thanks for” vì đây là cách nói thiếu tế nhị đối với người lớn tuổi hơn mình hoặc không được chỉ nói “That’s all.” mà bỏ qua câu “Thank you for your attention,” vì điều này cũng vô cùng thiếu tế nhị đối với người nghe đặc biệt là ban giám khảo. Vậy đối với phần Ending này HS chỉ thay thế từ hoặc cụm từ phù hợp với chủ đề mình đang nói vào mẫu câu GV hướng dẫn thế là các em đã có một Ending hoàn chỉnh.Ví dụ: + Chủ đề: What is your hobby? thì phần Ending có thể là: That’s all about my hobby. Thank you for your attention! + Chủ đề: What should we do to keep healthy? thì phần Ending có thể là: That’s all about the things we should do to keep healthy. Thank you for your attention! + Chủ đề: What do you think about community service? thì phần Ending có thể là: That’s all about my ideas about community service. Thank you for your attention! + Chủ đề: What do you think about music and arts? thì phần Ending có thể là: That’s all about my ideas about music and arts. Thank you for your attention! 2.3. Cung cấp từ vựng cần thiết Như đã nói ở trên, từ vựng là vô cùng cần thiết cho từng chủ đề. Không có từ vựng thì các em không thể biến ý tưởng thành lời. Từ vựng sẽ giúp tạo nên sự khác biệt giữa người này với người kia, một ý tưởng nhưng vốn từ của mỗi người sẽ tạo nên sự khác biệt của mỗi cá nhân đó. Ví dụ khi nói về hobby, thì có rất nhiều từ vựng để lựa chọn. Chúng ta có thể nói về hobby bằng nhiều cách sau: + My hobby is listening to music. + My interest is listening to music. + My favorite thing is listening to music. + My favorite thing to do in my free time is listen to music. + I am into listening to music. + I love listening to music. + I enjoy listening to music. + I like listening to music. + I am interested in listening to music. Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 10
11. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS + I am keen on listening to music. + I am fond of listening to music. + I am a big fan of music in general. + Listening to music is one of my favorite free-time activities. + Listening to music is the thing I often do in my free time. Việc áp dụng từ vựng phong phú vào topic sẽ giúp người nghe đánh giá được trình độ của người nói một cách chính xác. Thế nên việc cung cấp từ vựng cần thiết cho một chủ đề là nhiệm vụ cần thiết và vô cùng quan trọng mà đòi hỏi người GV phải đào sâu nghiên cứu và tìm hình thức thích hợp để truyền đạt đến người học. Do vậy, ở mỗi topic sắp dạy tôi đều nghiên cứu và chọn lựa từ vựng cần thiết, trọng tâm cốt yếu làm sao cho các em khi học xong từ vựng vừa có thể hiểu được nội dung SGK, và có thể áp dụng được chúng vào trong trình bày được topic của mình. Ví dụ: Khi dạy bài Unit 1: My hobbies. Sau khi hoàn thành bài học này các em phải trình bày được topic“What is your hobby?” -Thế nên từ vựng cần thiết cung cấp cho chủ đề này là về hobby. Tôi đã áp dụng nhiều thủ thuật chuyên môn để cho các em vận động bộ não mà tập hợp các từ vựng về chủ đề hobby. Những thủ thuật đó có thể là Brainstorming, Matching, Bingo!, Lucky Number, Kim’s game, Find someone who... (xem phụ lục 3) Vì thế, trong suốt quá trình dạy học đòi hỏi người GV phải không ngừng dạy từ mới và củng cố từ vựng cũ cho các em để các em có thể ứng dụng vào việc học tập một cách hiệu quả đặc biệt là trong giao tiếp. Cùng đi phân tích một topic của các HS lớp 7A,B khi nói về chủ đề hobby để thấy được tầm quan trọng và tính hiệu quả của việc ứng dụng từ vựng vào trong trình bày vấn đề. (Tôi xin chỉ phân tích phần Body xem phụ lục 4) “Firstly, making models can help me relax after studying hard because I can play with them and I sometimes make models with my parents, brothers, sisters, my friends, and my classmates and so on. We have a good fun together when we make models. Therefore, making models brings me a lot of happiness. I feel relaxing when I make models. Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 11
12. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS Secondly, making models is not difficult because there are a lot of easy models for me to make such as pot, teapot, pan, bike, and so on. I can easily choose a topic to make the models because there are a lot of normal things around me. For example, one day, on the way to my school I saw a cat eating a fish. I like this view very much, so I make a model of a cat, a model of a fish. I put the fish in the cat’s mouth. That helps me remember the day I saw them. Finally, making models is cheap because the materials for making them are not very expensive. We can use many kinds of materials to make models. They can be clay, stones, tree leaves, tree branches, paper, and so on. I can collect them everywhere around me. I don’t pay a lot of money for buying the materials. Moreover, using recycled things to make models is one of the best ways to keep our environment clean and healthy.” + Đây là một topic về hobby nhưng các em HS đã đưa được nhiều từ vựng liên quan đến các chủ đề khác mà em đã được học từ lớp 6 vào trong topic của mình. Cụ thể như sau: + Trong phần Firstly có các từ vựng “my parents, brothers, sisters” thuộc về chủ đề “Unit 1: My home”và có các từ “my friends and my classmates” thuộc về chủ đề “Unit 3: My friend”của chương trình Tiếng Anh lớp 6 hệ 10 năm. + Trong phần Secondly có các từ vựng “pot, teapot, pan”thuộc về chủ đề “Unit 1: My home” và các từ “difficult, normal, easy, view” thuộc chủ đề “Unit 5: Natural wonders Of the world” của chương trình Tiếng Anh lớp 6 hệ 10 năm. + Trong phần Finally có các từ vựng “clay, stones, tree leaves, tree branches, paper”thuộc về chủ đề “Unit 10: Our houses in the future”và các từ “recycled things, environment, clean, healthy” thuộc về chủ đề “Unit 11: Our greener world” của chương trình Tiếng Anh lớp 6 hệ 10 năm. 2.4. Áp dụng cấu trúc câu phù hợp Như đã đề cập ở trên, cấu trúc câu giống như sợi dây xuyên qua các hạt chuỗi (Từ vựng) để gắn kết lại với nhau thành một chiếc vòng tuyệt đẹp (Một câu hoàn chỉnh). Mỗi một chủ đề cần nói có thể được trình bày thông qua nhiều hình thức bằng cách sử dụng nhiều mẫu câu phong phú khác nhau và mỗi cá nhân HS sẽ đem đến cho Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 12
13. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS chúng ta những mẫu câu khác nhau tùy theo sở thích, kiến thức và sự truyền đạt của GV cho các em. GV phải định hướng được cấu trúc nào là cần thiết để các em HS áp dụng vào việc trình bày chủ đề topic của mình. Ví dụ khi nói về chủ đề hobby thì để giới thiệu về sở thích của mình các em có thể áp dụng nhiều mẫu câu phong phú kết hợp với từ vựng để trình bày như đã đề cập trong phần ví dụ bên trên. Như vậy, việc rèn luyện cho HS hiểu cấu trúc câu trong Tiếng Anh và áp dụng cấu trúc câu vào trình bày topic là rất quan trọng và nó sẽ quyết định sự thành công và sự khác biệt của mỗi HS trong việc học Tiếng Anh. 2.5. Áp dụng từ liên kết để liên kết ý giữa các câu Liên kết từ là vô cùng cần thiết trong việc trình bày bất cứ một vấn đề nào. Liên kết từ có thể được xem như là keo dính để gắn kết các bộ phận của câu lại với nhau hoặc để liên kết các câu lại với nhau theo hệ thống và giúp người nghe hiểu được những gì mà người nói trình bày một cách logic nhất. Liên kết từ trong Tiếng Anh là vô cùng phong phú (Xem phụ lục 5). Chúng có thể là giới từ, trạng từ,... đòi hỏi GV hướng dẫn rõ ràng, cụ thể để các em có thể nắm được những liên kết từ này và áp dụng vào trong việc học tập. Bản thân tôi đã giúp các em áp dụng những từ cơ bản như “and, so, because, but, firstly, secondly, thirdly, finally, in short,...” vào trong trình bày vấn đề Speaking của các em thông qua từng bài học và trong quá trình hướng dẫn các em trình bày topic của mình được phong phú hơn và hay hơn. Ví dụ trong bài nói về “My hobby” của một các em HS lớp 7A,B thì các em đã vận dụng vô cùng phong phú và đa dạng các từ liên kết. + Để liên kết ý giữa các đoạn với nhau, HS này đã áp dụng được các từ “Firstly, Secondly, Finally” + Để mở rộng ý tưởng của một vấn đề trong một câu nói, HS này đã áp dụng được các từ “so, and, because, but, with, when” + Để mở rộng ý tưởng cho câu nói trước đó, HS này đã dùng được từ “Moreover, For example” + Để đưa ra ví dụ, HS này đã áp dụng được các từ “such as, For example Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 13
14. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS 2.6. Trình bày thực tế Trình bày ý tưởng trước người khác là cách tốt nhất để biến ý tưởng thành hiện thực. Vì thế tôi đã tạo nhiều điều kiện để các em HS được có cơ hội trình bày topic của mình ra thực tế thông qua những hình thức sau: - Trình bày cùng partner: + Partner là nguồn tài nguyên sẵn có bên cạnh một HS, lúc nào partner cũng bên cạnh mình để lắng nghe và chia sẽ những vấn đề liên quan về học tập và có thể nói partner là người hiểu mình nhất trong một lớp học. Do vậy việc chia sẽ ý tưởng cùng với partner sẽ chẳng có gì là ngại ngùng đối với một HS. + Hiểu được điều này, tôi luôn tạo điều kiện để HS của mình trình bày ý tưởng cùng partner thông qua hình thức “work in pairs”. HS được thoải mái về tâm lý để chia sẽ ý tưởng của mình cùng với partner. Các em có thể nói đúng, có thể nói sai nhưng vẫn không ngại ngùng vì partner là người cùng về đẳng cấp và cùng về trình độ với mình, và đôi khi partner sẽ giúp nhau khắc phục được khuyến điểm trong quá trình “work in pairs”. - Trình bày cùng group mate: + Goup mate: Là cơ hội để HS làm việc trong sự thân thiện, hòa đồng và mở rộng thêm thông tin cần trao đổi. Các bạn cùng goup sẽ có thể khác nhau về ý tưởng cần trình bày. Do vậy khi làm việc theo nhóm các em sẽ có thể tích lũy thêm ý kiến để bổ sung cho bài nói của mình. - Trình bày cùng classmate: + Trong quá trình học tập thì môi trường lớp học là môi trường lý tưởng và thân thiện để HS có thể thực hành mà không dè dặt và e ngại. Classmate sẽ là những người bạn cùng trình độ, cùng một trường suy nghĩ để có thể hỗ trợ nhau học tập và giúp nhau hoàn thiện những thiếu sót trong quá trình học tập. + Trình bày topic trước các bạn cùng lớp sẽ giúp các em thấy tự tin hơn trong quá trình học tập, các em sẽ không có biểu hiện lạ về môi trường và cảm thấy mình được thoải mái để trình bày ý tưởng của mình. + Trình bày trước giáo viên: + GV sẽ là người giúp các em hoàn chỉnh hơn các ý tưởng của các em đã áp dụng vào bài nói của mình. Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 14
15. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS + GV sẽ giúp các em hoàn thiện hơn về việc chọn lựa từ vựng, cấu trúc ngữ pháp từ đó các em sẽ cải thiện hơn trong quá trình thể hiện ý tưởng của mình trong topic một cách chính xác về từ vựng và cấu trúc ngữ pháp. + GV sẽ giúp các em khắc phục các lỗi về phát âm, về phụ âm cuối, về ngữ điệu và dấu nhấn, trọng âm,... từ đó các em sẽ dần cải thiện về khả năng topic về mọi mặt trong giao tiếp. 2.7. Hình thành kỹ năng Từ việc tạo cho HS những môi trường học tập và thực hành để các em hình thành kỹ năng ngày càng vững chắc thì các em sẽ dễ đàng hình thành ý tưởng để trình bày thông qua việc: Hình thành ý tưởng → Thiết lập dàn ý → Lựa chọn từ vựng cần thiết → Sử dụng cấu trúc thích hợp → Sử dụng từ liên kết ý → Thực hành cùng bày bè, thầy cô thông qua thực tế → Đi đến hoàn thiện chủ đề. Kỹ năng là cái thiết yếu cần có trong topic. Đòi hỏi các em phải thường xuyên luyện tập một cách liên tục không ngừng nghỉ. Để có được kỹ năng là điều không phải dễ và quá trình thành công còn tùy thuộc vào lòng đam mê của mỗi người học và của nhiều điều kiện khách quan tác động vào quá trình học tập của người học. PHỤ LỤC 1: XÂY DỰNG Ý TƯỞNG TỪNG CHỦ ĐỀ THEO TỪNG UNIT CỦA SGK CHƯƠNG TRÌNH HỆ 10 NĂM (MỘT VÀI VÍ DỤ ĐIỂN HÌNH) TOPIC 1: MY NEW SCHOOL 1) What is your new school's name? 2) Is it in the country or the city? 3) It is big or small? 4) Are there any trees in your new school? 5) Are there any flowers in your new school? 6) Is the schoolyard big or small? 7) How many teachers are there in your new school? 8) How many classes are there in your new school? 9) How many students are there in your new school? 10) Is your new school near or far from your house? Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 15
16. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS 11) How do you go to your new school every day? 12) What do you do to keep your new school pretty every day? 13) Do you love your new school? 14) Do you study well to become a good student? TOPIC 2: MY NEW FRIEND 1) What is your new friend? 2) How old is he? 3) Is he in your classmate? 4) Does he sit next to you? 5) What is his favorite subject? 6) Do you have the same favorite subject as you? 7) Do you go to school with him every day? 8) Are you best friends together? 9) Do you help together study well? 10) What do you and he do together in your free time? 11) Are you and his best friend forever? 12) Are you happy to be his best friend? TOPIC 3: MY HOME (MY FAMILY) 1) Where do you live? 2) Is your house in the country or the city? 3) Is your house big or small? 4) Is your house old or new? 5) How many people are there in your family? 6) Who are they? 7) How old is your grandfather? 8) Where does your grandfather work? 9) How old is your grandmother? 10) Where does your grandmother work? 11) How old is your father? 12) What is your father's job? 13) Where does your father work? Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 16
17. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS 14) How old is your mother? 15) Where does your mother work? 16) How old is your brother? 17) Is he a student? 18) How old is your sister? 19) Is she a student? 20) Do you love your family? TOPIC 4: MY HOUSE 1) Where do you live? 2) Is your house in the country or the city? 3) Is your house big or small? 4) Is your house old or new? 5) How many rooms are there in your house? 6) What are they? 7) What are there in your living rooms? 8) What are there in your bedroom? 9) What are there in your kitchen? 10) What are there in your bathroom? 11) What is your favorite room in your house? 12) Do you love your house? PHỤ LỤC 2: NỘI DUNG CẦN CÓ TRONG PHẦN OPENING (MỘT VÀI VÍ DỤ ĐIỂN HÌNH CỦA MỘT VÀI TOPIC TRONG CHƯƠNG TRÌNH SGK TIẾNG ANH 7 HỆ 10 NĂM) TOPIC 1: WHAT IS YOUR HOBBY? There are many things for relaxing such as gardening, flying kites, bird-watching and so on. But I like making models best with some reasons below TOPIC 2: WHAT SHOULD WE DO TO KEEP HEALTHY? As health is important to everybody, we must keep our health well by following something below Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 17
18. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS TOPIC 3: WHAT DO YOU THINK ABOUT COMMUNITY SERVICE? Community service is the work people do for the benefit of the community. Doing volunteer work is extremely simple. TOPIC 4: WHAT DO YOU THINK ABOUT MUSIC AND ARTS? I think music and arts are helpful because they can help people relax and bring people together. TOPIC 5: THE STEPS OF MAKING YOUR FAVOURITE FOOD. There are many kinds of food such as chicken, eel soup, noodles and so on. But like like omelet best. There are five steps to making omelette. PHỤ LỤC 3: MỘT SỐ THỦ THUẬT TRUYỀN TẢI TỪ VỰNG LIÊN QUAN ĐẾN CHỦ ĐỀ MY HOBBIES *Brainstorming -Students work in two groups (A & B) -Students think of vocabulary which relates to the topic hobby -Students write on the board. -T gives remarks and gives more words Listening to music Playing chess Playing Hobbies marbles Swimming Fishing Reading books *Matching -Students work in groups of 5 or 6 -Students match the words in column A with the correct pictures in column B -Students presents the answers on the board -Teachers gives feedbacks A B 1 flying kites a Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 18
19. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS 2 planting trees b 3 bird-watching c 4 carving wood d 5 making models e 6 going sailing f 7 having a picnic g  Keys: 1a; 2d; 3c; 4d; 5f; 6e; 7g *Dạy từ vựng tiếng anh thông qua hình ảnh *Ví dụ: Hình ảnh sơ đồ tư duy trong chủ đề Unit 2: Health- Lớp 7 Unit 7: Transport Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 19
20. Một số phương pháp giúp học sinh học từ vựng để nâng cao phát triển kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh ở trường THCS Thông qua bản đồ tư duy học sinh sẽ ghi nhớ từ vựng một cách hệ thống và do vậy não bộ sẽ ghi nhớ ngôn từ lâu hơn. Giáo viên dựa trên mind map để học sinh ghi nhớ và thực hành theo nhóm giúp tăng cường việc sử dụng từ vựng vào giao tiếp, đặt câu tốt hơn. PHỤ LỤC 4: MỘT TOPIC HOÀN CHỈNH CỦA CÁC EM HS LỚP 7A,7B SAU KHI ÁP DỤNG CÁC BƯỚC HƯỚNG DẪN CỦA GV. Link video sản phẩm: - Link 1: - Link 2: - Link 3: Good afternoon teacher. My name is Today, I would like to talk about my hobby. There are many things for relaxing such as gardening, flying kites, bird- watching and so on. But I like making models best with some reasons below Firstly, making models can help me relax after studying hard because I can play with them and I sometimes make models with my parents, brothers, sisters, my friends and my classmates and so on. We really have good fun together when we make models. Therefore, making models brings me a lot of happiness. I feel really relaxed when I make models. Secondly, making models is not difficult because there are a lot of easy models for me to make such as pot, teapot, pan, bike, and so on. I can easily choose a topic to make the models because there are a lot of normal things around me. For example, one day, on the way to my school I saw a cat eating a fish. I like this view very much, so I make a model of a cat, a model of a fish. I put the fish in the cat’s mouth. That helps me remember the day I saw them. Some methods to help students learn vocabulary improve the development of English communication skills in secondary school 20