SKKN Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động chơi mà học trong giảng dạy toán 6 - Phan Mạnh Cường

Nội dung tài liệu: SKKN Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động chơi mà học trong giảng dạy toán 6 - Phan Mạnh Cường

1. CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM ĐỘC LẬP – TỰ DO – HẠNH PHÚC ------------------- SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Tên đề tài: MỘT SỐ KINH NGHIỆM TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CHƠI MÀ HỌC TRONG GIẢNG DẠY TOÁN 6. Lĩnh vực: CHUYÊN MÔN Môn : Toán Mã số: NĂM HỌC 2021-2022 1
2. CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM ĐỘC LẬP – TỰ DO – HẠNH PHÚC ------------------- SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Tên đề tài: MỘT SỐ KINH NGHIỆM TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CHƠI MÀ HỌC TRONG GIẢNG DẠY TOÁN 6. Lĩnh vực: CHUYÊN MÔN Môn : Toán Mã số: Người thực hiện: Phan Mạnh Cường Đơn vị: Trường THCS Chu Văn An NĂM HỌC 2021-2022 2
3. “ Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động chơi mà học trong giảng dạy Toán 6” A – ĐẶT VẤN ĐỀ I. Lý do chọn đề tài: Qua nhiều năm giảng dạy và được dự giờ các tiết dạy môn Toán bậc THCS tôi nhận thấy trong mỗi tiết dạy mà giáo viên (GV) có tổ chức cho học sinh(HS) hoạt động vui chơi nhằm mục đích tạo không khí vui vẻ vừa kiểm tra kiến thức hoặc hoàn thành một nhiệm vụ học tập nào đó có liên quan đến kiến thức bài học thì đều làm cho HS vui vẻ và hào hứng. Tạo được sự hứng thú cho HS vì các em được thay đổi tư thế học, tạo sự linh hoạt và nhạy bén cho các em. Tạo cơ hội cho các em được thể hiện mình trước tập thể; nhằm tạo cơ hội để các em hình thành và phát triển toàn diện các phẩm chất và năng lực cần thiết. Đây là một việc làm của GV có 2 mục đích, hoạt động vừa vui và vừa học. Chương trình phổ thông 2018 tạo điều kiện nhiều hơn để giáo viên(GV) thực hiện tổ chức các hoạt động chơi mà học cho HS hiệu quả hơn, nhờ sự đổi mới chương trình, mục tiêu, nội dung và cách thiết kế sách giáo khoa. Qua gần 1 năm giảng dạy môn Toán lớp 6 bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, tôi thấy rất hiệu quả khi trong mỗi tiết dạy mình bố trí được một hoạt động chơi mà học cho HS. Vì thế tôi xin chia sẽ với các bạn đồng nghiệp “ Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động chơi mà học trong giảng dạy Toán 6” Bản thân tôi là một giáo viên dạy toán trường THCS, một môn học mà nhiều học sinh rất “sợ - ngại” học và đã có nhiều học sinh nói rằng môn học này quá “khô khan”. Chính vì lí do đó tôi đã đưa một số trò chơi toán học vào các bài dạy của mình để gây hứng thú học tập cho học. Trên thực tế những giờ dạy mà tôi đã đan xen tổ chức trò chơi toán học thì tôi thấy học sinh rất thích thú, rất hào hứng đón nhận trò chơi và kiến thức dần dần được các em nắm bắt thông qua các hoạt động đó một cách nhẹ nhàng và hiệu quả. II. Mục đích nghiên cứu. Với phương pháp dạy học này HS sẽ tiếp cận với kiến thức một cách nhẹ nhàng, hứng thú thông qua các hoạt động các trò chơi, nhằm tiếp nhận kiến thức với một tâm thế vui vẻ, thoải mái nhất. Hy vọng bản kinh nghiệm này giúp đồng nghiệp có thêm được một ít kinh nghiệm trong giảng dạy, nhằm góp phần đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với chương trình và sách giáo khoa mới của lớp 6 năm học này và khối lớp các năm học tiếp theo. 3
4. III. Nhiệm vụ nghiên cứu. - Chương trình phổ thông 2018, mục tiêu, nội dung và phương pháp tổ chức các hoạt động dạy học. -Nghiên cứu các trò chơi, luật chơi phù hợp với đối tượng HS, phù hợp với chương trình phổ thông 2018. - Nghiên cứu các phương pháp dạy học tích cực. - Làm thế nào để tổ chức các hoạt động trò chơi cho phù hợp với từng nội dung dạy học. - Thiết kế và tổ chức các hoạt động chơi mà học đã được tổ chức trên các lớp 6 ở trường tôi công tác. Rút kinh nghiệm và điều chỉnh. IV. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. - Đối tượng nghiên cứu là học sinh lớp 6 năm học 2021-2022; Các trò chơi phù hợp với kiến thức và hoạt động cụ thể. Những khó khăn trong quá trình triển khai hoạt động vui mà học. - Phạm vi nghiên cứu là phương pháp dạy môn Toán tích cực. Các trò chơi ở mức đơn giản có thể áp dụng vào các tiết dạy, chia sẽ kinh nghiệm dạy học . V. Phương pháp nghiên cứu. Để tiến hành nghiên cứu đề tài, giải quyết các mâu thuẫn, khắc phục khó khăn tôi đã phối hợp các phương pháp nghiên cứu. 1. Phương pháp nội dung lý luận - Chương trình phổ thông tổng thể 2018, chương trình môn Toán; Đọc sách giáo khoa, sách tham khảo, tài liệu hướng dẫn thay sách và đổi mới phương pháp dạy học, các tài liệu khác để hiểu rõ vấn đề nghiên cứu. - Nghiên cứu các phương pháp dạy học tích cực đang vận dụng trong dạy học thực tế. Tâm lí lứa tuổi, các trò chơi, các phần mềm. 2. Phương pháp nghiên cứu điều tra, khảo sát bằng thực tế. - Nghiên cứu việc tiếp thu kiến thức toán của nhiều đối tượng học sinh với nhiều mức độ. - Khảo sát việc vận dụng kiến thức vào các tình huống giải toán cụ thể. - Xây dựng các trò chơi, tổ chức trên lớp, đúc rút kinh nghiệp và điều chỉnh cho phù hợp. Theo dõi tình hình học tập của học sinh. - Đối chiếu kết quả học tập trong các lần kiểm tra. So sánh chất lượng học sinh với các lớp khác và rút ra kết luận. VI. Những đóng góp của đề tài. - Nhằm góp phần đổi mới phương pháp dạy học, góp một phần nhỏ thực hiện thành công đổi mới chương trình giáo dục phổ thông 2018. 4
5. -Áp dụng đề tài nhằm giúp hình thành và phát triển phẩm chất năng lực của học sinh. - Giúp giáo viên có thêm một lựa chọn trong việc tổ chức các hoạt động dạy học. B – GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. Cơ sở lí luận Chương trình phổ thông 2018 đã hướng tới mục tiêu hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh(HS); Phẩm chất và năng lực là hai thành phần cơ bản trong cấu trúc nhân cách nói chung và là yếu tố nền tảng tạo nên nhân cách của con người. Dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất và năng lực là sự “tích lũy” dần dần các yếu tố của phẩm chất và năng lực người học để chuyển hóa và góp phần hình thành, phát triển nhân cách. Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận phẩm chất và năng lực HS, từ chỗ quan tâm tới việc HS học được gì đến chỗ quan tâm với việc HS làm được gì qua việc học. Từ đó nội dung môn Toán trong chương trình 2018 cũng đã có nhiều thay đổi theo hướng được lựa chọn dựa trên yêu cầu cần đạt được về phẩm chất và năng lực, chú trọng nhiều hơn đến các kĩ năng thực hành, vận dụng lí thuyết vào thực tiễn. Từ đặc điểm của chương trình và nội dung đó giáo viên(GV) là người tổ chức chuổi các hoạt động hướng dẫn HS tự tìm tòi, chiếm lĩnh tri thức, rèn luyện kĩ năng; chú trọng phát triển khả năng giải quyết vấn đề, khả năng giao tiếp GV sử dụng nhiều phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực( giải quyết vấn đề, hợp tác, khám phá ) phù hợp với yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực của HS. Dựa vào hướng dẫn của các văn bản hướng dẫn về xây dựng kế hoạch bài dạy. Xây dựng kế hoạch bài dạy tôi dựa vào hướng dẫn phụ lục 4 của công văn số 5512/BGDĐT-GDTrH ngày 18 tháng 12 năm 2020 cụ thể: Hoạt động 1: Xác định vấn đề/nhiệm vụ học tập/Mở đầu (Ghi rõ tên thể hiện kết quả hoạt động) a) Mục tiêu: Giúp học sinh xác định được vấn đề/nhiệm vụ cụ thể cần giải quyết trong bài học hoặc xác định rõ cách thức giải quyết vấn đề/thực hiện nhiệm vụ trong các hoạt động tiếp theo của bài học. b) Nội dung: Nêu rõ nội dung yêu cầu/nhiệm vụ cụ thể mà học sinh phải thực hiện (xử lí tình huống, câu hỏi, bài tập, thí nghiệm, thực hành ) để xác định 5
6. vấn đề cần giải quyết/nhiệm vụ học tập cần thực hiện và đề xuất giải pháp giải quyết vấn đề/cách thức thực hiện nhiệm vụ. c) Sản phẩm: Trình bày cụ thể yêu cầu về nội dung và hình thức của sản phẩm hoạt động theo nội dung yêu cầu/nhiệm vụ mà học sinh phải hoàn thành: kết quả xử lí tình huống; đáp án của câu hỏi, bài tập; kết quả thí nghiệm, thực hành; trình bày, mô tả được vấn đề cần giải quyết hoặc nhiệm vụ học tập phải thực hiện tiếp theo và đề xuất giải pháp thực hiện. d) Tổ chức thực hiện: Trình bày cụ thể các bước tổ chức hoạt động học cho học sinh từ chuyển giao nhiệm vụ, theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện nhiệm vụ thông qua sản phẩm học tập. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới/giải quyết vấn đề/thực thi nhiệm vụ đặt ra từ Hoạt động 1 (Ghi rõ tên thể hiện kết quả hoạt động). a) Mục tiêu: Giúp học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập để chiếm lĩnh kiến thức mới/giải quyết vấn đề/thực hiện nhiệm vụ đặt ra từ Hoạt động 1. b) Nội dung: Nêu rõ nội dung yêu cầu/nhiệm vụ cụ thể của học sinh làm việc với sách giáo khoa, thiết bị dạy học, học liệu cụ thể (đọc/xem/nghe/nói/làm) để chiếm lĩnh/vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề/nhiệm vụ học tập đã đặt ra từ Hoạt động 1. c) Sản phẩm: Trình bày cụ thể về kiến thức mới/kết quả giải quyết vấn đề/thực hiện nhiệm vụ học tập mà học sinh cần viết ra, trình bày được. d) Tổ chức thực hiện: Hướng dẫn, hỗ trợ, kiểm tra, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện hoạt động của học sinh. Hoạt động 3: Luyện tập a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học và yêu cầu phát triển các kĩ năng vận dụng kiến thức cho học sinh. b) Nội dung: Nêu rõ nội dung cụ thể của hệ thống câu hỏi, bài tập, bài thực hành, thí nghiệm giao cho học sinh thực hiện. c) Sản phẩm: Đáp án, lời giải của các câu hỏi, bài tập; các bài thực hành, thí nghiệm do học sinh thực hiện, viết báo cáo, thuyết trình. d) Tổ chức thực hiện: Nêu rõ cách thức giao nhiệm vụ cho học sinh; hướng dẫn hỗ trợ học sinh thực hiện; kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện. Hoạt động 4: Vận dụng a) Mục tiêu: Mục tiêu phát triển năng lực của học sinh thông qua nhiệm vụ/yêu cầu vận dụng kiến thức, kĩ năng vào thực tiễn (theo từng bài hoặc nhóm bài có nội dung phù hợp). 6
7. b) Nội dung: Mô tả rõ yêu cầu học sinh phát hiện/đề xuất các vấn đề/tình huống trong thực tiễn gắn với nội dung bài học và vận dụng kiến thức mới học để giải quyết. c) Sản phẩm: Nêu rõ yêu cầu về nội dung và hình thức báo cáo phát hiện và giải quyết tình huống/vấn đề trong thực tiễn. d) Tổ chức thực hiện: Giao cho học sinh thực hiện ngoài giờ học trên lớp và nộp báo cáo để trao đổi, chia sẻ và đánh giá vào các thời điểm phù hợp trong kế hoạch giáo dục môn học/hoạt động giáo dục của giáo viên. Với các cơ sở trên tôi thiết nghĩ cần đưa ra chuyên đề này để một phần nào đó khích lệ phong trào học tập môn Toán của học sinh, giúp học sinh có cái nhìn mới hơn về môn học này và đặc biệt đã làm phong phú thêm vốn trò chơi của các em để các em có những lựa chọn đúng đắn trong các hoạt động giải trí của bản thân. Trong chuyên đề này tôi muốn đưa ra cùng các đồng nghiệp cùng nghiên cứu và thảo luận một số trò chơi mà tôi đã thực hiện giảng dạy trong chương trình Toán lớp 6 bộ sách Kết nối tri thức trong hơn một học kì qua của năm học 2021- 2022. II. Một số trò chơi giúp giáo viên tổ chức một tiết dạy. Để hình thành các trò chơi toán học trong các bài giảng tôi đã sử dụng luôn một số các bài tập trong sách giáo khoa hoặc sách bài tập để làm trò chơi; hoặc các nội dung do mình thiết kế. Trong các tiết lên lớp tôi thường tổ chức các trò chơi như Ô chữ, mảnh ghép, chiếc nón kì diệu, mảnh ghép với sự hỗ trợ của các phần mềm như Quizizz, các thiết kế nền có sẵn của trò chơi Senđá thiết kế nên sẵn trên powerpoint GV chỉ cần soạn bộ câu hỏi phù hợp với đối tượng học sinh của lớp mình. Cụ thể dưới đây tôi sẽ giới thiệu một số trò chơi, cách làm, cách chơi các trò chơi mà tôi đã thực hiện trên các lớp 6. 1) Trò chơi mang tên “ Vòng quay may mắn” Trò chơi này có thể sử dụng cho 4 hoạt động trong một tiết lên lớp. Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị số câu hỏi, bài tập trong các Slide nhất định, tùy thời gian bố trí mà số câu nhiều, ít khác nhau. Mỗi nhóm chuẩn bị 1 bảng con, phấn viết, thời gian tổ chức trò chơi 12 phút. 7
8. Cách tổ chức trò chơi trên lớp: Chia lớp thành 6 hoặc 8 nhóm tùy vào sĩ số của lớp, mỗi nhóm bầu 01 nhóm trưởng và 01 thư kí, mỗi nhóm chuẩn bị một bảng con và phấn viết. GV cho lần lượt các nhóm quay và chọn ô câu hỏi tương ứng, sau mỗi ô số sẽ là một câu hỏi, các nhóm có 15 giây thảo luận và trả lời kết quả vào bảng nhóm. GV tổng hợp kết quả các nhóm, xếp thứ hạng và chấm điểm. GV nhận xét đánh giá về ý thức chơi của các nhóm, tính hợp tác và thống nhất ý kiến, tính hiệu quả, năng lực giao tiếp. Chấm điểm cho các nhóm, cần chia sẽ động viên các nhóm chưa đạt được yêu cầu. Ví dụ 1: Trong tiết 3 bài 29 số học 6 tập 2 bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống: TÍNH TOÁN VỚI SỐ THẬP PHÂN tôi tổ chức hoạt động trò chơi vòng quay may mắn này nhằm củng cố kiến thức trong hoạt động luyện tập và vận dụng. Có 8 ô với 8 slide tương ứng với 8 câu hỏi như sau( nếu quay mất thời gian thì có thể cho HS chọn ô số bất kì): Slide 01 với câu 1: Kết quả của phép tính 8,625.(-9) là: Slide 02 với câu 2: Kết quả phép tính (-4,125).0,01 là: 8
9. Slide 03 với câu 3: (-12,245) + (-8,235)=20,48 đúng hay sai? Slide 04 với câu 4: Bạn Phát thực hiện phép tính (-9,5875):2,95 như sau: Vì 9,5875: 2,95 =3,25 nên (-9,5875):2,95 = -3,25 Theo các em bạn Phát làm như vậy đúng không? Slide 05 với câu 5: Bạn An thực hiện phép tính như sau (-11,254)-(-7,35) = -(11,254 – 7,35) = -3,904 . Theo các em bạn An giải đúng hay sai. Slide 06 với câu 6: Kết quả của phép tính (-28,25): (-0,01) bằng bao nhiêu? Slide 07 với câu 7: Kết quả của phép tính (-0,325).(-2,35) bằng: A. -7,6375 B. 7,6375 C. -0,76375 D. 0,76375 Slide 08 với câu 8: Một khối nước đá có nhiệt độ -3,50C. Nhiệt độ của khối nước đó phải tăng thêm bao nhiêu độ để chuyển thành chất lỏng? ( Biết điểm nóng chảy của nước đá là 00C) Ví dụ 2: Tổ chức trò chơi thực hiện hoạt động luyện tập ở bài “TẬP HỢP CÁC SỐ NGUYÊN” với 8 câu hỏi sau cho 8 ô số: Slide 01 câu 1: 5 ∈ 푍 đúng hay sai? Slide 02 câu 2: ―5 ∈ đúng hay sai? Slide 03 câu 3: Mỗi số tự nhiên đều là số nguyên dương. Đúng hay sai? Slide 04 câu 4: Mỗi số tự nhiên đều là số nguyên. Đúng hay sai? Slide 05 câu 5: Hoàn thành phần còn thiếu của câu sau? (m) biểu diễn độ sâu dưới mức nước biển 30 (m). Slide 06 câu 6: Hoàn thành phần còn thiếu của câu sau? đồng biểu diễn nợ 800 000đồng. Slide 07 câu 7: Khi thảo luận, các bạn Lan, Minh, Nam phát biểu như sau: Lan nói: “ Số 0 là số nguyên dương”. Minh nói: “ Số 0 không là số nguyên dương cũng không là số nguyên âm” Nam nói: “ Số 0 là số nguyên âm” Theo em bạn nào phát biểu đúng. 9
10. Slide 08 câu 8: Mẹ Lan bán hoa quả ở chợ, Lan giúp mẹ ghi sổ sách số tiền lãi, lỗ trong cột thứ 2 ở bảng dưới đây. Em hay giúp Lan ghi gọn hơn vào cột ghi chép( cột thứ 3 của bảng) Ngày Tiền lãi, lỗ Ghi chép Thứ hai Lãi 150 000 Thứ ba Lỗ 70 000 Thứ tư Lãi 200 000 Thứ năm Lãi 190 000 Thứ sáu Lỗ 87 000 Thứ bảy Hòa vốn Chủ nhật Lãi 120 000 2) Trò chơi mang tên “ Hình ảnh bí ẩn” GV thiết kế một Slide với phần nền là một hình ảnh tùy GV chọn, đè lên hình ảnh đó là các ô số( số ô tùy theo nội dung bài học). GV cần chú ý chọn hình ảnh phù hợp tránh tình trạng HS mở chưa hết các ô số mà đã biết được hình ảnh nền dẫn đến việc kiểm tra kiến thức ở các ô còn lại không thực hiện được. Trò chơi này có thể sử dụng cho hoạt động mở đầu bài học, hoạt động hình thành kiến thức hoặc là hoạt động luyện tập vận dụng. Mục đích là HS hoàn thành tốt các câu hỏi còn hình ảnh nên chỉ mang tính tò mò, hấp dẫn cho HS mà thôi. Chuẩn bị: - GV chuẩn bị một hình ảnh làm hình ẩn cần hỏi có thể là chân dung một nhà toán học; một hình ảnh về phong cảnh của trường hoặc của quê hương đất nước. - GV xây dựng hệ thống câu hỏi, bài tập liên quan. - Thiết kế trò chơi lên phần mềm Powpoint. - Luật chơi: HS xung phong chọn các ô sô và trả lời các câu hỏi tương ứng, HS trả lời đúng thì ô số sẽ biến mất và sẽ hiện ra một phần của hình ảnh nên. HS trả lời đúng mỗi ô số đạt 10 điểm, HS trả lời được yêu cầu của hình ảnh nên sớm sẽ đạt 10 điểm, trả lời muộn hơn hoặc có gợi ý đạt 9 điểm. 10
11. Tổ chức hoạt động trò chơi: Trò chơi này có thể tổ chức chơi cho cả lớp, GV cho HS xung phong chọn các ô số và trả lời câu hỏi tương ứng. HS có thể xung phong trả lời hình ảnh nền. Ví dụ: Hoạt động luyện tập và vận dụng trong tiết 1 bài 25 phép cộng và phép trừ phân số phân môn số học lớp 6. Tôi tổ chức trò chơi với 6 ô số như sau với thời gian 10 phút; Sau mỗi ô số là các câu h ỏi và bài tập như sau: ( Phía sau các ô số này là hình ảnh nên mà GV yêu cầu HS phải trả lời) 1 5 Slide 01 câu 1: Kết quả của phép tính là: 6 + 6 4 2 1 A. B. C. D. 12 ―1 3 3 1 3 2 Slide 02 câu 2: Kết quả của phép tính là: 5 + 5 + 5 4 4 6 6 A. B. C. D. 15 5 15 5 7 9 Slide 03 câu 3: Kết quả của phép tính là: 21 + 36 1 1 1 1 A. B. C. D. 3 4 12 12 11
12. 1 Slide 04 câu 4: Mẹ của bạn Hùng cho bạn Hùng cái bánh và cho anh của Hùng 4 1 cái bánh đó. Hỏi cả 2 anh em Hùng đã được mẹ cho bao nhiêu phần cái bánh? 2 2 1 3 1 A. B. C. D. 6 3 4 2 Slide 05 câu 5: Cho 2 vòi cùng chảy vào một bể cạn. Vòi A chảy một mình thì sau 6 giờ bể sẽ đầy, vòi B chảy một minh thì mất 3 giờ sẽ đầy bể. Hỏi nếu mở cả 2 vòi cùng 1 lúc thì trong 1 giờ chảy được bao nhiêu phần bể. 1 3 2 A. Đầy bể B. C. D. 2 4 9 Slide 06 câu 6: Số đối của -2021 là 1 A. -2021 B. C. 2022 D. 2021 2021 3) Trò chơi “Nhanh tay, nhanh mắt” Trò chơi này có thể được áp dụng cho tất cả các hoạt động trong một tiết học. Chuẩn bị: những miếng bìa mica hoặc bìa giấy thường có keo dán 2 mặt hay gắn nam châm. Với những miếng bìa này GV có thể ghi hoặc in tất cả các nội dung cần học sinh quan tâm. Dụng cụ này có thể sử dụng rất nhiều lần. Tổ chức trò chơi: Chia làm 2 đội chơi( mỗi đội 2 Hs) hoặc cho 2 học sinh chơi. Ai nhanh lấy được nhiều miếng bìa theo yêu cầu của chủ trò thì đội đó( hay người đó) thắng. GV chiếu câu hỏi lên Tivi HS lần lượt đọc đề và chọn các mảnh bìa có kết quả tương ứng. Ví dụ 1: Trong bài 13 TẬP HỢP CÁC SỐ NGUYÊN, tôi tổ chức cho lớp hoạt động sau, GV gắn các miếng bìa trên bảng như hình sau: 2 -1 -2021 20 -20 -4 -2 7 0 -10 -7 10 tr đồng -15 -10 tr đồng 2021 12
13. Câu hỏi: 1. Tìm số đối của -2021 2. Tìm số đối của 20 3. Tìm phần tự nhiên của số -7 4. Bác An nợ 10 triệu đồng, bác An có ---- 5. Tìm số liền sau của số -11 6. Tìm số liền trước của số 0 7. Tìm các số nguyên x thỏa mãn -2 ≤ x < -1 8. Số nguyên âm lớn nhất là Giáo viên có thể lấy dạng bài tập trắc nghiệm điền khuyết làm trò chơi loại này bằng cách phần nội dung cần điền giáo viên ghi sẵn ra các tấm bìa mica, bìa giấy úp xuống sau đó cho các đội chơi lần lượt lên lật lên và thật nhanh gắn vào chỗ trống cho đúng. Ví dụ 2: Trong tiết 1 Bài 14: PHÉP CỘNG VÀ PHÉP TRỪ SỐ NGUYÊN. Tôi tổ chức cho HS hoạt động luyện tập với trò chơi sau; Chia làm hai đội chơi, mỗi đội 3 học sinh lên lần lượt lật từng miếng bìa để ghép vào đúng chỗ trên bảng. Đội 1: 1) Tổng của 3 số nguyên âm là một số nguyên âm 2) Tổng của 10 số nguyên dương là một sô nguyên dương 3) ( – 12) + ( - 18) = - 30 4) 2021 + 2022 = 4043 5) Giảm 30C tức là cộng với - 3 Đội 2: 1) Tổng của n số nguyên dương là một sô nguyên dương 2) Tổng của n số nguyên âm là một số nguyên âm 3) ( - 13) + ( -17) = -30 4) 2022 + 2021 = 4043 5) Tăng 30C tức là cộng với 3 13
14. 4) Sử dụng phần mềm Quizizz để thiết kế các trò chơi. Quizizz là một phần mêm rất tiện ích cho GV thiết kế các trò chơi, phần mềm có giao diện đẹp, có thể thiết kế nhiều dạng câu hỏi khác nhau; đặc biệt phần mềm có thể soạn được các kí hiệu toán học, tổng hợp kết quả cụ thể từng người chơi, có nguồn tài liệu phong phú GV có thể tận dụng để thiết kế cho kế hoạch bài dạy của mình. Trò chơi này GV có thể sử dụng được cho bất kì hoạt động nào trong một tiết dạy. GV có thể khai thác nguồn tài liệu rất phong phú trên phần mềm này để phục vụ cho công tác giảng dạy của mình. GV có thể vào google vào Quizizz sử dụng một địa chỉ gmail bất kì đăng tài khoản giáo viên, có thể xem video hướng dẫn phần mềm Quizizz trên youtube. Vấn đề khó khăn khi thực hiện phần mềm này vào dạy học là người học phải có máy tính hoặc điện thoại thông minh có kết nối mạng; để khắc phục khó khăn này và sử dụng giảng dạy tại lớp thì mỗi HS hoặc mỗi nhóm HS phải chuẩn bị bảng con, phấn viết. GV tổng hợp theo nhóm chứ rất khó để tổng hợp từng HS, GV có thể sử dụng phần mềm này để giao bài tập về nhà. Chuẩn bị: máy tính có kết nối Internet, vào tài khoản Quizizz đã đăng kí, soạn câu hỏi cho hoạt động dạy học. HS chuẩn bị bảng con, phấn viết. Tổ chức thực hiện: GV tổ chức lớp học theo nhóm, số nhóm tùy thuộc vào số HS của lớp, mỗi nhóm có từ 4 đến 6 em. Do ở lớp các em không có điện thoại hay máy tính nên HS ghi kết quả lên bảng con và GV sẽ làm nhiệm vụ thống kê kết quả; kết thúc trò chơi GV nhận xét và chấm điểm. Ví dụ 1: Sau đây là hoạt động luyện tập và vận dụng tiết 4 bài TÍNH TOÁN VỚI SỐ THẬP PHÂN Dưới đây là đường Link để vào trò chơi của tiết học Ví dụ 2: Sau đây là hoạt động khởi động của bài thực hành trải nghiệm: HÌNH CÓ TÂM ĐỐI XỨNG Dưới đây là đường Link để vào trò chơi trải nghiệm Ví dụ 3: Trong hoạt động luyện tập và vận dụng bài 30 LÀM TRÒN VÀ ƯỚC LƯỢNG, nội dung kiến thức làm tròn số các em đã được học ở tiểu học nên tôi đã tổ chức hoạt động khởi động và hình thành kiến thức với trò chơi trên phần mềm Quizizz như sau, Dưới đây là đường Link để vào trò chơi. 14
15. Ví dụ 4: Có khi để tạo không khí vui vẻ, tạo cho các em niềm hứng thú khi vào tiết học GV cũng có thể tổ chức một trò chơi nhỏ trên Quizizz với các câu hỏi vui, thực tế, trò chơi dạng này có thể áp dụng cho nhiều tiết học. Dưới đây là đường Link để vào trò chơi đó. 5) Trò chơi ô chữ. Trò chơi này có thể áp dụng cho các bài liên quan đến các khái niệm. Đây là trò chơi tạo nhiều hứng thú cho HS. Chuẩn bị: GV chuẩn bị câu hỏi, ô chữ, thiết kế slide trên Powerpoint, một câu hỏi là 1 Slide tương ứng. Tổ chức trò chơi: Có thể cho học sinh toàn lớp chơi. Học sinh được tổ chức chơi như các trò chơi ô chữ. 1 H Ơ P S Ô 2 T Â P R Ô N G 3 G I A O H O A N 4 K Ê T H Ơ P 5 S Ô N G U Y Ê N T Ô 6 X 7 S Ô T Ư N H I Ê N 8 V E N 9 N Các từ hang ngang: 1) Tên gọi chung của tất cả các số tự nhiên lớn hơn 1, có nhiều hơn hai ước. 2) Tên gọi của tập hợp không có phần tử nào cả. 3) Công thức a + b = b + a thể hiện tính chất này. 4) Công thức ( a . b ) . c = a . ( b . c) thể hiện tính chất này. 15
16. 5) Tên gọi của tất cả các số tự nhiên lớn hơn 1, chỉ có hai ước là 1 và chính nó. 6) Số 10 viết trong hệ số La mã. 7) Tên gọi chung cho các số 0, 1, 2, 3, 4, 5, 8) Đây là một loại biểu đồ để biểu diễn tập hợp. 9) Đây là kí hiệu của tập hợp số tự nhiên. Từ hang dọc: Ơ-ra-tô-xten. Ông là nhà toán học cổ Hi Lạp, là người đã phát minh ra một loại sàng không phải để sàng lúa, gạo mà là để sàng số nguyên tố được gọi là sàng Ơ-ra-tô-xten. C. KẾT LUẬN: Trên đây là một số trò chơi tôi đã thường xuyên đưa vào hoạt động giảng dạy ở mức độ đơn giản có thể áp dụng vào thực tế giảng dạy hiện nay. Tôi nhận thấy các tiết học có tổ chức trò chơi các em hứng thú học tập hơn nhiều, kiến thức đã được các em ôn tập, củng cố lại một cách nhẹ nhàng không gò bó. Thông qua các trò chơi các em không chỉ nhận về các kiến thức mà còn có cả các khả năng giao tiếp, phân công, giúp đỡ nhau, rèn khả năng tư duy, hoạt động nhanh, nhạy, chính xác, và chính những điều đó là ưu điểm lớn nhất mà có lẽ là tất cả các nhà hoạt động giáo dục quan tâm. Các trò chơi trên đây khá đơn giản, dễ thực hiện; về phía GV thì đã có máy tính kết nối mạng, có tivi thông minh, máy chiếu hỗ trợ nên việc tổ chức các trò chơi như trên cũng khá thuận lợi. dễ thành công. Về phía học sinh thì đây là một hoạt động mà các em thích thú nhất; nếu các em có điện thoại kết nối mạng thì việc tổ chức các trò chơi lại càng được thuận lợi hơn. Nhưng khi chưa có đầy đủ các thiết bị cần có thì có thể sử dụng bảng con, phiếu học tập cũng thực hiện tốt các hoạt động đó, tùy vào sự sáng tạo của GV. Với yêu cầu đổi mới phương pháp, lấy người học làm trung tâm thì người GV cần thiết kế các hoạt động dạy học sao cho hấp dẫn và thu hút được người học; theo tôi nghĩ việc tổ chức các trò chơi vui mà học trong các tiết dạy là rất cần thiết và hiệu quả. Tuy rằng trong một tiết dạy thì chỉ cần chọn một trò chơi cụ thể tổ chức ở một hoạt động cụ thể nào đó, tránh mất thời gian. Muốn tổ chức được hoạt động vui mà học trong một tiết học GV cần lưu ý những vấn đề sau: Xác định rõ mục đích tổ chức, tổ chức hoạt động này ở bước 16
17. nào của một tiết học; Chuẩn bị chu đáo đặc biệt là hệ thống câu hỏi; bố trí thời gian hợp lí, tổ chức các hoạt động cần phổ biến luật chơi rõ ràng, dứt điểm, công bằng nhằm mục đích tạo không khí cho tiết học nhưng qua đó cũng cần giáo dục cho các em các phẩm chất và năng lực cần đạt. Quan trọng là sau khi xong trò chơi GV cần chốt lại cho HS kiến thức gì qua mỗi câu hỏi. Một tiết dạy thì chỉ cần tổ chức một trò chơi là đủ, không quá lạm dụng sẽ mất thời gian của một tiết học, tùy theo lượng kiến thức của bài học. Việc tổ chức trò chơi trong một tiết học cần sự sáng tạo của GV và cần sự đầu tư về cơ sở vật chất của các cấp. Theo tôi nghĩ để chuẩn bị, tổ chức các trò chơi này cũng khá đơn giản, sử dụng với cơ sở vật chất hiện có ở các nhà trường mà mang lại hiệu quả lại khá cao nên tôi cũng xin đưa ra bản kinh nghiệm này để các bạn đồng nghiệp nghiên cứu, trao đổi, rút kinh nghiệm giúp cho các thế hệ học sinh thân yêu của chúng ta được học tập và vui chơi bổ ích. Với kinh nghiệm còn hạn chế, chỉ từ các hoạt động dạy học hằng ngày đúc kết lại, chắc còn nhiều thiếu sót rất mong được sự góp ý chân tình của quý thầy cô và bạn đọc. Xin chân thành cảm ơn! Hà Tĩnh, ngày 17 tháng 01 năm 2022 17