SKKN Đẩy mạnh hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động Đội - Mai Thị Hồng Quyên

Nội dung tài liệu: SKKN Đẩy mạnh hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động Đội - Mai Thị Hồng Quyên

1. I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI: Như chúng ta biết rằng, Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi Việt Nam, do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phụ trách. Đội TNTP Hồ Chí Minh là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, là lực lượng dự bị của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, lực lượng nòng cốt trong các phong trào thiếu nhi. Đội lấy 5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng làm mục tiêu phấn đấu rèn luyện cho đội viên, giúp đỡ thiếu nhi trong học tập, hoạt động vui chơi; thực hiện quyền và bổn phận theo Luật bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em. Đội TNTP Hồ Chí Minh với mục đích tập hợp, giáo dục thiếu nhi trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, trở thành người công dân có ích cho xã hội. Việc giáo dục đội viên là nhiệm vụ chủ yếu, trực tiếp của tổ chức Đội. Tham gia các hoạt động Đội, các em luôn được rèn luyện trong không khí thi đua thân ái, “học mà chơi, chơi mà học”, giúp các em tiếp thu kiến thức tốt hơn, chất lượng học tập từ đó cũng được nâng lên đáng kể. Khi tham gia sinh hoạt Đội, các em được hoạt động trong tổ chức của chính mình, do đó các em sẽ có tính độc lập cao, giúp các em trở thành những con người chủ động trong cuộc sống sau này. Cũng trong môi trường này, các em có điều kiện để khẳng định sở trường, năng lực và phát triển năng khiếu; rèn luyện kỹ năng ứng xử, giao tiếp... Trong nhưng năm gần đây, Chỉ thị về nhiệm vụ trọng tâm của Bộ GD&ĐT có nội dung “Giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho học sinh gắn với việc đưa nội dung các cuộc vận động và phong trào thi đua của ngành thành hoạt động thường xuyên trong mỗi đơn vị, cơ sở giáo dục”. Tuy nhiên, chương trình giáo dục kĩ năng sống chỉ thông qua việc giảng dạy theo phương pháp tích hợp vào các môn học, hiệu quả của việc giảng dạy lồng ghép vẫn chưa cao. Vấn đề học sinh thiếu kỹ năng sống, thiếu tính tự tin, tự lập, thiếu trách nhiệm với trường lớp, gia đình, bản thân, bạn bè, xã hội đang là những cản trở lớn cho sự phát triển của thanh thiếu nhi khiến không ít các bậc cha mẹ, thầy cô phải phiền lòng trong một xã hội phát triển năng động như hiện nay. Từ đặc điểm đặc thù của công tác Đội, tôi nhận thấy rằng ngoài việc giáo dục về tư tưởng đạo đức cho đội viên, học sinh thì giáo dục kỹ năng sống cho đội viên cũng là một nhiệm vụ của Đội trong giai đoạn mới. Đề tài “Đẩy mạnh hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động Đội” ở Trường tiểu học thị trấn Cam Lộ nhằm đóng góp phần nào kinh nghiệm giáo dục cho học sinh trở thành những con người toàn diện, năng động, sáng tạo hòa nhập cùng cộng đồng và có ích cho xã hội. 2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA VẤN ĐỀ: Giáo dục kĩ năng sống là một trong những nội dung, nhiệm vụ quan trọng trong chương trình giáo dục hiện nay nhằm cụ thể những quan điểm, đường lối chính sách của Đảng và nhà nước về đổi mới phương pháp giáo dục trong thời kì hội nhập. Chính vì vậy, việc đưa ra các giải pháp nhằm giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là vấn đề cần được quan tâm đúng mức nhằm góp phần trang bị cho 1
2. học sinh kiến thức, kỹ năng sống và phát triển trong một môi trường phát triển bền vững. Đề tài: “Đẩy mạnh hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động Đội” nhằm: - Tìm ra nội dung, hình thức tổ chức và các giải pháp giáo dục kỹ năng sống trong trường học đạt hiệu quả cao nhất, đồng thời phù hợp với đặc điểm tình hình kinh tế xã hội ở địa phương, thực tế nhà trường. - Đổi mới phương pháp công tác Đội và hoạt động ngoài giờ lên lớp một cách hiệu quả, thu hút được nhiều đội viên tham gia. - Giúp các em đội viên thêm yêu thích các hoạt động Đội, tham gia hào hứng và hiệu quả hơn trong các hoạt động dành cho lứa tuổi thiếu nhi. Từ dó, giáo dục cho học sinh phát triển toàn diện về mọi mặt, rèn luyện đạo đức cho các em. - Nâng cao kỹ năng sống; rèn luyện thể lực, ý chí, có tinh thần trách nhiệm cao trong học tập và các hoạt động, có ý thức kỷ luật tốt, chấp hành nghiêm túc nội quy, quy định của tập thể đề ra. II. NỘI DUNG 1. Thực trạng của vấn đề: 1.1. Về giáo viên: - Đa số giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm đã phần nào quan tâm đến việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Nhưng bên cạnh đó một số ít giáo viên chưa thực sự quan tâm đến việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh khi lên lớp mà chỉ chú trọng truyền thụ kiến thức ở sách giáo khoa. 1.2. Về học sinh: - Một số học sinh đã có ý thức trong việc rèn và tự rèn kỹ năng sống, nhưng còn nhiều học sinh học tập thụ động, chủ yếu chỉ nghe và làm theo thầy cô giáo, ít sáng tạo; nhiều em tính tự giác chưa cao, lười hoạt động. - Học sinh chỉ có học kiến thức, khả năng ứng phó với các tình huống trong học tập và cuộc sống kém, tính tự tin ít, tự ti nhiều, thường nóng nảy, gây gổ lẫn nhau. - Kỹ năng giao tiếp hạn chế. Nhiều em hay nói tục, chửi thề. - Một số học sinh sống khép kín với thực tại, đắm chìm trong thế giới ảo của Internet, của thế giới game... mà quên đi và đánh mất những cơ hội kết bạn, lo sợ rụt rè khi tiếp xúc với cộng đồng, xã hội. 1.3. Về Phụ huynh: - Nguyên nhân khiến đa phần học sinh khó tiếp cận được các hoạt động kỹ năng thực hành xã hội là do phụ huynh không cho phép. Đa số phụ huynh cho rằng con em mình chỉ cần học giỏi kiến thức. - Phụ huynh học sinh chỉ khuyến khích các con tìm kiến thức mà quên hướng cho con em mình làm tốt hoạt động đoàn thể, hoạt động xã hội và cách ứng xử trong gia đình. - Nhiều gia đình phụ huynh giao tiếp, xưng hô chưa chuẩn mực nên các em bắt chước và xưng hô thiếu thiện cảm. 2
3. - Nhiều vị phụ huynh lo lắng trước tình trạng con của mình thiếu tự tin, luôn tỏ ra rụt rè khi có cơ hội thể hiện mình trước đám đông hoặc các em không biết cách xử lý tình huống dù là thật đơn giản như chào hỏi, ứng xử với bạn bè, kêu gọi sự giúp đỡ từ người khác, hỏi bài, tìm đường, ... 1.4. Về nhà trường. - Thuận lợi: Dưới sự chỉ đạo của Ngành Giáo dục & Đào tạo, Hội đồng Đội thị trấn, sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và các ban ngành địa phương và công tác chỉ đạo thực hiện từ Ban giám hiệu đến các tổ chuyên môn, Công đoàn, Liên đội trong nhà trường đến giáo viên, học sinh nên công tác giáo dục của nhà trường ngày càng có những khởi sắc vượt bậc. Mọi hoạt động của nhà trường được xây dựng khép kín và hoạt động theo đợt thi đua, tháng, tuần có sự phê duyệt, giám sát chặt chẽ của Ban giám hiệu nhà trường theo nội dung chương trình dựa vào kiến thức các môn học với sự chỉ đạo cụ thể của Ngành giáo dục. Công tác giáo dục đạo đức, kỹ năng đã có sự quan tâm của nhà trường. Thể hiện ở chỗ nhà trường đã quan tâm đến việc giáo dục toàn diện cho các em thông qua các hoạt động ngoại khóa, ngoài giờ lên lớp như: bảo vệ môi trường, an toàn giao thông, giáo dục phòng chống các tệ nạn xã hội, phòng chống tai nạn thương tích, xây dựng trường xanh – sạch - đẹp; xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực Nhà trường có truyền thống đi đầu trong công tác triển khai thực hiện các mục tiêu giáo dục, các phong trào thi đua của Bộ của Ngành. Do đó phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” được nhà trường thường xuyên quan tâm và giáo dục kỹ năng sống là một trong những yêu cầu quan trọng trong phong trào này. Công tác giáo dục kỹ năng sống được triển khai thông qua các hoạt động lồng ghép vào chương trình học, các môn học và các hoạt động của nhà trường như: Giáo dục lồng ghép thông qua các môn học như: đạo đức, các tiết giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các khối lớp 1 đến lớp 5; Giáo dục chuyên đề thông qua các hoạt động Đội, sinh hoạt dưới cờ như: Nói chuyện, thuyết trình, thi kể chuyện, thi tìm hiểu....... - Hạn chế: Qua quá trình thực hiện tôi nhận ra rằng, việc giáo dục kỹ năng sống và việc rèn luyện kỹ năng sống của các em vẫn còn nhiều hạn chế. Các hoạt động giáo dục kỹ năng sống chưa đánh động được ý thức tự giác, tích cực rèn luyện của học sinh. Ý nghĩa, tầm quan trọng của giáo dục kỹ năng sống chưa được nhận thức một cách đúng mức trong một bộ phận cán bộ quản lý, giáo viên, Các thầy cô chưa đưa ra hướng giáo dục cho học sinh tiếp thu hiệu quả. Khi thực hiện giáo dục còn gặp nhiều khó khăn, lúng túng bởi chưa có tài liệu cho giáo viên và học sinh, tiêu chí đánh giá chưa cụ thể. Giáo viên quen với việc tập trung cung cấp kiến thức hoặc ít quan tâm giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Việc giáo dục kỹ năng sống trong các nhà trường còn một số hạn chế bởi đa phần giáo dục kỹ năng là lồng ghép, tích hợp các môn học, chưa được xây dựng 3
4. thành môn học riêng trong chương trình phổ thông nên việc thực hiện chưa thực sự mang lại hiệu quả. Cơ sở vật chất, thiết bị trong trường học mới chỉ đáp ứng nhu cầu giảng dạy kiến thức cho học sinh, chưa đáp ứng được hoạt động giáo dục đồng thời hình thức tổ chức kỹ năng sống chưa phong phú linh hoạt, phương pháp hạn chế, chưa triển khai đồng đều ở trường học, kinh phí hạn chế . Trong giai đoạn hiện nay, những biến đổi mạnh mẽ về kinh tế - xã hội đã và đang tác động mạnh mẽ đến đời sống của con người. Nếu như trong xã hội truyền thống, các giá trị xã hội vốn được coi trọng và được các cá nhân tuân thủ một cách nghiêm túc thì nay đang dần bị mờ nhạt và thay vào đó là những giá trị mới được hình thành trên cơ sở giao thoa giữa các nền văn hóa, văn minh khác nhau. Trong nhà trường, hiện tượng quá tải với các môn học cũng đang gây nhiều áp lực đối với học sinh. Cùng với đó là những tác động nhiều chiều của các nguồn thông tin khác nhau từ xã hội khiến cho giới trẻ đang đứng trước nhiều thách thức khi hòa nhập xã hội. Điều này đã dẫn đến sự “xung đột” giữa nhận thức, thái độ và hành vi với những vấn đề xảy ra trong cuộc sống. Thêm nữa, trước tình trạng bạo lực học đường thì kỹ năng tự bảo vệ mình cũng cần được coi trọng khi các nhóm trẻ xấu luôn lấy sức mạnh hoặc đám đông để bắt nạt, ức hiếp các em hiền, ngoan, ít nói.... Tình trạng học sinh gây gỗ đánh nhau, vô lễ với thầy cô giáo, không hứng thú học tập xuất hiện... Nguyên nhân thì có nhiều nhưng chung quy là do nhận thức, ý thức và về cơ bản vẫn là do các em thiếu kỹ năng sống. Qua khảo sát đối với học sinh Trường tiểu học thị trấn Cam Lộ. Để có những nhận xét, đánh giá chính xác, đầu năm tôi đã tìm hiểu các kỹ năng sống mà học sinh tham gia thực hiện như sau: Các kỹ năng sống Thực hiện 893 HS Tốt Đạt Chưa tốt Kỹ năng vận động nhanh, khéo léo 635(71,1%) 190(21,3%) 68(76,1%) Kỹ năng giao tiếp, ứng xử 524(58,7%) 249(27,9%) 120(13,4%) Kỹ năng tham gia 638(71,4%) 160(17,9%) 95(10,6%) Kỹ năng phòng tránh đuối nước 622(96,6%) 141(15,8%) 130(14,6%) Kỹ năng phòng chống bạo lực học 573(64,1%) 185(20,7%) 135(15,1%) đường Kỹ năng phòng tránh tai nạn thương 682(76,3%) 113(12,7%) 98(11%) tích Kỹ năng phòng tránh bom mìn 761(85,2%) 50(5,6%) 82(9,2%) Kỹ năng phòng tránh tệ nạn xã hội 763(68,1%) 63(7,1%) 67(7,5%) Kỹ năng tự bảo vệ 670(75%) 144(16,1%) 79(8,84%) 2. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề Từ những thực trạng nêu trên, để củng cố và khắc sâu kiến thức của các môn học, mở rộng và nâng cao hiểu biết cho học sinh về các lĩnh vực của đời 4
5. sống xã hội, làm phong phú thêm vốn tri thức, kinh nghiệm hoạt động tập thể, rèn luyện các kỹ năng sống cơ bản phù hợp với lứa tuổi học sinh cần phải thực hiện tốt các giải pháp sau: 2.1. Giải pháp 1: Bám sát nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh: Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh cũng như các quá trình hoạt động giáo dục khác trong nhà trường đều có cấu trúc xác định. Nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tập trung vào các kỹ năng tâm lý - xã hội là những kỹ năng được vận dụng trong những tình huống hàng ngày để tương tác với người khác và giải quyết có hiệu quả những vấn đề, những tình huống của cuộc sống. Những nội dung này hết sức đơn giản, gần gũi với học sinh, là những kiến thức tối thiểu để các em có thể tự lập... Và mục đích quan trọng nhất là giúp các em tự tin hơn, tự lập hơn trong cuộc sống”. Vì vậy khi tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh cấn: - Bám sát vào nội dung của giáo dục kỹ năng sống và vận dụng linh hoạt các nội dung của giáo dục kỹ năng sống tuỳ theo từng hoạt động giáo dục và điều kiện cụ thể. - Xác định rõ các nội dung giáo dục kỹ năng sống (xác định rõ các kỹ năng sống cần hình thành và phát triển cho học sinh) để tích hợp vào nội dung của hoạt động Đội. - Tạo ra động lực cho học sinh, làm cho học sinh tham gia một cách tích cực vào quá trình hình thành kỹ năng sống nói chung như: + Kỹ năng giao tiếp: lắng nghe, chia sẻ, biểu lộ thái độ tình cảm. + Kỹ năng trình bày, thuyết trình trước đám đông. + Kỹ năng thương lượng, xử lý tình huống. + Kỹ năng tự khẳng định về bản thân. + Kỹ năng giải quyết vấn đề. Kỹ năng làm việc hợp tác. + Kỹ năng kiểm soát tình cảm, kìm chế thói hư tật xấu, sở thích cá nhân. Biết phân biệt hành vi đúng - sai, phòng tránh tai nạn, thương tích, bom mìn, cháy nổ + Kỹ năng ứng phó với tai nạn đuối nước + Kỹ năng sống còn là những kiến thức về giới tính, chống lại sự cám dỗ từ tệ nạn xã hội, chống xâm hại tình dục. + Kỹ năng ứng phó với một số tình huống bạo lực trong học sinh. 2.2. Giải pháp 2: Phát huy vai trò tác dụng và hiệu quả của giờ chào cờ đầu tuần và sinh hoạt đội để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Cần tổ chức tốt các buổi chào cờ đầu tuần không chỉ là đánh giá xếp loại nền nếp, học tập, các hoạt động giáo dục trong tuần qua, triển khai kế hoạch tuần tới của BGH nhà trường, của Liên đội mà cần thay đổi hình thức buổi lễ chào cờ một cách sáng tạo, rèn luyện các kỹ năng cho học sinh. Chẳng hạn như để các em được thay mặt lớp trực đánh giá, nhận xét thêm phần giao lưu với toàn trường qua các tiết mục văn nghệ, kể chuyện, câu đố, trò chơi, trao đổi về kinh nghiệm học tập do chính các em đứng ra tổ chức dưới sự giúp đỡ và hướng dẫn của GVCN và giáo viên tổng phụ trách Để lồng ghép chương trình giáo dục kỹ năng sống vào giờ sinh hoạt Đội, giáo viên phụ trách cần xây dựng kịch bản giờ sinh hoạt Đội sao cho tăng tính 5
6. chủ động của học sinh, nâng cao vai trò của tập thể lớp chứ không phải vai trò của giáo viên chủ nhiệm hay chi đội trưởng. Mục đích là biến giờ sinh hoạt Đội thành một buổi vui chơi với nhiều trò chơi khác nhau mà nội dung được giáo viên phụ trách chuẩn bị trước. Các trò chơi này phải được lựa chọn và có chủ đích nhằm giáo dục kỹ năng tương ứng cho học sinh. Việc đưa giáo dục kỹ năng sống vào giờ sinh hoạt chủ yếu với cách làm sao cho tăng tính chủ động của học sinh, phát huy khả năng từng cá nhân và nhấn mạnh trò của tập thể, để học sinh thấy được và luôn phát huy khả năng phối hợp của nhóm trong khi giải quyết các vấn đề chung, không nên sa đà vào việc tổ chức các trò chơi mang tính giải trí đơn thuần, sẽ làm sai lệch mục đích của việc lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống trong giờ sinh hoạt. 3.3. Giải pháp 3: Vận dụng linh hoạt các loại hình hoạt động, các hình thức tổ chức hoạt động Đội để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Luôn "làm mới" các hình thức thực hiện và đa dạng hoá các loại hình hoạt động theo từng chủ đề. Sự mới lạ bao giờ cũng có sức hấp dẫn đối với học sinh khiến các em say mê khám phá. Các hoạt động mà nội dung đơn điệu, hình thức không phong phú học sinh dễ chán nản hoặc thờ ơ. Vì vậy cần sử dụng linh hoạt các loại hình hoạt động, các hình thức tổ chức hoạt động Đội để thực hiện mục tiêu giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Sau đây tôi đưa ra một hình thức tổ chức hoạt động Đội lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho học sinh: Giáo viên phụ trách cần phải xây dựng các hoạt động theo từng chủ đề, chủ điểm của từng tháng và có kịch bản cho từng hoạt động và có sự chuẩn bị chu đáo về cả hình thức tổ chức và các điều kiện phục vụ cho hoạt động đó. Cacs Các bước tiến hành tổ chức hoạt động: Bước 1: Đặt tên chủ đề hoạt động và xác định các yêu cầu giáo dục phải đạt được. Bước 2: Xây dựng kế hoạch, thời gian tiến hành. Chuẩn bị về nội dung, hình thức hoạt động, các phương tiện cần thiết phục vụ cho hoạt động. Phân công công việc cụ thể, dự kiến các tình huống xảy ra. Thường xuyên đôn đốc, kiểm tra sự chuẩn bị. Bước 3: Tiến hành hoạt động: Đối với các hoạt động của lớp, cần cố gắng tạo điều kiện để học sinh tự quản, tự điều khiển, còn giáo viên nên đóng vai trò là người hỗ trợ, là người giúp đỡ các em. Lựa chọn phương pháp, kỹ thuật và hình thức tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng sống thông qua chủ đề. Những phương pháp, kỹ thuật được lựa chọn phải phù hợp với nội dung hoạt động và nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Tạo cơ hội cho học sinh có môi trường trải nghiệm, rèn luyện kỹ năng sống thông qua hợp tác với bạn, hợp tác với thầy cô. Thiết kế hoạt động trong tổ chức chủ đề. Khi thiết kế chủ đề có tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng sống, tôi đã tăng cường các hoạt động nhóm làm việc hợp tác, xử lý tính huống, giải quyết vấn đề, thuyết trình ... Những hoạt động này đã thu hút được người học tham gia một cách tự giác, tích cực vào quá trình học tập, rèn luyện kỹ năng sống. 6
7. Bước 4: Rút kinh nghiệm và đánh giá kết quả: Rút kinh nghiệm để các hoạt động tiếp theo được tốt hơn, hiệu quả hơn. Khi rút kinh nghiệm và đánh giá kết quả tập trung vào hình thức tổ chức hoạt động, nội dung hoạt động, quá trình tự quản, tự điều khiển của học sinh để bước chuẩn bị cho những hoạt động tiếp theo đạt yêu cầu và mục tiêu đề ra. Kiểm tra kết quả thực hiện chủ đề, nội dung hoạt động đã tích hợp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh như thế nào? Những kiến thức, kỹ năng nào đã được học sinh tích lũy, trải nghiệm; kiến thức, kỹ năng nào chưa được học sinh tích lũy, trải nghiệm và cần phải bổ sung. Cuối mỗi hoạt động phải đánh giá được kết quả để định hướng cho hoạt động giáo dục tiếp theo. 3.4. Giải pháp 4: Một số hoạt động Đội ở trường tiểu học thị trấn Cam Lộ năm học 2021 - 2022 nhằm thực hiện giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Xuất phát từ nội dung giáo dục ngoài giờ lên lớp và nội dung, nguyên tắc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, tôi đã tiến hành các hoạt động thông qua các giờ chào cờ đầu tuần (kể chuyện dưới cờ, sân chơi đầu tuần, tiểu phẩm truyền thông điệp cuộc sống, ), thông qua chủ đề giáo dục ngoài giờ lên lớp; hoạt động ngoại khóa, tham quan. Thông qua các hội thi, hội diễn, sân chơi giáo dục KNS thông qua hoạt động giữ gìn trường em “ Xanh – sạch – đẹp”. Giáo dục KNS thông qua hoạt động phong trào: - Tiếp tục thực hiện có hiệu quả các phong trào, hoạt động bảo vệ môi trường. Chú trọng giáo dục nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng chống, giảm nhẹ thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu; giữ gìn vệ sinh trường học. - Tổ chức câu lạc bộ văn nghệ, thể dục thể thao, tạo môi trường an toàn, lành mạnh để đội viên nâng cao kỹ năng sống, phát triển năng khiếu, bồi dưỡng ươm mầm tài năng nhỏ tuổi. Duy trì tốt hoạt động các câu lạc bộ: Quyền trẻ em, Phóng viên nhỏ, Đội tuyên truyền măng non, Cộng tác viên thư viện... tạo môi trường cho đội viên thể hiện, nói lên tiếng nói của chính mình. Tham gia Cờ vua, Điền kinh, bóng đá cấp trường... - Thực hiện tốt phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực", phong trào: ”Nói không với bạo lực học đường” và thực hiện "Quy tắc ứng xử văn hóa”, "Nội quy học sinh”, nhiệm vụ của người học sinh. - Tuyên truyền An toàn giao thông, tiếp tục tham gia xây dựng cổng trường an toàn; được nghe tuyên truyền phòng tránh tai nạn thương tích; tuyên truyền phòng tránh đuối nước; bảo vệ môi trường; truyền thông về phòng chống dịch và các bệnh theo mùa. 100% Đội viên trong nhà trường ký cam kết thực hiện nghiêm các quy định về an toàn giao thông khi tham gia giao thông. - Tổ chức cuộc thi Vẽ tranh với chủ đề chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11; Clip Tuần lễ học tập suốt đời; Tranh thiếu nhi Việt Nam - Tổ chức “Ngày hội đọc sách” với các nội dung như: Viết về cuốn sách em yêu thích, vẽ tranh, xếp sách nghệ thuật và quyên góp sách ủng hộ thư viên trường với số lượng 1125 quyển sách và truyện thiếu nhi . - Hướng dẫn học sinh tham gia “Ngày hội giao lưu tiếng Anh” tạo sân chơi bổ ích và lý thú, giúp cho đội viên có cơ hội phát triển và chứng tỏ khả năng nói tiếng Anh, trên cơ sở đó góp phần rèn luyện kỹ năng giao tiếp bằng ngoại ngữ, năng lực hùng biện bằng tiếng Anh. Qua nhưng hoạt động này góp phần giáo 7
8. dục kỹ năng sống cho đội viên giúp các bạn tự tin hơn, tự lập hơn trong cuộc sống. - Tổ chức các trò chơi dân gian trong ngày hội thiếu nhi vui khỏe – Tiến bước lên Đoàn; Tham gia nhảy Dân vũ trong các buổi ngoại khóa, các buổi sinh hoạt đội. Triển khai tập luyện Nghi thức đội và các bài múa hát sân trường năm học 2021 - 2022. - Thực hiện tốt “Nội quy học sinh”, “Quy tắc ứng xử văn hóa ”, nhiệm vụ và quyền hạn của người học sinh. Đội viên xây dựng kế hoạch kỉ luật tự giác của cá nhân từ đó nâng cao ý thức tự giác cho các bạn đội viên trong học tập và rèn luyện. - Phối hợp với huyện Đoàn, RENEW tổ chức cho học sinh tham quan khu trưng bày bom mìn và đền thờ Vua Hàm Nghi - Tổ chức Hoạt động trải nghiệm: Về nguồn với chủ đề: Mừng non sông thống nhất gồm các nội dung: + Tổ chức thi báo ảnh về chủ đề chào mừng 47 năm Ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, 50 năm Ngày giải phóng tỉnh Quảng Trị, 50 năm sự kiện 81 ngày đêm chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị. Hướng tới chào mừng kỷ niệm 47 năm Ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước. + Phối hợp với Trung đoàn 19, Sư đoàn 968 đã tổ chức cho học sinh tham quan tại doanh trại Trung đoàn 19, Đại đội 16,17; Tại đơn vị các em được tham quan Hội trại, gian trưng bày sách, báo, mô hình...Đặc biệt các học sinh đã được tham quan trải nghiệm nơi ăn ở sinh hoạt, học tập công tác của các chú bộ đội, thi gấp chăn màn, giao lưu văn hóa, văn nghệ cùng các chú bộ đội. + Tổ chức cho các em học sinh dâng hương, viếng nghĩa trang liệt sỹ huyện nhằm giáo dục cho các em truyền thống Uống nước nhớ nguồn, biết ơn sự hy sinh của các anh hùng liệt sỹ. + Tổ chức chuyên đề: Tự hào khát vọng Quảng Trị. Trong chuyên đề các em đã được ôn lại những truyền thống vẽ vang của dân tộc, được thảo luận đóng góp những ý kiến, phần việc của đội viên để xây dựng phong trào của Liên đội ngày càng vững mạnh - Thực hiện phong trào “Thiếu nhi Việt Nam thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy” bằng các hoạt động thiết thực như phát động phong trào “Nuôi heo đất” Liên đội đã tổ chức Ngày hội đập heo đất với số tiền 33 triệu đồng; Trao hơn 20 triệu đồng trong chương trình Mùa xuân cho em và 5 suất quà trị giá 500.000đ/suất cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong ngày hội Mừng non sông thống nhất. - Tổ chức ngày hội thu gom kế hoạch nhỏ xây dựng công trình măng non của Liên đội hơn 7 triệu đồng; trao 5 suất quà trị giá 200.000đ/suất cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong Liên đội. - Tổ chức cho đội viên đăng ký thực hiện tốt phong trào “Nghìn việc tốt”, “Thiếu nhi Việt Nam thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy”, thực hiện tốt phong trào “Nhặt của rơi trả lại người mất”. Kết quả đa số các em thực hiện tốt trong việc giúp đỡ nhau trong học tập. 8
9. - Phối hợp với Trung tâm kỹ năng sống Giá trị việt tổ chức dạy học các tiết giáo dục kỹ năng sống và hoạt động giáo dục kỹ năng sống với chủ đề Bảo vệ môi trường. * Những kỹ năng sống cơ bản mà học sinh học được thông qua việc tổ chức các hoạt động trên: + Hoạt động văn hóa nghệ thuật: Đây là một loại hình hoạt động quan trọng, không thể thiếu được trong sinh hoạt tập thể của trẻ em, nhất là học sinh tiểu học. Hoạt động này bao gồm nhiều thể loại khác nhau: Hát, múa, nhảy, thơ ca, kịch, thi kể chuyện Các hoạt động này góp phần hình thành cho các em kỹ năng mạnh dạn, tự tin trước đám đông. Đây là một trong những kỹ năng rất quan trọng. Xác định được tầm quan trọng của hoạt động này nhà trường đã thường xuyên tổ chức các hoạt đông phù hợp với chủ điểm từng tháng và các ngày lễ lớn trong năm. + Hoạt động vui chơi giải trí, thể dục thể thao: Vui chơi, giải trí là nhu cầu thiết yếu của học sinh, đồng thời là quyền lợi của các em. Nó là một loại hoạt động có ý nghĩa giáo dục to lớn đối với học sinh. Hoạt động này làm thỏa mãn về tinh thần cho trẻ em sau những giờ học căng thẳng, góp phần rèn luyện một số phẩm chất: tính tổ chức, kỉ luật, nâng cao tinh thần trách nhiệm, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái Nói về hoạt động này thì nhà trường đã tổ chức thực hiện có hiệu quả đạt mục tiêu đã đề ra: như Hội thi làm bánh truyền thống và hội thi nghi thức đội, tổ chức văn nghệ, thể dục thể thao + Hoạt động xã hội: Bước đầu đưa học sinh vào các hoạt động xã hội để giúp các em nâng cao hiểu biết về con người, đất nước, xã hội. Đây là một hoạt động tuy khó nhưng nó mang một ý nghĩa vô cùng to lớn. Thông qua hoạt động này, giáo dục cho các em tình yêu quê hương đất nước, niềm tự hào dân tộc và giáo dục các em có tinh thần trách nhiệm, có nghĩa vụ đối với cộng đồng; các em sẽ được bồi dưỡng thêm về nhân cách, đặc biệt là tình người. Gắn kết tinh thần tương thân tương ái giúp đỡ lẫn nhau. Trong thực tế, hoạt động này đã được nhà trường tiến hành tương đối tốt nhằm phát triển tối đa nhân cách ở các em. + Hoạt động lao động công ích: Đây là một loại hình đặc trưng của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Thông qua lao động công ích sẽ giúp các em gắn bó với đời sống xã hội, với công cuộc xây dựng đất nước. Ngoài ra lao động công ích còn góp phần làm cho học sinh hiểu thêm về giá trị lao động, từ đó giúp trẻ có ý thức lao động lành mạnh. Lao động công ích giúp học sinh vận dụng kiến thức vào đời sống như: Trực nhật, vệ sinh lớp học, sân trường, làm đẹp bồn hoa, cây cảnh cho đẹp trường, trang trí lớp học. Đây là hoạt động thật sự cần thiết giúp các em thích nghi với cuộc sống xung quanh. Sau này dù có rơi vào hoàn cảnh khắc nghiệt nào thì các em vẫn có thể tồn tại được. Đó là nhờ các em biết lao động. Hoạt động này được tiến hành thường xuyên trong nhà trường. 2.5. Giải pháp 5: Phối hợp tổ chức câu lạc bộ, đội nhóm Mục đích của câu lạc bộ, đội nhóm là: 9
10. - Tuyên truyền, nâng cao nhận thức và giáo dục đạo đức, truyền thống cho học sinh. - Tạo điều kiện cho học sinh giao tiếp, ứng xử, vui chơi giải tri lành mạnh. Bày tỏ quan điểm, tâm tư nguyện vọng trong học tập và cuộc sống. - Giúp các em giải quyết các vấn đề khó khăn, vướng mắc trong học tập, lao động và trong cuộc sống hàng ngày ... - Tham mưu cho nhà trường phân công tổ chức các Câu lạc bộ và nhóm như: Câu lạc bộ Tiếng Anh, câu lạc bộ quyền trẻ em, thể dục thể thao, nhóm cộng tác viên thư viện và cộng tác viên y tế, đội cờ đỏ, đội phát thanh măng non, cụ thể như: + Các câu lạc bộ bộ môn giúp các em giúp các em trao đổi, nghiên cứu những vấn đề về môn học. + Các câu lạc bộ thể dục thể thao giúp các em rèn luyện sức khỏe, sự khéo léo, trở nên nhanh nhẹn hoạt bát, tạo sự hòa đồng, thân thiện, đoàn kết, tham gia các trò chơi trực tuyến có ý nghĩa giáo dục, lành mạnh, tránh xa các trò chơi độc hại, có yếu tố bạo lực. + Đội cờ đỏ: Chấm điểm thi đua về các nề nếp trong nhà trường: đi học đúng giờ, vệ sinh, tập thể dục, tác phong, ăn mặc, cách ứng xử hàng ngày, tham gia phong trào thi đua và hàng tuần Ban chỉ huy liên đội đánh giá nề nếp dưới cờ và trao cờ thi đua. + Đội phát thanh măng non: các em phát thanh trên hệ thống phát thanh của nhà trường một số nội dung theo chủ đề, theo tiến trình hoạt động của trường, Liên đội hoặc những nội dung truyên truyền giáo dục khác đã được chuẩn bị trước để tuyên truyền trong giờ chào cờ Liên đội. 3. Tính mới của sáng kiến: Giáo dục kỹ năng sống có vai trò và vị trí rất quan trọng trong việc giáo dục thế hệ trẻ bậc tiểu học không chỉ ở phần bồi dưỡng nhận thức về chuẩn mực đạo đức xã hội, mà chủ yếu góp phần định hình và phát huy những phẩm chất cần thiết của nhân cách con người với những hành vi cao đẹp đầy tính nhân văn, cung cấp những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống hằng ngày. Bằng thực tế hoạt động của nhà trường. Tôi đã tiến hành nhiều biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, trong đó tính mới của các giải pháp tôi đưa ra là : + Giáo dục KNS cho các em thông qua hoạt động trải nghiệm thức tế, hoạt động giúp học sinh dễ nhớ, dễ hiểu, các em tiếp thu nhanh và đạt hiệu quả cao. + Giáo dục KNS cho học sinh qua hoạt động Đội Thiếu niên tiền phong vì phong trào Đội là phong trào thu hút nhiều học sinh nhất, ở đây học sinh được rèn luyện, vui chơi trong một tập thể đầy tình thương của bè bạn thầy cô. Hoạt động Đội là hoạt động phong trào, phong phú và nhiều hình thức, mang tính trực quan sinh động phù hợp với lứa tuổi học sinh tiểu học do đó việc giáo dục KNS cho học sinh luôn đem lại hiệu quả cao. +Thường xuyên thay đổi hình thức giáo dục KNS thông qua buổi sinh hoạt đầu tuần, tránh rập khuôn máy móc, tránh sự đơn điệu trong buổi sinh hoạt, ngoài đánh giá nhận xét và triển khai kế hoạch thì giáo viên Tổng phụ trách cần cho các em tham gia các hoạt động khác: ví dụ: Tuần này tổ chức học sinh kể chuyện về Bác Hồ, tuần sau cho các em kể về tấm gương người tốt, việc tốt 10
11. Thường xuyên thay đổi nội dung sinh hoạt để tạo ra không khí vui tươi, hứng thu cho học sinh khi được tham gia sinh hoạt đầu tuần. Trong các buổi sinh hoạt đầu tuần thì Liên Đội biểu dương thành tích của các em đã đạt được, biểu dương, khen ngợi, nêu gương những em cũng như các lớp thực hiện tốt. Tuyên truyền giáo dục các em, hướng cho các em thực hiện công việc đạt hiệu quả. + Giáo dục KNS cho học sinh thông qua các buổi sinh hoạt Đội, Sao nhi đồng: Trong các buổi sinh hoạt Đội, Sao nhi đồng giáo viên Tổng phụ trách phải kết hợp tốt với giáo viên chủ nhiệm, phân công các em phụ trách sao khối 4,5 về sinh hoạt sao nhi đồng lóp 1,2,3. Trong các buổi sinh hoạt; Thi đua giữa các chi Đội, giữa các Sao như vậy sẽ giúp các em học sinh rất hứng thú tham gia vì nó mang tính tập thể cao, học sinh gần gũi, đoàn kết cùng nhau tham gia hoạt động. các em được giao lưu, học hỏi được nhiều điều hay, biết phân biệt đúng sai, cái hay, cái tốt được phát huy, kĩ năng giao tiếp, ứng xử được cải thiện, từ đó các em tự tin hơn, mạnh dạn hơn và có trách nhiệm hơn trong công việc cũng như trong các hoạt động giáo dục 4. Tính thực tiễn của sáng kiến: Giáo dục KNS cho học sinh không phải là mới, song nội dung nào được đưa vào giáo dục trong nhà trường và giáo dục như thế nào để mang lại hiệu quả lại đang là vấn đề cần quan tâm. Hiện nay, việc thiếu KNS, thiếu tự tin, tự lập và lối sống khép kín với thực tại, đắm chìm trong “thế giới ảo” của game đang là những cản trở lớn cho sự phát triển của một bộ phận thanh, thiếu niên khiến không ít phụ huynh, các thầy, cô giáo phải phiền lòng. Nhằm nâng cao KNS cho học sinh, những năm gần đây, Trường tiểu học thị trấn Cam Lộ luôn tạo sân chơi bổ ích để HS rèn luyện tính tập thể, khả năng làm việc theo nhóm, từ đó xây dựng tinh thần chia sẻ, ý thức trách nhiệm trong mỗi HS, lồng ghép chương trình giáo dục KNS vào các giờ học, nhà trường đã thực hiện có hiệu quả nội dung này và tự tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa để HS nhà trường được trải nghiệm thực tế. Việc giáo dục KNS cho các em, thực tế có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần rèn luyện, hình thành lối sống có trách nhiệm và biết lựa chọn cách ứng xử phù hợp, thúc đẩy hành vi mang tính tích cực, giảm bớt tỷ lệ phạm pháp. Giáo dục KNS còn tạo mối quan hệ thân thiện, cởi mở giữa thầy, trò, sự hứng thú, tự tin, chủ động sáng tạo trong học tập, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục. HS được giáo dục KNS sẽ xác định được bổn phận và nghĩa vụ của mình đối với bản thân, gia đình và xã hội. Vì lẽ đó, để việc giáo dục KNS cho HS đạt hiệu quả, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục con người phát triển toàn diện về đức, trí, thể, mỹ, cần phải tiến hành nhiều giải pháp đồng bộ hơn nữa, như: Chú trọng giáo dục tình thân ái và ứng xử văn hóa; mỗi thầy giáo, cô giáo phải nêu gương trong ứng xử, trong giáo dục nhân cách, không nên xem việc giáo dục KNS cho HS là tạo thêm gánh nặng công việc. Tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội cũng như sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. 11
12. 5. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm: Qua thời gian thực hiện các giải pháp trên, tôi nhận thấy kết quả đạt được như sau: + Tinh thần và thái độ học tập được nâng lên, qua các tiết học lý thuyết, luyện tập, thực hành: học sinh tự tin hơn, năng động hơn, mạnh dạng phát biểu ý kiến hơn. Thể hiện qua việc đánh giá và hội ý rút kinh nghiệm sau các tiết dạy của giáo viên bộ môn. + Điểm thi đua hàng tuần và học kỳ, cuối năm: 100% các lớp xếp loại tốt: Trong đó 23/27 lớp: Hoàn thành xuất sắc (85,2%); 4/27 lớp Hoàn thành tốt (14,8%). + Các em học sinh biết cách giải quyết mâu thuẫn và các xung đột phát sinh trong và ngoài nhà trường, tình trạng các em gây gổ với nhau giảm đáng kể. Đặc biệt là nạn bạo lực trong nhà trường trong năm học này không xảy ra. + Khả năng diễn đạt trước đám đông của một bộ phận học sinh trước đây rất nhút nhát, rụt rè khi phát biểu trong lớp, trong tiết sinh hoạt dưới cờ nay tự tin hơn, mạnh dạn hơn, đã phát biểu nhận xét một cách khá đầy đủ, lưu loát suy nghĩ của mình khi được yêu cầu phát biểu đánh giá hoặc ý kiến. + Khi tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp tôi nhận thấy các kỹ năng của các em thực hiện tốt hơn so với ban đầu: Các kỹ năng sống Thực hiện 893 HS Tốt Đạt Chưa tốt Kỹ năng vận động nhanh, khéo léo 785(87,9%) 73(8,2%) 35(3,9%) Kỹ năng giao tiếp, ứng xử 756(84,7%) 72(8,0%) 65(7,3%) Kỹ năng tham gia 820(91,8%) 46(5,2%) 27(3,0%) Kỹ năng phòng tránh đuối nước 759(85,0%) 100(11,2%) 34(3,8%) Kỹ năng phòng chống bạo lực học 786(88,0%) 58(6,5%) 49(5,5%) đường Kỹ năng phòng tránh tai nạn thương 764(85,6%) 82(9,2%) 47(5,2%) tích Kỹ năng phòng tránh bom mìn 802(89,0%) 66(7,4%) 25(2,8%) Kỹ năng phòng tránh tệ nạn xã hội 808(90,5%) 50(5,6%) 35(3,9%) Kỹ năng tự bảo vệ 826(92,5%) 46(5,2%) 21(2,3%) 98,9% học sinh của trường rất hào hứng và thích thú với hoạt động này. Nó đã cuốn hút các em; khuyến khích các em cố gắng vươn lên, tạo điều kiện cho tất cả học sinh cùng tham gia và có cơ hội trình bày, trao đổi và nhận xét lẫn nhau.Từ đó giúp cho các em nắm những kỹ năng sống cơ bản như khả năng nhanh nhẹn, khéo léo, mạnh dạn, tự tin và tạo không khí thi đua lành mạnh. Thông qua hoạt động này, đã giúp các em tự điều chỉnh, bổ sung trao đổi, hợp tác tốt hơn để góp phần giáo dục cho các em những kỹ năng thực hiện các công việc lao động đơn giản, các kỹ năng sáng tạo nghệ thuật, thực hiện các bài thể dục, các trò chơi, các hành vi ứng xử đối với mọi người trong gia đình, trong 12
13. nhà trường và trong xã hội. Những kỹ năng tham gia hoạt động tập thể, kỹ năng tổ chức những hoạt động chung cùng nhau, biết phối hợp với mọi người cùng thực hiện hoạt động chung, nâng cao ý thức tự chủ, tự tin, chủ động và giao tiếp với mọi người. Dựa vào những kỹ năng, hành vi này để rèn luyện những kỹ xảo, thói quen đạo đức bền vững và tự quản trong sinh hoạt tập thể. + Việc ứng xử giao tiếp có văn hóa, văn minh lịch sự hơn trước. + Trong năm học vừa qua, học sinh trong trường chấp hành rất tốt luật giao thông, không có học sinh vi phạm tệ nạn xã hội. Hình thành kỹ năng tự khẳng định về bản thân, kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng làm việc hợp tác, kỹ năng nói lời yêu cầu đề nghị, nói lời cảm ơn, xin lỗi, từ chối yêu cầu đề nghị của người khác, kỹ năng kiểm soát tình cảm, kìm chế thói hư tật xấu, sở thích cá nhân. Biết phân biệt hành vi đúng - sai, phòng tránh tai nạn, thương tích, bom mìn, cháy nổ Kỹ năng ứng phó với biến đổi khí hậu như bão lũ; Kỹ năng ứng phó với tai nạn đuối nước, và những kiến thức về giới tính, chống lại sự cám dỗ từ tệ nạn xã hội, chống xâm hại tình dục. Kỹ năng ứng phó với một số tình huống bạo lực trong học sinh. III. KẾT LUẬN 1. Kết luận: Kỹ năng sống là một chỉ số thực tế của nhân cách, là mặt biểu hiện của hành vi nhân cách, đồng thời là yếu tố khẳng định chất lượng giáo dục theo yêu cầu mới về sự trưởng thành và phát triển nhân cách con người dưới tác động của môi trường sống và hoạt động giáo dục. Đối với giáo dục nước ta hiện nay, kỹ năng sống là mục tiêu, nội dung quan trọng của chương trình giáo dục. Qua việc đưa giáo dục kỹ năng sống vào các hoạt động Đội, đã bước đầu giúp đỡ học sinh rèn luyện một số kỹ năng cơ bản như: kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng phát biểu trước đám đông, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng ứng xử, kỹ năng tự bảo vệ sức khỏe, ký năng kiềm chế bản thân....Các em đã có ý thức tốt hơn trong hoạt động nhóm, đã giúp các em tiến bộ về kỹ năng hợp tác, lắng nghe, đánh giá có trách nhiệm, có kỹ năng quản lý về thời gian trong học tập tốt hơn... bước đầu các em đã biết vận dụng kiến thức đã học để bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe, giải thích các hiện tượng thực tiễn, biết giúp đỡ, đoàn kết, duy trì cuộc sống an toàn, biết vâng lời, lễ phép với thầy cô giáo hơn Đặc biệt, đa số các em đã có ý thức hơn, tự giác trong việc tự rèn luyện kỹ năng sống nhằm tự hoàn thiện mình. Một số vấn đề cấn chú trọng: 1. Cần tranh thủ sự quan tâm giúp đỡ của các giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, tổ chuyên môn, ban giám hiệu nhà trường, các đoàn thể và chính quyền địa phương. 2. Dựa vào đặc điểm tâm lý lứa tuổi các em rất thích hoạt động hơn thế nữa rất thích được tự mình trải nghiệm thực tế, để khám phá và tìm cách giải quyết vấn đề. Cần tham khảo ý kiến của các em cùng các em lập kế hoạch và tìm cách giải quyết thích hợp. 3. Tôn trọng và lắng nghe ý kiến của các em, động viên khích lệ các em, biểu dương kịp thời những việc làm tốt để nhân điển hình. 13
14. 4. Cần tập huấn cho các em trong Ban chỉ huy liên đội, đội tuyên truyền măng non các kỹ năng sống cơ bản, như kỹ năng giao tiếp, giải quyết mâu thuẩn, thương lượng, thuyết trình, thu thập thông tin, viết tin bài, kỹ năng dẫn trình, phát thanh, hùng biện. 5. Giáo dục các em bằng những tấm gương, câu chuyện cụ thể trong cuộc sống hằng ngày ở địa phương, qua sách báo và các phương tiện thông tin đại chúng. 6. Người giáo viên Tổng phụ trách cần nắm vững đặc điểm tâm, sinh lí lứa tuổi, nhu cầu của học sinh để có cách sử dụng phương pháp giáo dục thích hợp. Hơn ai hết, giáo viên Tổng phụ trách Đội có vai trò, trách nhiệm quan trọng và có điều kiện thuận lợi để thiết kế tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh góp phần cùng các lực lượng khác xây dựng một môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả, nâng cao chất lượng giáo dục. 2. Kiến nghị, đề xuất: *Đối với Hội đồng Đội các cấp: Tiếp tục duy trì việc tập huấn định kỳ nâng cao kỹ năng hoạt động Đội, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Thường xuyên tổ chức các chương trình giao lưu học tập cho đội ngũ Tổng phụ trách Đội. *Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo : Tăng cường sự chỉ đạo việc phối hợp hoạt động Đội với hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, phổ biến thêm các tài liệu về hướng dẫn các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, các mô hình hoạt động... *Đối với nhà trường: Tiếp tục quan tâm, chỉ đạo về các hoạt động của Liên đội, hỗ trợ về kinh phí cũng như cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động Đội, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp; nhằm phát huy tối đa tác dụng của các hoạt động Đội trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. * Đối với giáo viên: là người trực tiếp giáo dục các em, là người có vai trò quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách của học sinh. Vì vậy, trước hết người giáo viên chủ nhiệm phải là người nắm vững đặc điểm tâm sinh lí của học sinh, nắm được đặc điểm tính cách và hoàn cảnh gia đình của mỗi học sinh; trên cơ sở đó, có những biện pháp tác động phù hợp đối với từng đối tượng học sinh trong lớp mình phụ trách. * Đối với học sinh: Tích cực tham gia các phong trào do nhà trường, Liên đội, các cấp tổ chức. Giữ gìn, bảo vệ tài sản nơi công cộng, tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, thực hiện trật tự an toàn giao thông. Góp phần bảo vệ và phát huy truyền thống của nhà trường, địa phương. Công tác Đội ở trường tiểu học góp phần làm nên cuộc sống hiện thực, phong phú, muôn màu, muôn vẽ của tuổi học trò. Các hoạt động Đội tác động đến trí tuệ, tình cảm của học sinh, góp phần rèn luyện tính kỷ luật, nề nếp, tính sáng tạo và sự thông minh, góp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách của các em. 14
15. Trong thời gian tới bản thân tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu, bổ sung thêm một số giải pháp và áp dụng có hiệu quả hơn tại Trường tiểu học thị trấn Cam Lộ trong những năm học tiếp theo. Trên đây là bản sáng kiến kinh nghiệm “Đẩy mạnh hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động Đội”. Trong quá trình thực hiện đề tài không tránh khỏi những thiếu sót rất mong được sự đóng góp ý kiến của các cấp quản lí để bản thân tôi thực hiện nhiệm vụ được tốt hơn ./. Cam lộ, ngày 16 tháng 5 năm 2022 XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG Tôi xin cam đoan đây là SKKN của ĐƠN VỊ mình viết, không sao chép nội dung của người khác. Người thực hiện Mai Thị Hồng Quyên 15
16. TÀI LIỆU THAM KHẢO Năm Stt Tên tác giả xuất Tên tài liệu NXB bản Bộ giáo dục đào Chương trình giáo dục phổ NXB Giáo 1 2006 tạo thông cấp Tiểu học, dục Học viện thanh thiếu nhi – Hội NXB 2 2015 Điều lệ nghi thức đội sữa đổi đồng đội trung Thanh niên ương Bùi Văn Quân, NXB 3 Trần Bội Lan, 2009 Kỹ năng sống cho trẻ GDVN Trịnh Thanh Hà NXB 4 Hồ Chí Minh 1990 Về vấn đề giáo dục đạo đức Chính trị quốc gia Nguyễn Sinh Đạo đức và phương pháp dạy NXB Giáo 5 2002 Huy học đạo đức ở trường Tiểu học dục 17
17. NXB Lao 6 Trần Quang Đức 2008 Sổ tay đội viên, phụ trách đội động Tuyển tập các tác phẩm sư NXB Giáo 7 Makarenkô.A.C 1984 phạm dục Nguyễn Thanh Giáo trình chuyên đề giáo dục NXB 8 2009 Bình KNS ĐHSP MỤC LỤC I. PHẦN MỞ ĐẦU ......................................................................................... 1 II. NỘI DUNG ............................................................................................... 2 1. Những vấn đề lý luận chung .................................................................. 2 2. Thực trạng của vấn đề ............................................................................ 3 3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề ................................. 5 4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm ..................................................... 10 III. KÊT LUẬN ............................................................................................... 12 Tài liệu tham khảo. NHỮNG TỪ VIẾT TẮT TRONG SÁNG KIẾN: Học sinh: HS Giáo viên: GV Giáo viên: GVCN Ban giám hiệu: BGH Kỹ năng sống: KNS Liên Đội: LĐ Tổng phụ trách Đội: TPT Đội Đội thiếu niên tiền phong: TNTP 18
18. Đoàn thanh niên cộng sản: TNCS Hội phụ huynh: HPH Tiểu học: TH Giáo dục và đào tạo: GD&ĐT 19