Sáng kiến kinh nghiệm Xây dựng kho bài giảng E-learning môn Tin học Lớp 7 - Trần Tuấn Anh

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Xây dựng kho bài giảng E-learning môn Tin học Lớp 7 - Trần Tuấn Anh

1. PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lí do chọn đề tài Sự bùng nổ của công nghệ đang tạo ra nhiều phương thức giáo dục mới, thông minh hơn, hiệu quả hơn, tiết kiệm nhiều chi phí hơn. Đến nay, xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục đã tác động sâu sắc đến con người và hoạt động giáo dục. Trong công cuộc chuyển đổi số trong ngành giáo dục, việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy và học tập đã được phổ biến rộng rãi ở mọi cấp học và ngành học. Tuy nhiên, mức độ áp dụng vẫn còn tương đối đơn giản, chưa phát huy được hết tiềm năng to lớn mà CNTT có thể hỗ trợ cho giáo dục. Việc sử dụng các phần mềm soạn giảng, phần mềm tạo bài giảng E_Learning, các phần mềm bổ trợ vào bài dạy chưa được chú trọng đúng mức. Vì vậy, trong một số bài học thì học sinh vẫn chưa hình dung hết được khối lượng kiến thức mà giáo viên muốn truyền tải. Trong những năm gần đây ngành giáo dục đã tích cực áp dụng CNTT vào trong hoạt động giảng dạy. Ngành giáo dục đã phát triển mô hình giảng dạy học trực tuyến online, để người học có thể học mọi nơi, mọi lúc, chủ động trong việc học tập hiệu quả hơn. Trong tình hình dịch bệnh Covid 19 đang diễn biến phức tạp. Các trường học trong cả nước phải chuyển từ dạy học trực tiếp sang dạy học trực tuyến hoặc kết hợp cả hai hình thức vừa trực tiếp vừa trực tuyến. Ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động dạy và học của giáo viên và học sinh. Việc đổi mới phương pháp dạy học đáp ứng tình hình, diễn biến của dịch bệnh là rất cần thiết. Trong năm học 2021-2022 dạy học theo hình thức vừa trực tiếp vừa trực tuyến. Thời gian hạn chế làm cho việc học sinh tiếp thu kiến thức trong quá trình giảng dạy của giáo viên có phần bị hạn chế. Các nhà trường bằng mọi cách truyền tải nội dung, kiến thức đến học sinh bằng nhiều kênh. Như: gửi tài liệu bằng Zalo, Messenger, Email, tổ chức học trực tuyến qua các phần mềm. Mỗi cách, mỗi phương pháp đều có những ưu, nhược điểm của nó. Qua đó tôi nhận thấy việc soạn các bài giảng E_Learning sau đó đóng gói đưa lên mạng để học sinh học tập rất tiện lợi. Học sinh có thể học bất cứ lúc nào, ở đâu nếu có kết nối Internet. Trong thời gian vừa qua tôi đã xây dựng được kho bài giảng E_Learing của
2. 2 môn Tin học lớp 7 để cung cấp cho học sinh tự học online. Sau mỗi bài học online có các bài tập để các em luyện tập và củng cố các kiến thức của bài học. 2. Mục đích, nhiệm vụ của đề tài 2.1. Mục đích của đề tài - Mở ra không gian học tập thoải mái qua mạng Internet, học sinh có thể học mọi lúc, mọi nơi. - Học sinh có thể tiếp thu kiến thức dễ dàng, thuận tiện hơn. - Giúp loại bỏ những giới hạn về khoảng cách, tối ưu thời gian học, nâng cao tư duy cho người học. - Nhằm đổi mới phương pháp dạy của giáo viên, tính tự học của học sinh. - Xây dựng kho bài giảng để học sinh có thể học online. - Nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin cho học sinh. - Coi đề tài là một tài liệu để nghiên cứu và tham khảo cho đồng nghiệp. - Hướng dẫn học sinh tính tự học, tự nghiên cứu bài học dưới sự hướng dẫn của giáo viên để hình thành kiến thức. 2.2. Nhiệm vụ của đề tài - Xây dựng kho học liệu số có chất lượng phục vụ đổi mới nội dung, phương pháp dạy - học. - Xây dựng phương pháp dạy học phù hợp tình hình dịch bệnh đạt hiệu quả cao nhất. - Hướng dẫn học sinh cách hình thành kiến thức từ việc tự học qua bài giảng. 2.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: Được áp dụng trong học sinh lớp 7 của trường do tôi giảng dạy. 2.4. Phương pháp nghiên cứu Tiến hành vận dụng bài giảng vào dạy học. Kiểm tra kết quả học tập của học sinh, đánh giá kết quả và tính khả thi của đề tài. 3. Những đóng góp của sáng kiến trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học Trong năm học 2021-2022, tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp khiến nhiều trường học phải đóng cửa và chuyển qua hình thức giảng dạy trực tuyến.
3. 3 Với mục tiêu xây dựng, phát triển nguồn học liệu số có chất lượng, phục vụ đổi mới nội dung, phương pháp dạy - học góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; tạo môi trường học tập công bằng trong toàn xã hội. E-Learning đã xuất hiện cách đây nhiều năm nhưng cho đến nay nó mới thực sự nhận được sự quan tâm đông đảo của xã hội. Để sử dụng E-Learning, cần phải có ít nhất một thiết bị công nghệ đã kết nối mạng với một máy chủ đã lưu sẵn nội dung bài học và một số công cụ phần mềm bổ trợ. Giáo viên thông qua máy chủ này truyền tải hình ảnh, tài liệu, âm thanh và tương tác với người học. Bài giảng E-Learning là phương thức giảng dạy mới, ứng dụng công nghệ thông tin cao. E-Learning hiện là hình thức giảng dạy phù hợp trong tình hình giảng dạy hiện nay do dịch Covid và hứa hẹn sẽ còn tiếp tục phát triển hơn nữa trong thời gian tới. PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ. 1. Cơ sở lí luận Chỉ thị số 24/CT-TTg ngày 03/9/2021 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh triển khai các nhiệm vụ, giải pháp tổ chức dạy học an toàn, bảo đảm chương trình và mục tiêu chất lượng giáo dục, đào tạo ứng phó với đại dịch COVID-19. Chỉ thị số 800/CT-BGDĐT ngày 24/8/2021 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về thực hiện nhiệm vụ năm học 2021-2022 ứng phó với dịch COVID-19, tiếp tục thực hiện đổi mới, kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục, đào tạo Bộ GD&ĐT đã ban hành hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ công nghệ thông tin năm học 2021 - 2022, yêu cầu các cơ sở giáo dục tăng cường ứng dụng CNTT trong đổi mới nội dung, phương pháp dạy, học, thi và kiểm tra đánh giá, quản lý giáo dục, quản trị nhà trường; áp dụng dạy, học trực tuyến; phát triển kho học liệu, ngân hàng câu hỏi trực tuyến dùng chung, kho bài giảng E-learning. Bộ yêu cầu tăng cường áp dụng hình thức dạy học trực tuyến theo quy định tại Thông tư số 09/2021/TT-BGDĐT ngày 30/3/2021 của Bộ GDĐT và phù hợp với điều kiện, nhu cầu của mỗi nhà trường, góp phần hoàn thành kế hoạch năm học trong điều kiện dịch COVID-19 còn phức tạp.
4. 4 Sở GD&ĐT chỉ đạo các nhà trường, giáo viên tích cực xây dựng học liệu dạy học trực tuyến, chú trọng xây dựng bài giảng E-learning, ngân hàng câu hỏi trực tuyến... đóng góp vào kho bài giảng E-learning, ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm trực tuyến, kho học liệu số của ngành 2. Cơ sở thực tiễn: Ở Việt Nam, trong năm học 2021-2022 vì dịch Covid19, các trường học triển khai nhiều hình thức học khác nhau. Bộ Giáo dục và Đào tạo sử dụng các công cụ họp và học trực tuyến như: Zoom, MS Teams, Google meet, K12Online, MobiEdu..; sử dụng các kênh giao tiếp như Zalo; các ứng dụng lưu trữ tệp dữ liệu như Google Docs và các ứng dụng ra bài tập để giao bài tập về nhà cho học sinh và sinh viên như Azota, Quizizz, Padlet, . Ngoài ra, E-Learning có thể tiết kiệm các chi phí đi lại và đặc biệt hiệu quả trong dạy học trực tuyến kết hợp trực tiếp do ảnh hưởng của dịch Covid19 như hiện nay. Bên cạnh đó, quá trình tham gia học tập theo phương thức từ xa/qua mạng còn gián tiếp giúp cho người học nâng cao trình độ về công nghệ thông tin, đây cũng là một trong những kỹ năng căn bản đòi hỏi mỗi giáo viên cần có trong công việc hiện nay. Đó là cơ sở thực tiễn để giáo viên, nhà trường có thể đánh giá và điều chỉnh quá trình dạy học một cách khoa học. Điều mà phương pháp giảng dạy truyền thống khó có thể thực hiện được. Khó khăn lớn nhất trong triển khai đề tài là tỷ lệ học sinh có phương tiện, thiết bị kết nối truy cập internet. Khó khăn thứ hai là, khả năng sử dụng thiết bị thông minh, công nghệ thông tin của học sinh còn nhiều hạn chế. 3. Nội dung a) Nền tảng phần mềm để xây dựng - Để xây dựng kho bài giảng E_Learning tôi đã sử dụng các phần mềm: iSpring Suite, FastStone Capture, Quizizz.com - Để cung cấp bài giảng cho học sinh tôi đã sử dụng một số website như: Google Drive, Zalo và thực hiện như sau: + Bước 1: Tạo tài khoản Google Drive để tải bài giảng E_Learning đã đóng gói
5. 5 + Bước 2: Thực hiện chia sẻ bài giảng đã tải lên Google Drive cho bất kỳ ai nhận được đường liên kết. + Bước 3: Sử dụng trang website: liên kết đến địa chỉ Google Drive đã đưa bài giảng vào. Chọn Trang sẽ tự động truy xuất đường link đến từng bài giảng. Giáo viên sẽ gửi đường link đó cho học sinh qua Zalo nhóm lớp.
6. 6 Học sinh có thể sử dụng các thiết bị thông minh có kết nối Internet để học mọi lúc, mọi nơi. Giao diện học trên máy tính Giao diện học trên Ipad Học trên Smart Phone
7. 7 b) Các bài giảng đã xây dựng: Bản thân tôi tạo ra các bài giảng E_Learning nằm trong nội dung chương trình Tin học dành cho học sinh THCS Quyển 2 (Lớp 7). - Bài 2: Các thành phần chính và dữ liệu trên trang tính Đường link để học sinh tham gia học tại địa chỉ: on.drv.tw/Bai_2.Cac_thanh_phan_chinh_va_du_lieu_tren_trang_tinh/ Giao diện nội dung bài: - Bài 3: Thực hiện tính toán trên trang tính Đường link để học sinh tham gia học tại địa chỉ: Giao diện nội dung bài:
8. 8 - Bài 4: Sử dụng các hàm để tính toán Đường link để học sinh tham gia học tại địa chỉ: Giao diện nội dung bài: - Bài 5: Thao tác với bảng tính Đường link để học sinh tham gia học tại địa chỉ: Giao diện nội dung bài:
9. 9 - Bài 6: Định dạng trang tính Đường link để học sinh tham gia học tại địa chỉ: Giao diện nội dung bài: - Bài 7: Trình bày và in trang tính Đường link để học sinh tham gia học tại địa chỉ: Giao diện nội dung bài:
10. 10 - Bài 8. Sắp xếp và lọc dữ liệu Đường link để học sinh tham gia học tại địa chỉ: Giao diện nội dung bài: 4. Hiệu quả của việc áp dụng sáng kiến Bản thân đã gửi các bài giảng này cho học sinh trong quá trình giảng dạy cho học sinh trong năm học 2021-2022. Trong quá trình thăm dò, tìm hiểu học sinh qua giảng dạy tôi nhận thấy: bài giảng đã lôi cuốn được tất cả học sinh tham gia, các em dễ hiểu bài, nắm được nội dung kiến thức. Sau mỗi bài học sẽ có hệ thống câu hỏi để học sinh củng cố, khắc sâu kiến thức.
11. 11 Nếu kết quả trả lời câu hỏi chưa đạt trên 60% thì có hướng dẫn học sinh tìm hiểu lại nội dung bài học. Chưa đạt số điểm theo yêu cầu, hệ thống hướng dẫn học lại Bằng việc học sinh trả lời hoàn thành các câu hỏi thì sẽ được hệ thống tự động trả kết quả về Email cho giáo viên. Hệ thống gửi kết quả cho giáo viên
12. 12 Kết quả tại Email giáo viên Từ đó giáo viên sẽ biết được những ai tham gia học, ai chưa tham gia và kết quả học tập của mỗi bài học đạt bao nhiêu phần trăm. Qua kết quả đó giáo viên sẽ có những điều chỉnh, hướng dẫn cho học sinh trong các buổi học. Sau khi áp dụng bài giảng này tôi đã thu được những kết quả khả quan: - Khi chưa áp dụng: Thực hiện theo công văn Số: 4040/BGDĐT-GDTrH và việc rút ngắn thời gian giảng dạy do tình hình dịch bệnh Covid. Dẫn đến việc tiếp thu kiến thức về bài học của một số em học sinh còn chưa sâu, thụ động, không hiểu bản chất về vấn đề. Việc triển khai học trực tuyến rất khó khăn. - Khi áp dụng: Hầu hết các em được kích thích hứng thú học tập, đặc biệt là các em có thể học nhiều lần nhằm củng cố kiến thức một các sâu sắc hơn. Kết quả của việc áp dụng kiến thức vào bài thực hành đạt cao hơn. Tất cả các em đều hiểu rõ trình tự và thao tác được để áp dụng vào giải quyết một số bảng tính theo yêu cầu.
13. 13 THỐNG KÊ TỔNG SỐ BÀI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ MÔN TIN HỌC LỚP 7A, 7B HỌC KỲ I – NĂM HỌC 2020-2021 Loại TX1 TX2 TX3 GK1 CK1 HK1 Giỏi 21 31 16 15 10 10 Khá 8 5 13 12 10 19 Trung bình 16 9 12 11 22 14 Yếu 1 1 3 5 2 3 Kém 0 0 2 3 2 0 Trên Trung bình 45 45 41 38 42 43 THỐNG KÊ TỔNG SỐ BÀI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ MÔN TIN HỌC LỚP 7A, 7B HỌC KỲ I – NĂM HỌC 2021-2022 Loại TX1 TX2 TX3 GK1 CK1 HK1 Giỏi 32 37 36 19 14 11 Khá 11 16 13 14 14 23 Trung bình 16 13 15 23 31 28 Yếu 7 0 2 4 6 4 Kém 0 0 0 6 1 0 Trên Trung bình 59 66 64 56 59 62 (Số liệu được lấy từ phần mềm smas) PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận Ứng dụng bài giảng E-Learning vào trong giảng dạy sẽ giúp giáo viên tiết kiệm được nhiều thời gian, phát huy tính tích cực, say mê, hứng thú trong học tập. Hiện nay, ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy nói chung và xây dựng bài giảng E learning nói riêng có ý nghĩa lớn trong việc khuyến khích giáo viên hưởng ứng việc sử dụng công nghệ dạy học mới để không ngừng nâng cao hiệu quả dạy học.
14. 14 Việc xây dựng bài giảng E-Learning vào trong giảng dạy là rất cần thiết và bổ ích nó sẽ giúp giáo viên rất nhiều trong việc giảng dạy đem lại hiệu quả cao trong việc tiếp thu kiến thức của học sinh và giảm bớt thời gian của chúng ta trong việc làm đồ dùng ngoài ra những tư liệu ấy còn được sử dụng lâu dài và nhân rộng. Phương pháp này tôi đã áp dụng, qua quá trình giảng dạy nhận thấy học sinh lĩnh hội kiến thức tốt hơn, giúp học sinh hiểu, rèn cho học sinh tính chủ động, tính tích cực, phát huy được tính tư duy và óc sáng tạo của học sinh, giúp giáo viên tiết kiệm được thời gian. 2.Kiến nghị, đề xuất a) Đối với phòng giáo dục: Phát động phong trào ứng dụng CNTT trong dạy – học một cách thiết thực. Phát động phong trào xây dựng và thiết kế bài giảng E_learning trong toàn huyện nhằm tạo kho học liệu phong phú. Nhân rộng kho bài giảng này đến các trường học trong toàn huyện góp phần củng cố thêm kiến thức cho học sinh trong tình hình dạy như hiện nay. b) Đối với nhà trường và địa phương: Để có được kết quả cao trong việc dạy và học, địa phương, nhà trường cần có sự quan tâm hơn nữa về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giảng dạy để thuận tiện trong việc dạy - học của giáo viên và học sinh. c) Đối với phụ huynh: Đầu tư, mua sắm phương tiện, các thiết bị có thể kết nối mạng cho học sinh phục vụ việc học tập trực tuyến. Trên đây là những ý kiến và kinh nghiệm của tôi trong quá trình giảng dạy bộ môn. Tôi rất mong nhận được sự góp ý quý báu của các đồng nghiệp. Xin trân trọng cảm ơn!